Кіріспе
Юань әулетінің қытай дипломаты Чжоу Дагуань (;; шамамен 1270–?) Темур ханның (Юань императоры Чэндзонг) қызметінде болған Қытайдың Юань әулетінің дипломаты. Ол Камбоджаның салт-дәстүрлері мен Ангкор храмдары туралы жазған есебімен ең көп танымал. Ол 1296 жылдың тамызында Ангкорға келді және 1297 жылдың шілдесіне дейін Индраварман III патшаның сарайында болды. Ол Кхмер империясына сапар шеккен алғашқы немесе соңғы қытай өкілі емес еді. Дегенмен, оның Ангкордағы болуы ерекше, себебі ол кейіннен Ангкордағы өмір туралы толыққанды баяндама жазды – «Камбоджаның салт-дәстүрлері». Оның бұл сипаттамасы бүгінде тарихи Ангкор мен Кхмер империясын түсінудегі маңызды көздердің бірі болып табылады. Баён, Бапхуон, Ангкор-Ват сияқты бірнеше ірі буддалық храмдардың сипаттамаларымен қатар, мәтінде Ангкор тұрғындарының күнделікті өмірі мен әдет-ғұрыптары туралы да құнды ақпарат бар.
Zhou Daguan (; ; c. 1270–?) was a Chinese diplomat of the Yuan dynasty of China, serving under Temür Khan (Emperor Chengzong of Yuan). He is most well known for his accounts of the customs of Cambodia and the Angkor temple complexes during his visit there. He arrived at Angkor in August 1296, and remained at the court of King Indravarman III until July 1297. He was neither the first nor the last Chinese representative to visit the Khmer Empire. However, his stay is notable because he later wrote a detailed report on life in Angkor, The Customs of Cambodia His portrayal is today one of the most important sources of understanding of historical Angkor and the Khmer Empire. Alongside descriptions of several great Buddhist temples, such as the Bayon, the Baphuon, Angkor Wat, and others, the text also offers valuable information on the everyday life and the habits of the inhabitants of Angkor.
Өмірбаян
Чжоу Yongjia қаласында туған, бұл атау Чжоу заманында қазіргі Вэньчжоу, Чжэцзян үшін жиі қолданылған. Ол басқа тарихи жазбаларда Чжоу Цзяньгуань (周建觀) және Чжоу Даке (周達可) деп те аталған. Өмірінің соңында ол "Шөп шатырының усатылған адамы" (Cao ting yimin, 草庭逸民) деген атпен танылды.
Аудармалар
Жоудың кітабын алғаш рет 1819 жылы синолог Жан Пьер Абель Ремусат француз тіліне аударған, ал 1902 жылы Пол Пелио қайтадан аударды. Кейіннен қайта қарастырылған Пелио аудармасы ағылшын және неміс тілдеріне аударылды. 2007 жылы тіл білімі маманы Питер Харрис қытай тілінен қазіргі ағылшын тіліне тікелей аударма жасады. Харрис сонымен қатар Чжоудың саяхаты мен Марко Полоның саяхаттары арасындағы бірқатар параллельдерді көрсетеді. Марко Поло Чжоудың замандасы болған, алайда Харристің сөзіне сүйенсек, Полоның саяхаттарында әлі толық түсіндірілмеген бірқатар ерекше жіберілгендер бар. 1967 жылы Шалом Йонгбункиаттың "Камбоджаның әдет-ғұрыптары" кітабының тай тіліндегі аудармасы да бар, ол 2014 жылы Matichon Press баспасынан қайта басылды.
Чжоудың Камбоджа туралы жазбаларының басқа аудармалары да бар. 2010 жылы туған қытай (Беллинг Ук) және туған камбоджалық (Солланг Ук) авторы жасаған ежелгі қытай мәтінінен ағылшын тіліне тікелей аударма. Сол авторлардың аудармасының камбоджалық нұсқасы 2011 жылы Пномпеньде жарық көрді.