Кіріспе

Мексикадағы Ұлттық антропология мұражайы (lang es, MNA) – Мексиканың ұлттық мұражайы. Бұл Мексикадағы ең ірі және ең көп келушілерді қабылдайтын мұражай. Мексика қаласындағы Чапультепек саябағында, Пасео-де-ла-Реформа мен Махатма Ганди көшелері арасында орналасқан мұражай Мексиканың Колумбияға дейінгі дәуірінен қалған маңызды археологиялық және антропологиялық жәдігерлерді сақтайды, мысалы Күн тасы (немесе ацтек күнтізбесі тасы) және ацтектердің Xochipilli мүсіні. Мұражай (басқа көптеген мексикалық ұлттық және аймақтық мұражайлармен бірге) Instituto Nacional de Antropología e Historia (Антропология және тарих ұлттық институты) немесе INAH басқаруында. Бұл мұражай 1964 жылы Мексика президенті Адольфо Лопес Матеос ашқан бірнеше мұражайдың бірі болды. Мұражайға қатысты бағалар әртүрлі, бірі оны "ұлттық қазына және ұлттық өзіндік есімнің символы" деп есептейді. Мұражай – идеологиялық, ғылыми және саяси жетістіктердің синтезі". Октавио Паз мұражайдағы мексика (ацтек) залының орталыққа қойылғанын сынап, "Мексиканың Теночтитлан қаласын дәріптеу және даңққа бөлеу Антропология мұражайын ғибадатханаға айналдырады" деді.

Сәулет

1964 жылы Педро Рамирес Васкес, Хорхе Кампузано және Рафаэль Михарес Алкеррека жобалаған монументалды ғимаратта үлкен тоған мен бір жұқа тіреуге тірелген алып шаршы төбесі ("el paraguas", испан тілінде "қолшатыр") бар ауланы қоршап тұрған көрме залдары орналасқан. Залдарды көптеген сыртқы көрмелері бар бақтар қоршап тұр. Мұражайда экспонаттарға арналған 23 бөлме бар, оның ауданы 79 700 шаршы метрді (шамамен 8 гектар) немесе 857 890 шаршы футты (шамамен 20 акр) құрайды.

Тарих

18 ғасырдың соңында Букарели вице-патриотының бұйрығымен Лоренцо Ботурини жинағының бір бөлігін құрайтын заттар, соның ішінде Коатлику және Күн тасының мүсіндері Мексика Корольдік және Папалық университетіне орналастырылды. Осы жинақ болашақ Ұлттық Антропология мұражайының негізін қалады. 1790 жылдың 25 тамызында ботаник Хосе Лонгинос Мартинес Мексиканың Табиғат тарихы кабинетін (Gabinete de Historia Natural de México) құрды. 19 ғасырда мұражайға Александр фон Гумбольдт сияқты әлемге танымал ғалымдар келді. 1825 жылы Мексиканың тұңғыш президенті Гуадалупе Виктория, тарихшы Лукас Аламанның кеңесімен, Ұлттық Мексика мұражайын тәуелсіз мекеме ретінде құрды. 1865 жылы император Максимилиан мұражайды Монеда көшесі, 13-ке, бұрынғы Монета үйінің орнына көшірді. 1906 жылы мұражай жинақтарының өсуіне байланысты Юсто Сьерра Ұлттық мұражай қорын бөліп берді. Табиғат тарихы жинақтары тұрақты көрмелерді ұйымдастыру үшін арнайы салынған Чопо ғимаратына көшірілді. Мұражай Археология, тарих және этнография мұражайы деп аталды және 1910 жылдың 9 қыркүйегінде президент Порфирио Диас қатысуымен қайта ашылды. 1924 жылы мұражай қоры 52 000-ға дейін өсті және 250 000-нан астам келушіні қабылдады. 1940 жылдың желтоқсанында мұражай тағы да бөлінді, оның тарихи жинақтары Чапультепек сарайына көшірілді, онда олар Жаңа Испанияның вице-корольдігі және қазіргі Мексикаға қарай дамуына арналған Ұлттық тарих мұражайын құрады. Қалған жинақ Ұлттық Антропология мұражайы деп қайта аталды, ол Колумбқа дейінгі Мексика және қазіргі мексикалық этнографияға бағытталды. Қазіргі заманғы мұражай ғимаратының құрылысы 1963 жылдың ақпанында Чапультепек саябағында басталды. Жобаны архитектор Педро Рамирес Васкес, Рафаэль Михарес Алкеррека және Хорхе Кампузано үйлестірді. Ғимараттың құрылысы 19 айға созылды және 1964 жылдың 17 қыркүйегінде президент Адольфо Лопес Матеос салтанатты түрде ашты, ол былай деді: Мексика халқы бұл ескерткішті Республиканың қазіргі аумағында гүлденген құрметті мәдениеттердің құрметіне тұрғызады. Осы мәдениеттердің куәліктері алдында бүгінгі Мексика Мексиканың байырғы халқына құрмет көрсетеді, олардың үлгісінде біз ұлттық ерекшелігімізді танимыз. "Музей" фильмі 1985 жылдың 25 желтоқсанында Мексика қаласындағы Ұлттық Антропология мұражайында болған әйгілі тонау оқиғасын баяндайды.

Көрмелер

Мұражай коллекцияларына Күн тасы, Табаско мен Веракрус ормандарында табылған Ольмек өркениетінің алып тас бастары, Чичен-Ицадағы қасиетті кеноттан Майя өркениетінен қалпына келтірілген қазыналар, Паленкедегі Пакаль қабірінен саркофаг қақпағының көшірмесі және қазіргі мексикалық ауыл өмірінің этнографиялық экспонаттары кіреді. Сондай-ақ, онда қазіргі Мексика қаласының орталық аймағы орналасқан бұрынғы ацтек астанасы Теночтитланның орналасқан жері мен жоспарының моделі де бар. Бірінші қабаттағы тұрақты көрмелер Мексиканың қазіргі және бұрынғы аумақтарында, сондай-ақ бүгінгі Америка Құрама Штаттарының оңтүстік-батысында орналасқан барлық Колумбқа дейінгі өркениеттерді қамтиды. Олар Солтүстік, Батыс, Майя, Мексика шығанағы, Оахака, Мексика, Толтек және Теотиуакан деп жіктеледі. Екінші қабаттағы тұрақты экспозициялар испан отарлауынан бері Мексиканың жергілікті халықтарының мәдениетін көрсетеді. Мұражай сонымен қатар, көшпелі көрмелерді де ұйымдастырады, олар көбінесе әлемнің басқа да көрнекті мәдениеттеріне арналған. Бұрынғы көрмелер ежелгі Иран, Грекия, Қытай, Египет, Ресей және Испанияға арналған.