Джон Торнтон: Американдық бизнесменнің өмірбаяны мен мансабы

Кіріспе

Джон Лоусон Торнтон (John Lawson Thornton, 2 қаңтар 1954 жылы туған) – американдық бизнесмен, профессор және Пекин қаласындағы Цинхуа университетінің жаһандық лидерлік бағдарламасының директоры. Ол сонымен қатар Barrick Gold Corporation компаниясының атқарушы төрағасы және PineBridge Investments компаниясының төрағасы (атқарушы емес). Торнтон 2003 жылы Goldman Sachs компаниясының тең президенті лауазымынан қанағаттанды.

Ерте өмір және білім

Торнтон – Консолидацияланған Эдисон компаниясының бұрынғы вице-президенті Джон В. Торнтон мен адвокат Эдна Лоусон Торнтонның ұлы. Ол Хочкисс мектебінде білім алды, кейін мектептің қамқорлар кеңесінің төрағасы болды. Торнтон 1976 жылы Гарвард колледжінен тарих пәні бойынша бакалавр, 1978 жылы Оксфордтың Сент-Джон колледжінен заңтану (юриспруденция) пәні бойынша бакалавр (қызмет мерзімі бойынша магистр дәрежесіне дейін өсірілді) – бұл оған заңгерлік құқық берді, ал 1980 жылы Йель менеджмент мектебінен мемлекеттік және жеке басқару (MPPM) саласы бойынша магистр дәрежесін алды. 2003 жылы Банк-стрит педагогикалық колледжінің құрметті докторлық дипломмен марапатталды. Торнтон 2007 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, ал 2009 жылы Оксфорд университетінің Сент-Джон колледжінің құрметті мүшесі атанды.

Мансап

Торнтон 1980 жылы Goldman Sachs компаниясына қосылды. 1983 жылы ол Goldman Sachs-тың Еуропалық бірігулер мен сатып алулар бизнесін құрды. 1995-1996 жылдары ол Goldman Sachs International-дың Лондондағы тең бас директоры болды. Торнтон 1996-1998 жылдары Goldman Sachs Asia компаниясының төрағасы болды, онда ол Азия қаржы дағдарысы кезінде фирманың аймақтық франшизасын кеңейтті. 1999 жылы ол Goldman Sachs-тың тең президенті болды. Ол кездегі бас директор Генри Полсон зейнеткерлік демалысын және Торнтонның күтілетін жоғарылатуын кешіктірген кезде, Торнтон 2003 жылы Goldman Sachs-тен шығып, Пекиндегі Цинхуа университетінің профессоры болды. Торнтон – 1949 жылдан бері Цинхуа университетінің алғашқы қытай емес толық профессор. Торнтон тағайындалған кезде қытай тілінде сөйлемейтін. "Нью-Йорк Таймс" газеті Торнтонның Goldman Sachs-тан кетуіне "жоғары басшылықтан қарсылық болмағанын" жазды. Торнтон 1995 және 2002 жылдар аралығында британдық сән саудагері Laura Ashley компаниясының атқарушы емес төрағасы болды. Торнтон 1996 жылы Ford Motor Company директорлар кеңесінің құрамына кірді. Уильям Клей Форд, – Ford компаниясының бас директоры және төрағасы – Торнтонмен Hotchkiss мектебінде бірге оқыған кезінен бері дос болған. Олардың жеке байланыстары 2002 жылы "күшті тексеруге" түсті. Осы жылы жүргізілген бірқатар тергеулер мен конгресс тыңдауларында Goldman Sachs компаниясы "инвестициялық банктік бизнесті жеңу үшін" "артық клиенттерге" (көбінесе бас директорларға) "жоғары сұранысқа ие IPO акцияларын ұсынғаны" анықталды. Goldman Sachs компаниясы 1996 және 2002 жылдар аралығында Ford Motor компаниясынан 87 миллион доллар инвестициялық сыйақы алды. Компанияның Фордпен байланысындағы рөлі туралы этикалық құқық қорғаушы "бір ойынның төрешісі және доп тастаушысы" деп сипаттады. Торнтон Фордтың сыйақы, қаржы және тағайындау және басқару комитеттерінің мүшесі болып қала береді және Фордтың ең ұзақ қызмет еткен тәуелсіз директоры болып табылады. Торнтон Фордтың қаржы дағдарысынан аман қалуына үлкен үлес қосты. 2005 жылы Торнтон АҚШ-тағы Нельсон Мандела мұрасы қорының құрылтайшы төрағасы болды. 2008 жылдың желтоқсанында Торнтон HSBC-нің басқарма мүшесі болды және 2013 жылы орнынан кетті. Торнтон Intel, ICBC, China Unicom, IMG, BSkyB, DirectTV, News Corp. және McKinsey кеңесші кеңесінде қызмет атқарды. Торнтон 2012 жылдың мамыр айында Barrick Gold басқармасына тағайындалды және Barrick Gold атқарушы төрағасы болды. 2017 жылдың мамыр айында Танзания үкіметі Barrick Gold-тің еншілес компаниясы Acacia Mining-тің алтын экспортын он есеге кем көрсеткенін айыптады. Тексеру барысында мыс пен күмістің де көрсетілгеннен аз екендігі анықталды, ал күкірт, темір, иридий, титан және мырыш бар, бірақ есепке алынбады. Содан кейін Танзания үкіметі алтын мен мыс концентраттарын экспорттауға тыйым салды. Айыптау мен тыйым салу Акасияның нарықтық құнын екі есеге азайтты. 2017 жылдың қазан айында Торнтон Танзанияның президенті Джон Магуфулимен алты сағат бойы кездесіп, алдын ала келісімге келді, оның ішінде Акасиядан Танзания үкіметіне 300 миллион доллар салық төлеу, сондай-ақ Танзания үкіметі Акасияның кен орындарында 16% үлес алуы қарастырылды. Торнтон ұсыныстың шарттарын Барик емес, Акасия төлем үшін жауапты болатынына қарамастан, келісім жарияланғанға дейін Акасияға айтпаған. Торнтонның Магуфулимен келісім жасағаны туралы хабарланғаннан кейін көп ұзамай Acacia компаниясының жетекші басшылары - бас директор Брэд Гордон, қаржы директоры Эндрю Рэй және операциялық директор Марк Моркомб, олардың Танзания үкіметімен қарым-қатынасы нашарлаған кезде, отставкаға кетті. Келісімге қол жеткізу Акасия мен Barrick компаниясына Танзанияда жұмысын қайта бастауға рұқсат берді. 2020 жылдың қаңтар айында Barrick компаниясы Танзания үкіметімен Солтүстік Мата, Булянулу және Бузаваги кен орындарын қамтитын бірлескен кәсіпорынды ресмилендірді. 2018 жылдың 24 қыркүйегінде Barrick Gold бірігуі Барриктің әлемдегі ең ірі алтын өндіруші компаниялардың бірі ретінде 78 миллион унция алтынның дәлелденген және ықтимал қоры және әлемдегі көптеген ірі алтын өндіруші өңірлерде басым жер позициялары бар екенін бекітті. Торнтон барлық акциялармен, сыйлықақысыз бірігуді басқарды, бұл екі компанияның 95% -дан астам акционерлерінің қолдауына ие болды. 2019 жылдың ақпан айында Barrick Gold компаниясы Колорадо штатының Денвер қаласында орналасқан Newmont Mining Corporation американдық компаниясын сатып алу үшін 19 миллиард долларлық қарсы ұсыныс жасады. Newmont компаниясының басқармасы Барриктің "эгоцентрикалық ұсынысын" "Newmont акционерлерінен Баррикке құндылық беруге бағытталған" деп сипаттап, ұсынысты бірауыздан қабылдамады. Newmont компаниясының бас директоры "[О]сыған дейін Барриктің құндылық құру қабілетіне кедерес келтірген факторлардың бірі әлі де сол күйінде – Джон Торнтон әлі де толық бақылауда" деді.

Thornton joined Goldman Sachs in 1980. In 1983, he founded Goldman Sachs' European mergers and acquisitions business. He served as co CEO of Goldman Sachs International in London from 1995 to 1996. Thornton was Chairman of Goldman Sachs Asia from 1996 to 1998, where he expanded the firm's regional franchise during the Asian financial crisis. He became co president of Goldman Sachs in 1999. When then CEO Henry Paulson delayed his retirement and Thornton's expected promotion, Thornton left Goldman Sachs in 2003 and became a professor at Tsinghua University in Beijing. Thornton is the first non Chinese full professor at Tsinghua University since 1949. Thornton did not speak any Chinese languages at the time of his appointment. The New York Times reported that Thornton's Goldman exit “was not met with resistance from senior management”. Thornton was non executive chairman at Laura Ashley, the British fashion retailer, between 1995 and 2002. Thornton joined the board of directors for Ford Motor Company in 1996. William Clay Ford, Jr. – then CEO and chairman at Ford – had been friends with Thornton since their prep school days together at The Hotchkiss School. Their personal ties came under "sharp scrutiny" In 2002, an escalating series of investigations and congressional hearings revealed that Goldman Sachs had “spun hot IPO shares to preferred clients”, mostly CEOs, as "an inducement to win investment banking business" from those clients. Goldman Sachs collected $87 million in investment fees from Ford Motor Company between 1996 and 2002. A board ethics whistle blower described Goldman's role in the bank's activities with Ford as being "the umpire and pitcher in the same game". Thornton remains a member of Ford's compensation, finance and nominating and governance committees and is the longest serving independent director of Ford. Thornton played a significant role in helping Ford survive the financial crisis. In 2005, Thornton became the founding chairman of the Nelson Mandela Legacy Trust in the United States. In December 2008, Thornton became a board member at HSBC and stepped down in 2013. Thornton has also served on the Boards of Intel, ICBC, China Unicom, IMG, BSkyB, DirectTV, News Corp. and on the advisory board of McKinsey. Thornton was appointed to the board of Barrick Gold in May 2012 and became Executive Chairman of Barrick Gold In May 2017, the government of Tanzania accused Acacia Mining, a subsidiary of Barrick Gold, of “under reporting its gold exports by a factor of ten”. The investigation revealed that copper and silver were also under reported, and sulfur, iron, iridium, titanium and zinc were present, but not accounted for. The Tanzanian government then imposed a ban on the export of gold and copper concentrates. The accusation and ban halved Acacia's market value. In October 2017, Thornton met with John Magufuli, then president of Tanzania, for six hours, emerging with a preliminary deal that included a $300 million payment for back taxes from Acacia to the Tanzanian government, as well as the Tanzanian government taking a 16% stake in Acacia's mines. Thornton reportedly did not tell Acacia the terms of the proposal until after the deal was announced, even though Acacia, not Barrick, would be responsible for the payment. Shortly after Thornton's deal with Magufuli was announced, Acacia's top executives – CEO Brad Gordon, CFO Andrew Wray and COO Mark Morcombe, under whose tenure relations with the Tanzanian government had deteriorated – resigned. The resolution allowed Acacia and Barrick to resume operations in Tanzania. In January 2020, Barrick formalized a joint venture with the Tanzanian government covering the North Mata, Bulyanhulu and Buzwagi mines. On September 24, 2018, Barrick Gold The merger solidified Barrick's position as one of the world's largest gold mining companies, with proven and probable reserves of 78 million ounces of gold and dominant land positions in many of the world's major gold producing regions. Thornton led the all stock, nil premium merger, which earned the support of more than 95% of the shareholders of both companies. In February 2019, Barrick Gold announced a hostile $19 billion bid to acquire Newmont Mining Corporation, an American company based in Denver, Colorado. Newmont's board unanimously rejected the offer, describing Barrick's “egocentric proposal” as “designed to transfer value from Newmont shareholders to Barrick's”. Newmont CEO Gary Goldberg said, “[O]ne of the major factors that hindered Barrick's ability to create value in the past remains the same John Thornton is still firmly in control.”

2020 жылдың тамызында Уоррен Баффеттің Berkshire Hathaway компаниясы Barrick Gold-тың 20.9 миллион акциясын сатып алғанын, оның құны 2020 жылдың екінші тоқсанының соңында 563.5 миллион долларды құрағанын хабарлады. Үш айдан кейін 2021 жылдың ақпанында Berkshire Hathaway Barrick Gold-тағы барлық үлесін сатты. Торнтон қазіргі уақытта The Brookings Institution-ның құрметті төрағасы және Asia Society-ның тең төрағасы болып қызмет етеді. Бұл академиялық және зерттеу байланыстарына қоса, Торнтон "Әлеуеті өзгеретін Қытайдағы әлеуметтік этика", "Қытай 2020" және "Демократия – жақсы нәрсе" сияқты үш кітапқа алғы сөз жазған.

Қытайға қызығушылық

Торнтонның Қытайға деген қызығушылығы кем дегенде 1997 жылдың қараша айына дейін жетеді, ол кезде Goldman Sachs компаниясы Қытай телекоммуникациясының 4,2 миллиард долларлық IPO-сына көмектескен, бұл Қытайдың мемлекеттік компаниясының халықаралық нарыққа шығуының алғашқы мысалдарының бірі болды. Торнтон Goldman Sachs компаниясындағы лауазымын тастаған кезде, банк Қытайдың ірі мемлекеттік компанияларының жетекші андеррайтеріне айналды және 2003 жылдың маусымында төраға болды. Brookings институты 2006 жылы Джон Л. Торнтонның 12,5 миллион долларлық бастапқы қаржылық көмегімен Джон Л. Торнтон Қытай орталығын құрды. Орталықтың Вашингтонда және Пекинде кеңселері бар, ол Қытайдағы және Батыстағы шешім қабылдаушыларға ұсыныстар береді. 2018 жылдың қарашасында Торнтон кеңес төрағасы лауазымынан қалып, құрметті төраға атанды. 2009 жылы ол Қытайдың мемлекеттік егемендік байлық қоры China Investment Corporation-ның Халықаралық кеңесшілер кеңесінің алғашқы мүшесі болды. Ол сонымен қатар "Жібек жолы" қаржы корпорациясының басқарма төрағасы болып саналады. Торнтон Конфуций институтының аға кеңесшісі болды. Торнтон 2013 жылы Стивен А. Шварцман құрған Schwarzman Scholars трасты кеңесінің бастапқы мүшесі болды. Торнтонның ұлы, Дж. Р. Торнтон 2017 жылы Schwarzman стипендиясын жеңіп алды. 2017 жылдың қыркүйегінде Торнтон Стив Бэннон мен Ван Цишань арасындағы кездесуді ұйымдастырды, Ван Цишань Торнтонның досы және Қытай құрылыс банкінің бұрынғы басшысы, қазіргі Қытай Халық Республикасының вице-президенті, бұл кездесу Коммунистік партияның Чжуннаньхай штаб-пәтерінде өтті, ал Бэннон Президент Дональд Трамптың әкімшілігіндегі кеңесші лауазымынан күшпен кеткеннен кейін бірнеше апта өткен соң болды. Бэннон, сондай-ақ Goldman Sachs компаниясының бұрынғы қызметкері, Торнтонды дос және ұстаз ретінде сипаттады. Торнтон, Қаржы министрі Стив Мнучин және АҚШ-тың сауда өкілі, елші Роберт Лайтхайзермен бірге АҚШ-Қытай сауда келісімінің бірінші кезеңін жасаушылардың бірі болды. АҚШ президенті Дональд Трамптың одақтасы және Палм-Бичтегі көршісі Торнтон Трамптың төрт жылдық мерзімінде сауда соғысының күшеюі кезінде АҚШ-ты өкілдік етті, соның ішінде 2018 жылы вице-премьер Лю Хэ және Қытайдың мемлекеттік егемендік байлық қорының халықаралық кеңесшілер кеңесімен жабық есіктерде өткен кездесуде де қатысты.

Thornton's interest in China stretches to at least November 1997, when Goldman Sachs assisted China Telecom with its $4.2 billion IPO, one of the first international listings of a Chinese state owned company. By the time Thornton left his position at Goldman, the bank had become the lead underwriter for major Chinese state owned companies. and became chairman in June 2003. Brookings established the John L. Thornton China Center in 2006 with an initial $12.5 million donation from John Thornton. The center has offices in Washington and Beijing and provides recommendations to decision makers in China and the West. In November 2018, Thornton stepped down as board chair and became chair emeritus. In 2009, he became an inaugural member of the International Advisory Council of the Chinese sovereign wealth fund China Investment Corporation. He is also listed as Chairman of the Board of the Silk Road Finance Corporation

Thornton was a senior consultant for the Confucius Institute. Thornton was an original member of the Schwarzman Scholars board of trustees, founded in 2013 by Stephen A. Schwarzman. Thornton's son, J. R. Thornton, was named a Schwarzman Scholar in 2017. In September 2017, Thornton helped arrange a meeting between Steve Bannon and Wang Qishan, Thornton's friend and former head of the China Construction Bank and the current Vice President of the People's Republic of China, at the Communist Party's Zhongnanhai headquarters a few weeks after Bannon was forced out of his advisory role in President Donald Trump's administration. Bannon, also a former Goldman employee, has described Thornton as a friend and mentor. Thornton, alongside Secretary of Treasury, Steve Mnuchin, and US Trade Representative Ambassador Robert Lighthizer, served as one of the architects of Phase I of the US China trade deal. US President Donald Trump's ally and Palm Beach neighbor, Thornton has represented the United States during the trade war escalations of Trump's four year term, including in a closed door meeting in 2018 with Vice Premier Liu He and the international advisory board of China's sovereign wealth fund.

Моңғолияға қызығушылық

Өзінің мансабында Торнтон қазіргі және бұрынғы компаниялары бизнес жүргізген елдердің басшыларымен байланыс орнатты. Осы байланыстардың арасында Америка президенті Дональд Трамп, Австралия премьер-министрі Малкольм Тернбулл, Оңтүстік Африка президенті Нельсон Мандела, Конго президенті Феликс Чисекеди және Танзания президенті Джон Магуфули бар. Торнтон 2012 жылдың сәуір айында Моңғолияның Сыбайлас жемқорлыққа қарсы комиссиясы қызмет бабында мемлекеттік мүлікті теріс пайдаланғаны үшін айыптаған Энхбаярмен достық қарым-қатынас жасады. Торнтон сенатор Диан Файнштейннің (D CA) бастаған халықаралық қолдау көрсету науқанында белсенді рөл атқарды, ал Энхбаяр 2012 жылдың тамызында үкіметтік сотта сотталған болатын. Сенатор Файнштейн Энхбаярдың ісінде заңды процедуралар сақталмағанын мәлімдеді.

Тану

2007 жылы Institutional Investor Magazine журналы Джон Торнтонды соңғы қырық жылда жаһандық қаржы нарықтарын қалыптастыруға ең үлкен әсер еткен қырық адамның бірі деп таныды. Ол 2009 жылы Колледждер аралық теннис қауымдастығының (ITA) жетістік сыйлығын алды, ол әр жыл сайын студенттік тенниске қатысып, қоғамға ерекше үлес қосқан және мансабында жоғары жетістіктерге жеткен бір бұрынғы қатысушыны марапаттайды. Торнтон 2017 жылы National Post газетінің Канада бизнесін қалыптастырудағы ең ықпалды адамдар тізіміне енді. Газет Торнтонның "Торонтодағы Barrick компаниясындағы ауқымды өзгерістерді басқарғанын" және одан кейін компания "бірнеше миллиард долларлық қарызын төлеп, тамаша қаржылық нәтижелерге қол жеткізгенін" атап көрсетті. 2008 жылы ол Қытай Халық Республикасының Достық орденімен марапатталды, бұл Қытай азаматы еместерге берілетін ең жоғары награда. Қытай үкіметі сонымен қатар оны соңғы үш онжылдықта Қытайдың дамуына ең үлкен үлес қосқан он бес "шетелдік сарапшының" бірі деп атады.

Жеке өмір

Торнтон Маргарет Брэдхам Торнтонға үйленген; олардың төрт баласы бар. 2011 жылы The Wall Street Journal газеті ерекше құрғақшылық жағдайында Palm Beach-тің бай тұрғындарының көп су тұтынуы туралы хабарлады. Торнтон 2010 жылдың маусымынан 2011 жылдың мамырына дейін 8 698 492 галлон суды тұтынған ең көп су пайдаланған бес адамның қатарында болды. Palm Beach тұрғынының орташа жылдық су тұтынуы 108 000 галлонды құрайды.