Кіріспе

Америкалық епископ

Фрэнсис Бернс (1809–1863) – Либерияда миссионер болып қызмет еткен американдық методист пасторы. Ол алғашқы миссионерлік епископ және методист епископтық шіркеуінің алғашқы афроамерикандық епископы (1858 жылы сайланды).

Туу, құлдыққа түсу және ерте білім алу

Бернс 1809 жылдың 5 желтоқсанында Нью-Йорк штатының Олбани қаласында дүниеге келді. Оның сырт келбеті "толығымен африкалық" екендігі айтылды. Сол кезде Нью-Йорк әлі де құлдық жүйесі сақталған штат еді. Оның ата-анасы тым кедей болғандықтан, төрт жасында ұлын Нью-Йорк штатының Грин округіндегі шаруаға қызметке берді. Сегіз жасында ол фермер, мырза Атудқа (Atwood) шаруашылықты үйрену үшін міндеттелді. Оған қыс мезгілінде көрші ауылдың балаларымен бірге мектепке баруға рұқсат берілді (сол кезде көптеген мектептер қыста ашылып, шаруа жұмыстары азайды). Бірақ екі жыл өткен соң денсаулығы нашарлағандықтан, ол жаз бойы аудандық мектепке жіберілді.

Миссионерлік қызмет

Франсис Бернс пастор және уағыздаушы ретінде көзге түсті. Миссионерлік бөлмелердің докторы Терри оны миссионерлік қызметке баулуда маңызды рөл атқарды. Ол Франсиске егер мүмкіндік туса, Либерияға немесе басқа жерге баруға дайын болу үшін оқу курсына түсуге кеңес берді. 1833 жылы доктор Терри Франсиске епископ Хедингпен кездесу ұйымдастырды. 1834 жылы, қадірлі Джон Сейс Либерияға аттанғанда, Бернс миссионерлік мұғалім ретінде онымен бірге баруға келісілді. Сол жылдың қыркүйек айында кемемен жүріп, олар 18 қазанда Монровияға жетті. Франсис Бернстің Либериядағы алғашқы қызметі Кейп Пальмас қаласында болды. Ол екі жыл бойы қауіпті қызбадан зардап шекті. 1838 жылы Либерияның жылдық конференциясына қосылды, ал 1840-42 жылдары Басса аймағында көмекші уағыздаушы болды. 1843 жылы және 1844 жылдың басында Монровияға тағайындалды. Кейіннен ол діни шенге сайланды. Либерияға келгеннен кейін он жыл өткен соң, Нью-Йоркке оралғаннан кейін Франсис Бернс епископ Джейнспен дипломдалды. Бернс миссионерлік салада ауыр және қиын жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол Монровия семинариясында мұғалім болып қызмет етті. Ол «Африканың нұры» журналының редакторы болып, өте жақсы қызмет атқарды.

Діни қызмет

Қасиетті Франсис Бернс 1844 жылы АҚШ-қа қайтып келді. 1844 жылдың 16 маусымында Бруклинде диакен болып қабылданды. Сол күні Нью-Йорк қаласындағы Мулбери-стрит шіркеуінде ескі ақсақал (elder) дәрежесіне көтерілді, ал екі шарада да епископ Джейнс қатысты. Қасиетті Бернс сол жылы Либерияға оралды. 1849 жылғы Миссионерлік конференцияда Либериядағы жұмыс аудандарға бөлінген кезде, Бернс Кейп-Палмас ауданының жетекші ақсақалы болып тағайындалды. Ол жетекші ақсақал қызметін атқарган он жылдың алтысында Конференцияның президенті де болды, миссияның мәселелерін Нью-Йорктегі Миссионерлік кеңеске айқын және толық баяндады. 1851 жылы Бернс Монровияда академия ашу және ондағы Миссияны басқару үшін жіберілді.

Епископтық қызмет

1856 жылы Методист епископ шіркеуінің Бас конференциясы алғаш рет Миссионерлік епископты (Африкалық миссия үшін) сайлау және бағыштау ережесін қабылдады. Осыған сәйкес, 1858 жылдың қаңтар айында Либерия жылдық конференциясы Фрэнсис Бернс пасторды алғашқы епископ етіп сайлады. Ол бағышталу үшін АҚШ-қа оралды. Бұл 1858 жылдың 14 қазанында Нью-Йорк штатының Вайоминг округіндегі Перри қаласында өткен Геннеси жылдық конференциясында болды. Бағышталу рәсімін епископтар Янес және Бейкер басқарды. Епископ Симпсон доктор Джон Робидің (конференцияға қатысқан) сөздерін келтіріп, оқиғаны былай сипаттады:

«Оның терісі қара болғанымен, ол танысқандардың барлығының, әсіресе оған жақын болғандардың сүйіспеншілігі мен құрметін қозғады. Оның мінезі өте жағымды, рухы мейірімді, жұмсақ және жақсы, адам жүрегінен шыққан ізгілік. Онда джентльмен мен дін қызметкеріне тән барлық қасиеттер бар. Ол сондай-ақ зиялы және дамыған санаға ие, еркін және сұрыпты сөйлейді, тіпті шешен, және барлық жағынан үлгілі африкалық. Либерия конференциясы епископ лауазымына осы адамды сайлады, ал американдық шіркеудің жоғары билігі де оны қасиетті және жауапты қызметке бекітті. Епископ Бернс бағышталудан кейін дереу Африкаға қайтып, келесі бес жылға жуық уақытын өзіне жүктелген жұмысқа арнады.»

Денсаулығының нашарлауы және өлім

Бернс епископының денсаулығы нашарлай бастады. Сондықтан оған теңіз саяхаты жасауға кеңес берілді. Дәрігерінің кеңесімен, Бернс епископы АҚШ-қа қайтып келді. Ол 1863 жылдың 18 сәуірінде, Балтимор, Мэрилендке келгеннен кейін үш күннің ішінде, АҚШ-та құлдықтан азат болғаннан кейін үш ай өткен соң қайтыс болды. Бернс епископы Либерияның Монровия қаласындағы Палм Гроув зиратында жерленді.