Кіріспе

Испанияның Ұлттық мұражайы

Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía ("Каралева София Ұлттық Өнер Орталығы"; MNCARS) – Испанияның 20-ғасыр өнерінің ұлттық мұражайы. Мұражай 1992 жылдың 10 қыркүйегінде ресми түрде ашылды және королева Софияның құрметіне аталды. Ол Мадрид қаласында, Аточа теміржол және метро станцияларының жанында, «Алтын үшбұрыш» деп аталатын өнер аймағының оңтүстік жағында (Прадо даңғылы бойында орналасқан, сондай-ақ Прадо мұражайы мен Тиссен-Борнемиса мұражайын қамтиды) орналасқан. Мұражай негізінен испан өнеріне арналған. Мұражайдың ең маңызды экспонаттары – 20-ғасыр испан өнерінің ең ұлы екі шебері Пабло Пикассо мен Сальвадор Далидің туындылары. Мұражайдағы ең танымал шедевр – Пикассоның 1937 жылғы «Герника» картинасы. Өзінің мол коллекциясымен қатар, мұражай көптеген галереяларында ұлттық және халықаралық уақытша көрмелер ұсынады, бұл оны әлемдегі ең ірі заманауи және қазіргі заманғы өнер мұражайларының біріне айналдырады. 2021 жылы COVID-19 пандемиясының шектеулеріне байланысты, мұражайға 1,643,108 келуші келді, бұл 2020 жылдан 32 пайызға көп, бірақ 2019 жылғы көрсеткіштен төмен. 2021 жылы мұражай әлемдегі ең көп танымал өнер мұражайлары тізімінде сегізінші орынға ие болды. Мұражайда сонымен қатар 100 000-нан астам кітап, 3 500-ден астам дыбыс жазбасы және 1 000-ға жуық бейнематериалдан тұратын, өнерге арналған тегін кіруге болатын кітапхана бар.

Жинақ

Мұражай негізінен испан өнеріне арналған. Музейдің ең маңызды экспонаттары – 20 ғасырдағы Испанияның ең ұлы екі суретшісі Пабло Пикассо мен Сальвадор Далидің туындылары. Әрине, мұражайдағы ең танымал шедевр – Пикассоның «Герника» картинасы. Reina Sofía жинағында Жоан Миро, Эдуардо Чилида, Пабло Гаргальо, Хулио Гонсалес, Луис Гордильо, Хуан Грис, Хосе Гутьеррес Солана, Лусио Муньос, Хорхе Отеиза, Хулио Ромеро де Торрес, Пабло Серрано және Антони Тапиес сияқты суретшілердің жұмыстары бар. Жиынтықта халықаралық өнердің де туындылары ұсынылған, олардың арасында Франсис Бэкон, Джозеф Бойс, Пьер Боннар, Жорж Брак, Александр Кальдер, Роберт Делоней, Макс Эрнст, Люсио Фонтана, Сара Грилло, Дэмиен Хирст, Дональд Джадд, Василий Кандинский, Пол Кле, Ив Клейн, Фернанд Легер, Жак Липчиц, Рене Магритт, Генри Мур, Брюс Науман, Габриэль Орозко, Нам Джун Пайк, Ман Рэй, Диего Ривера, Марк Ротко, Джулиан Шнабель, Ричард Серра, Синди Шерман, Клайфорд Стилл, Ив Тангуй және Вольф Востеллдің есімдерін атауға болады.

Аурухана

Ғимарат Мадридтің алғашқы Бас ауруханасы орналасқан жерде салынған. Филипп II патша сарайдағы шашыраңқы ауруханаларды біріктірді. XVIII ғасырда Фердинанд VI патша қаланың қажеттіліктерін қанағаттандыра алмайтын бұрынғы ауруханалардың орнына жаңа аурухана салуға шешім қабылдады. Ғимаратты архитектор Хосе де Гермосилла және оның ізбасары Франсиско Сабатини жобалады, алайда жұмыстың көп бөлігін Сабатини аяқтады. 1805 жылы, көптеген құрылыс тоқтауларынан кейін, ғимарат аурухана ретіндегі мақсатына қол жеткізді, бірақ Сабатини ұсынған жобаның үштен бірі ғана жүзеге асты. Содан бері ол әртүрлі өзгерістер мен кеңейтулерден өтті, және 1969 жылы аурухана қызметі тоқтатылды.

Өнер мұражайы

1980 жылдан бастап ескі ғимаратқа кең ауқымды заманауи жөндеулер мен қосымшалар енгізілді. Мұражайдың орталық ғимараты бұрын 18 ғасырдағы аурухана болған. Ғимарат 1986 жылдан бастап 1988 жылы Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía ретінде құрылғанға дейін Centro del Arte (Көркемдік орталық) ретінде қызмет етті. 1988 жылы жаңа мұражайдың бір бөлігі көпшілікке ашылды, көбінесе уақытша жабдықтамаларда; сол жылы Мәдениет министрлігі оны ұлттық мұражай деп жариялады. 1989 жылы Ян Ричи үш шыны айналым мұнарасын салғаннан кейін ғимараттың архитектуралық келбеті түбегейлі өзгерді.

Кеңейту

Француз сәулетшісі Жан Нувель жобалаған, құны 92 миллион евро болатын 8000 м2 (86,000 шаршы фут) кеңейтім 2005 жылдың қазан айында ашылды. Кеңейтімге уақытша көрмелерге арналған жайлар, 500 орындық және 200 орындық залдар, кітап дүкені, мейрамханалар және әкімшілік кеңселер кіреді. ducks scéno залдардың сахналық жабдықтары бойынша кеңесші, ал Arau Acustica акустикалық зерттеулер жүргізді.

Басқа құрылғылар

Reina Sofía-да әдетте бірнеше көрмелер өтетін тағы екі орын бар. Олар – Ретиро саябағында орналасқан Кристалл сарайы мен Веласкез сарайы.

Популярлы мәдениет сілтемелері

Мұражай Джим Джармуштың "Бәйкеңдіктің шектері" (2009) фильмінде маңызды рөлде көрінеді. 2003 жылғы испандық "Новиембр" фильмінде мектеп кіреберісіндегі сахналар мен кейбір қойылымдар мұражай алдындағы алаңда түсірілген.