Кіріспе
Жером Каминда (1844 – 1914 жылғы наурыз) – Англияның Манчестер қаласында XIX ғасырда қызмет еткен полиция қызметкері. Каминда 1868 және 1899 жылдар аралығында полицияда жұмыс істеді және оны Манчестердің Шерлок Холмсы деп атайды. 1897 жылы ол қаланың алғашқы CID басқарушысы болды. Оның ең әйгілі ісі – 1889 жылғы Манчестер таксисінде болған қырқын, онда ол бастапқыда белгісіз болған қылмыскерді анықтап, үш апта ішінде сотқа өткізіп, кінәлі деп тануға жеткізді.
Өмір
Каминда 1844 жылы Манчестердегі Дианскейт қаласында ирланд анасы мен итальян әкесінен дүниеге келді. Сол кезде Диансгейт көбінесе пабтар, борделдер және диірмен жұмысшылары үшін нашар сапалы тұрғын үйлерден тұратын, Викториялық Манчестердің қылмыстық әлемінің орталығы болған. Ол қалада инженер болып жұмыс істей бастады, бірақ 1868 жылдың ақпан айында 24 жасында Манчестер қалалық полициясына қосылды. 1872 жылы ол сержантқа көтеріліп, жаңа құрылған детективтер бөліміне ауыстырылды, ол Манчестер қалалық әкімшілігінде орналасқан. 1868 жылдан 1899 жылға дейінгі отыз бір жылдық мансабында ол әріптестерінің, судьялардың және қылмыскерлердің құрметіне ие болды; жергілікті қылмыскерлер оны "Детектив Джером" деп білді, олар оның тегін айтуға қиналды. 1880 жылдың 25 қыркүйегінде Каминда Хюльмедегі Темпераменттік залында өткен киім алмастыру кешінде полиция шабуылын ұйымдастырып, 47 күдіктіні ұстады, олардың шамамен жартысы ер адам киімінде, ал қалғаны мерекелік киімдерде болды. Музыкамен қамтамасыз ету үшін соқыр аккордеоншы шақырылған. Ерлердің жыныстық қатынас жасауы туралы айғақтарды жария түрде сотқа беруге жол бермеу үшін, сот төрешілері барлық күдіктілерді әрқайсысы 25 фунт стерлингтік екі кепілмен бір жылға ұстады. 1888 жылы Каминданың полиция қызметіндегі ұлттық беделі – ол 1225 қылмыскерді түрмеге қамауға және 400 пабты жабуға жауапты болды – оны инспекторлық шеніне көтерді. Оның өміріне жасалған қауіп-қорқыныштар жиі болды; Каминда көбінесе Colt Lightning Revolver-ді алып жүрді және оны бірнеше рет қолдануға мәжбүр болды. 1880-ші жылдардағы Манчестердегі бірінші нөмірлі жау болып саналатын Боб Хорридж, күндіз Ангел-Медоуда ұста болған, ал түнде зорлық-зомбылықпен қарақшылық жасаған және Каминданың басты қарсыласы, оны 1887 жылы ұстады. Каминда фениандықтардың динамит құйрығына қатысқан күдіктілерді іздеді. Оның полиция стилі қазіргі заманғы стандарттармен эксцентрикалық болды және күдіктілер туралы мәліметтер жинау үшін түрлі киімдерге ауысуды жиі қамтыды. Ол үлкен хабарласу желісін ұстады, олармен көбінесе "Жасырын асыл тас" деп белгілі Сент-Мария шіркеуінің артқы қатарында кездесетін. Алайда оның әдістері тиімді болды және ол жақын арада детектив-суперінтендант болып тағайындалды. Каминда 1899 жылы зейнетке шықты және жеке детектив, жылжымайтын мүлік агенті және 1907-1910 жылдар аралығында Опеншоудың Манчестер қалалық кеңесшісі болды. Британдық тарихшы және генеалогтар қоғамының мүшесі Анжела Бакли, сэр Артур Конан Дойлдың романдарынан таныс Виктория дәуірінің детективі Джером Каминданың өміріне негізделгенін айтады. "Каминда Шерлок Холмс пайда болған кезде ұлттық тұлғаға айналды. Осы екеуінің арасында көптеген параллельдер бар, сондықтан Дойл осы нақты кейіпкердің бөліктерін өзінің кейіпкерлерін жасау үшін пайдаланғаны анық", - деді Бакли Telegraph басылымына берген сұхбатында. "Детективтердің Гарибальдиі" деп аталған Каминда 1880-ші жылдардың ортасында, Дойлдың алғашқы Холмс романы "Қызыл түсті зерттеу" жарық көргенге дейін танымал болды және тергеуші ретінде жұмыс істеген кезінде 1225 қылмыскерді түрмеге қамауға көмектескендігі айтылады. Детектив 1914 жылы 69 жасында қайтыс болды – Холмс кітабының соңғысы жарық көрген жыл.
Жазбалар
Каминда өзінің өмірбаянының бірінші томын 1895 жылы автор атын жасырып, "Детектив өмірінің жиырма бес жылы" деген атпен шығарды. Ол кітапты Манчестер қалалық полициясының сол кездегі бас комиссарына арнады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін 1901 жылы екінші томды өз атымен жариялады. Екі томнан таңдалып алынған үздік бөлімдер 1994 жылы "Caminada – Crime Buster" деген атпен қайта басылды.