Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Сұр жабайы құс (Gallus sonneratii), сонымен қатар Сонерат жабайы құсы деп те аталады, қызыл жабайы құс және басқа жабайы құстармен бірге үй құсының жабайы ата-бабаларының бірі болып табылады. Түрдің атауы француз саяхатшысы Пьер Сонераттың құрметіне берілген. Жергілікті атаулары: Раджастханда Комри, Гонди тілінде Гира кур немесе Парда комри, хинди тілінде Жангли Мурги, маратхи тілінде Раан комбди, тамил және малаялам тілдерінде Катту Кожи, каннада тілінде Кааду коли және телугу тілінде Телла адави коди.
The gray junglefowl (Gallus sonneratii), also known as Sonnerat's junglefowl, is one of the wild ancestors of the domestic chicken together with the red junglefowl and other junglefowls. The species epithet commemorates the French explorer Pierre Sonnerat. Local names include Komri in Rajasthan, Geera kur or Parda komri in Gondi, Jangli Murghi in Hindi, Raan kombdi in Marathi, Kattu Kozhi in Tamil and Malayalam, Kaadu koli in Kannada and Tella adavi kodi in Telugu.
Сипаттама
Аталықтың қара шапаны және дене қауырсыны сұр түсті негізде ұсақ өрнекпен келеді. Ұзын мойын қауырсындары қара болып, кішкентай, қатты, сары түсті тақташамен аяқталады; осы ерекше құрылым оларды жоғары сапалы жасанды ұш жасауға ыңғайлы етеді. Аталықтардың қызыл жапырақтары мен тікендері бар, бірақ олар қызыл жаңғақтардағыдай жақсы жетілмеген. Аталықтардың аяқтары қызыл, тікендері бар, ал аналықтардың сары аяқтарында көбінесе тікендер болмайды. Орталық құйрық қауырсындары ұзын және қисайған пішіндес. Аталықтарда түстес қауырсыны болады, олар көктемде немесе көбейту маусымынан кейін жарқын мойын қауырсындарын төгеді. Аналықтары күңгірттеу болып, кеудесінде қара және ақ жолақтары бар, ал аяқтары сары түсті.
The male has a black cape with ochre spots and the body plumage on a grey ground colour is finely patterned. The elongated neck feathers are dark and end in a small, hard, yellowish plate; this peculiar structure making them popular for making high grade artificial flies. The male has red wattles and combs but not as strongly developed as in the red junglefowl. Legs of males are red and have spurs while the yellow legs of females usually lack spurs. The central tail feathers are long and sickle shaped. Males have an eclipse plumage in which they moult their colourful neck feathers in summer during or after the breeding season. The female is duller and has black and white streaking on the underparts and yellow legs.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл түр Үндістанға тән және бүгінгі күні де негізінен Үндістан түбегінде және солтүстік шекараға қарай таралған. Олар қалың бұталарда, орман төңірегінде және ашық бұталы жерлерде кездеседі. Бұл түр негізінен Үндістан түбегінде кездеседі, бірақ Гуджарат, Мадхья-Прадеш және Оңтүстік Раджастанға дейін жетеді. Қызыл жабайы тауық Гималай тауларының етегінде жиірек кездеседі; Аравалли жотасында олардың таралу аймақтары тоғысады. Дегенмен, бұл аймақтағы қораздың дауысы Оңтүстік Үндістанның құстарының дауысынан ерекшеленеді және оның қауырсындары айтарлықтай ақшыл болады.
This species is endemic to India, and even today it is found mainly in peninsular India and towards the northern boundary. They are found in thickets, on the forest floor and open scrub. The species occurs mainly in the Indian Peninsula, but extends into Gujarat, Madhya Pradesh and southern Rajasthan. The red junglefowl is found more along the foothills of the Himalayas; a region of overlap occurs in the Aravalli range. although it is said that the calls of the cock from this region differs from the call of birds from southern India and the plumage is much paler.
Мінез-құлық
Олардың "ку-каяк, ку-кук, кук" деп дауыстауы қатты әрі ерекше, таңертең және кешкі мезгілде естіледі. Қызыл жабайы тауықтан айырмашылығы, аталық дауыс шығару алдында қанат қағар емес. Олар ақпаннан мамырға дейін көбейеді. Олар 4-7 жұмыртқа салады, жұмыртқалары ақшыл-сары түсті болып келеді. Жұмыртқалар шамамен 21 күнде жарылады. Көбінесе жерде көрінсе де, сұр жабайы тауықтар жыртқыштардан қашу үшін және демалу үшін ағаштарға ұшып шығады. Олар кішкентай, аралас немесе бір жынысты топтарда тамақтанады. Олар бамбук тұқымдары, жидектер, жәндіктер мен термиттер сияқты дәндермен қоректенеді және еті үшін, сондай-ақ балық аулау құралдарын жасау үшін ізделіп алынатын ұзын мойын қауырсыны үшін аң аулауға түседі.
Their loud calls of Ku kayak kyuk kyuk are loud and distinctive, and can be heard in the early mornings and at dusk. Unlike the red junglefowl, the male does not flap its wings before uttering the call. They breed from February to May. They lay 4 to 7 eggs which are pale creamy in a scrape. Eggs hatch in about 21 days. Although mostly seen on the ground, grey junglefowl fly into trees to escape predators and to roost. They forage in small mixed or single sex groups. They feed on grains including bamboo seeds, berries, insects and termites, and are hunted for meat and for the long neck hackle feathers that are sought after for making fishing lures.
Қарым-қатынастар
Англияда 1862 жылдан бері сұр жабайы тауықтар өсіріліп келеді, ал олардың қауырсындары 1978 жылдан бері жеңілдікпен бау байлау үшін Ұлыбританияның ішкі қорынан коммерциялық түрде жеткізіліп келеді. Жақында жасалған зерттеуде сұр жабайы тауықтың геномдық аймақтарының бірнешеуі үй тауығының геномына енгені анықталды, сонымен қатар сұр жабайы тауықта үй тауығының кейбір гендері де табылды. Сұр жабайы тауықтар табиғатта қызыл жабайы тауықтармен будандасады. Олар тұтқында да, кейде орманға жақын жерлерде бос жүретін үй тауықтарымен де оңай будандасады. Сұр және қызыл жабайы тауықтар шамамен 2,6 миллион жыл бұрын бөлініп кеткен. Сұр жабайы тауықтың филогенетикалық зерттеулерінің кейбіреулері бұл түрдің Шри-Ланка жабайы тауығы Gallus lafayetii-ге, қызыл жабайы тауық Gallus gallus-қа қарағанда жақын екенін көрсетсе, басқа зерттеу гибридтену салдарынан белгісіздік тудырады. Дегенмен, сұр жабайы тауық пен Шри-Ланка жабайы тауығының арасындағы айырмашылық шамамен 1,8 миллион жыл бұрын болған, ал сұр жабайы тауық пен қызыл жабайы тауық арасындағы есептелген айырмашылық 2,6 миллион жыл бұрынға дейін жетеді.
Gray junglefowl have been bred domestically in England since 1862 and their feathers have been commercially supplied from domestic U. K. stocks for fly tying since 1978. A more recent study revealed multiple gray junglefowl genomic regions introgressed the genome of the domestic chicken, with evidence of some domestic chicken genes also found in the gray junglefowl. The gray junglefowl will sometimes hybridize in the wild with the red junglefowl. It also hybridizes readily in captivity and sometimes with free range domestic chickens kept in habitations close to forests. The gray junglefowl and red junglefowl diverged about 2.6 million years ago. Some phylogenetic studies of gray junglefowl show that this species is more closely related to the Sri Lankan junglefowl Gallus lafayetii than to the red junglefowl, Gallus gallus, but another study shows a more ambiguous position due to hybridization. However, the time of divergence between the gray junglefowl and Sri Lankan junglefowl around 1.8 million years ago is more recent than 2.6 million years ago calculated for between the gray junglefowl and red junglefowl.
Басқа дереккөздер
Техсин, Раза Х (1988) Құстарда ұйқыны тудыру. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 85(2):435–436. Читампалли, МБ (1977) Сұр жабайы тауық пен қызыл жабайы тауықтың бірге кездесуі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 74(3):527. Абдуллали, Хумаюн (1957) Салсеттегі сұр жабайы тауық. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 54(4):946. Техсин, Раза; Техсин, Фатема (1990) Джунгли мысығы *Felis chaus* және сұр жабайы тауық *Gallus sonneratii*. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 87(1):144. Моррис, РС (1927) Жабайы тауық мәселесі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 32(2):374. Али, С (1968) Үндістанның сұр жабайы тауығының мәселесі. Құс бақылаушыларға арналған хабарлама 8(5):5–6. Субраманян, С; Камбаражан, П; Сатьянараяна, МК (2001) Сұр жабайы тауықтың (*Gallus sonneratii*) Тени орман бөлімінде, Батыс Гаттар, Тамил Наду, Оңтүстік Үндістанда қонақтайтын ағаштарға деген қалауы. Mor 4(Ақпан), 9:11. Захарияс, ВЖ (1993) Кераладағы сұр жабайы тауық. WPA India News 1(1):9–10.
Tehsin, Raza H (1988) Inducing sleep in birds. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 85(2):435 436. Chitampalli, MB (1977) Occurrence of Grey Junglefowl and Red Junglefowl together. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 74(3):527. Abdulali, Humayun (1957) The Grey Junglefowl in Salsette. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 54(4):946. Tehsin, Raza; Tehsin, Fatema (1990) Jungle Cat Felis chaus and Grey Junglefowl Gallus sonneratii. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 87(1):144. Morris, RC (1927) A jungle fowl problem. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 32(2):374. Ali, S (1968) The case of the Indian Grey Junglefowl. Newsletter for Birdwatchers 8(5):5 6. Subramanian, C; Kambarajan, P; Sathyanarayana, MC (2001) Roosting tree preference by Grey Junglefowl, (Gallus sonneratti) at Theni Forest Division, Western Ghats, Tamil Nadu, south India. Mor 4(February), 9:11. Zacharias, VJ (1993) Grey Jungle Fowl in Kerala. WPA India News 1(1):9 10.