Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістан субконтинентіндегі құс түрлері
Species of bird from the Indian subcontinent
Жабайы бұталық бақа (Perdicula asiatica) – Phasianidae тұқымдасына жататын бақалар түрі. Оның туған жері – Үндістан субконтиненті, ол жерде ол Үндістан және Шри-Ланкада кездеседі. Бұрын Непалда да кездескен, бірақ 19 ғасырдан бері онда көрінбеген, ал Реюньон аралында жасанды түрде қоныстандырылған популяциясы бар. Орташа ұзындығы және салмағы шағын, айқын жыныстық диморфизмге ие бақалардың кішкентай түрі. Еркектердің реңі қоңыр, қара және сары түсті белгілермен, ал қанаттары ақ түсті, қара жолақты. Жүзі көбінесе қара қызғылт қоңыр, қоңыр қабақтары, сары ақ түсті мойны және мойнының артқы жағына қарай ақшыл болып келеді. Мекеңдерінің түсі ұқсас, бірақ астыңғы бөлігі қызғылт қоңыр, қанаттары біркелкі және мұрт үстіндегі жолақтары нашар байқалады. Бұл түр құрғақ аймақтарда, әртүрлі ортада бұталы немесе тасты жамылғылы жерлерде мекендейді. Олар тұқымдармен және кішкентай жәндіктермен қоректенеді, әдетте 6-25 құстан тұратын шағын топтарда. Көбейтілу маусымы жаңбырдың соңында басталып, суық маусымның соңына дейін жалғасады, бірақ нақты уақыты ареал бойынша өзгереді. Олар жабық жерлерге ұя салады және 4-8 жұмыртқадан тұратын жұмыртқалар салады. Жұмыртқаны бақуға тек аналығы жауапты. Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) жабайы бұталық бақаның кең таралған аймағы мен тұрақты санына байланысты оны ең аз қорғауға алынған түрлердің қатарына жатқызады.
The jungle bush quail (Perdicula asiatica) is a species of quail in the family Phasianidae. It is native to the Indian subcontinent, where it is found in peninsular India and Sri Lanka. It has also been reported from Nepal but has not been seen there since the 19th century, and an introduced population exists on the island of Réunion. A small species of quail long and weighing , it shows significant sexual dimorphism. Males have brown with blackish and buff marking and whitish with black barring. The face is mainly dark reddish brown, with brown , a buffy white , and the turning whitish towards the back of the neck. Females have a similar pattern, but with pinkish brown underparts, more uniform wings, and duller moustachial stripes. The species inhabits dry areas with shrubby or rocky cover in a variety of habitats. It feeds on seeds and small insects, typically in small groups of 6–25 birds. Breeding starts at the end of the rains and lasts until the end of the cold season, with the exact timing varying across its range. It nests in shallow scrapes in cover and lays clutches of 4–8 eggs. Incubation is only done by the female. The International Union for Conservation of Nature considers the jungle bush quail to be of least concern due to its large range and stable population.
Таксономия және жүйелеу
Жунглидегі бұталық тоқылдақ 1790 жылы Джон Латэм "Махратта аймағынан" алынған үлгілер негізінде Perdix asiatica деп сипаттаған. 1837 жылы Брайан Ходжсон оны Perdicula туысына көшірді, және ол осы туыстың типтік түрі болып табылады. Perdicula атауы Perdix туысының қазіргі латынша кішіргізілген түрі, және "кішкентай тоқылдақ" дегенді білдіреді. Түрлік атау asiatica латынша asiaticus сөзінен шыққан, яғни "Азиялық" деген мағынаны білдіреді. Жунглидегі бұталық тоқылдақ – Халықаралық орнитологтар одағының ресми жалпы атауы.
The jungle bush quail was originally described as Perdix asiatica by John Latham in 1790 based on specimens from the "Mahratta region". It was moved to the genus Perdicula, of which it is the type species, by Brian Hodgson in 1837. The generic name Perdicula is a Modern Latin diminutive of the genus Perdix, and means "small partridge". The specific epithet asiatica comes from the Latin asiaticus, meaning Asiatic. Jungle bush quail is the official common name designated by the International Ornithologists' Union.
Өсіру
Жаңбырдың аяқталуымен басталатын ормандық бұталы кедіргінің көбейетін мезгілі суық мезгілдің аяқталуына дейін созылады, нақты кезеңі өңірге қарай өзгереді: Карнатакада қаңтардан наурызға дейін, Декан үстіртінде қазаннан наурызға дейін, Орталық Үндістанда тамыздан сәуірге дейін, ал Шығыс Орталық Үндістан мен Шри-Ланкада наурыздан сәуірге дейін. Реюньон аралында көбейту қараша айында жүзеге асады. Сәуір айында Alternaria alternata саңырауқұлағымен зарарланғаны да тіркелді.
The breeding season of the jungle bush quail starts with the end of the rains and lasts until the end of the cold season, with the exact period varying: from January to March in Karnataka, from October to March in the Deccan plateau, from August to April in central India, and from March to April in eastern central India and Sri Lanka. In Réunion, breeding occurs in November. It has also been recorded being infected by the fungal pathogen Alternaria alternata in April.
Зерттеуде
Жаңғақ бақасы мелатониннің иммунитет пен көбеюге тигізетін әсері, қоршаған ортаның эпифиз, бүйрекүсті бездері мен жыныс бездеріне тигізетін әсері, көбею маусымында мелатонин мен андроген рецепторларының күндізгі өзгерістері және өкпемен байланысты иммунитет зерттеулерінде пайдаланылған. Ол көбінесе бүкіл Үндістанда кездеседі, бірақ Кералада сирек екендігі, ал Гуджараттың кейбір аймақтарында және Уттара Каннада, Карнатакада жергілікті түрде жойылғандығы хабарланған. Шри-Ланкада 1950 жылға дейін кең таралған, бірақ қазір тек Ува провинциясының таулы аймақтарында ғана көптеп кездеседі. Непалдан 19 ғасырдан бері хабарлама жоқ, ал сол жерден және Ассамның Качар аймағынан алынған мәліметтер қате болуы мүмкін. Реюньон аралындағы жасанды түрде қоныстандырылған популяция азайып келеді, бірақ әлі де жергілікті жерлерде кең таралған, ал Маврикийде жойылған. Жаңғақ бақасы ауылдық аймақтарда тағамдық мақсатта аң аулау нысаны болып табылады.
The jungle bush quail has been used in experiments on the effect of melatonin on immunity and reproduction, the effect of the environment on the pineal gland, adrenal glands, and gonads, daily variation in the melatonin and androgen receptors during the breeding season, and immunity associated with the lungs. It is generally common throughout India, although it is reported to be uncommon in Kerala, and locally in extinct in parts of Gujarat and in Uttara Kannada, Karnataka. In Sri Lanka, it was reportedly common until the 1950s, but is now only locally plentiful in the hills of the Uva Province. It has not been reported from Nepal since the 19th century, and reports from there and Cachar in Assam may be erroneous. The introduced population on Réunion is declining but still locally common, while the one on Mauritius is extinct. The jungle bush quail is hunted for food in rural regions.