Кіріспе

Гуннар Яхн (10 қаңтар 1883 – 31 қаңтар 1971) – норвегиялық заңгер, экономист, статистик, Либералдық партияның саяхатшысы және қарсылық қозғалысының мүшесі. Ол Норвегияның 1934-1935 жылдардағы және 1945 жылғы қаржы және кеден министрі, 1941-1966 жылдардағы Норвегия Нобель комитетінің төрағасы, ал 1946-1954 жылдардағы Норвегия Орталық банкінің губернаторы сияқты бірнеше маңызды лауазымдарды атқарды.

Өмір және жұмыс

Ол Тронхеймде режиссер Кристиан Фреди Майкл Яхнның (1837–1914) және Элизабет Вильгельмин Векселсеннің (1853–1930) ұлы болып дүниеге келді. Ол Вильгельм Андреас Векселсеннің немересі, Мари Векселсеннің шөбересі және Пер Квисттің бірінші туысы болды. 1902 жылы Тронхейм кафедралық мектебінде орта білімін аяқтады, ал 1907 жылы құқық мамандығы бойынша (cand. jur.) Корольдік Фредерик университетін бітірді. Университетке қайта оқуға түсер алдында Лофотенде судьяның орынбасары болып жұмыс істеді, 1909 жылы экономика мамандығы бойынша бітірді. 1910 жылы Норвегия Статистика бюросына жұмысқа орналасты. 1911 жылдың сәуір айында Марта Ларсен Яхнға үйленді. 1913 жылдан бастап Кристиания сауда мектебінде және университете оқытушы болып жұмыс істеді, 1918 және 1920 жылдары тиісінше осы қызметтерден бас тартты. 1917–1919 жылдары Rasjoneringsdirektoratet-те жұмыс істеді, ал 1919–1920 жылдары ол сол мекеменің директоры болды. 1920 жылы Норвегия Статистика бюросының директоры болды. 1927 жылдан бастап Норвегия ғылым және әдебиет академиясының мүшесі болды. 1934 жылдың қарашасынан 1935 жылдың наурызына дейін Мовинкельдің үшінші кабинетінде қаржы және кеден министрі қызметін атқарды. 1937 жылы Норвегия Нобель комитетінің мүшесі болды.

1940 жылы ол Норвегияның Германияның басып кіруі мен оккупациясына қарамастан, саяси басқаруын сақтап қалуға тырысқан Әкімшілік кеңестің құрамына кірді. Ол Германияға қарсы күрестің белсенді жақтаушысы болды және қарсылық қозғалысының орталық жетекшілігіне кірді: "Kretsen" және Hjemmefrontens Ledelse. Германия капитуляциялағаннан кейін, ол Норвегияның премьер-министрі болуға үміткер болды, бірақ Hjemmefrontens Ledelse Паал Бергті өз кандидат ретінде таңдады.