Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Захęта ұлттық өнер галереясы (поляк тілінде: Zachęta Narodowa Galeria Sztuki) – Польшаның Варшава қаласының орталығында орналасқан қазіргі заманғы өнер мұражайы. Галереяның басты мақсаты – поляк заманауи өнерін және суретшілерін көрсету және қолдау. Көптеген белгілі шетелдік суретшілердің уақытша көрмелерін ұйымдастыру арқылы галерея халықаралық аренада да танымал болды. "Захęта" сөзі "жігерлендіру" немесе "ынталандыру" деген мағынаны білдіреді. Захęта галереясы атын 1860 жылы Варшавада құрылған Сынлы өнерді қолдау қоғамы (Towarzystwo Zachęty do Sztuk Pięknych) аталғаннан алған.
The Zachęta National Gallery of Art (Polish: Zachęta Narodowa Galeria Sztuki) is a contemporary art museum in the center of Warsaw, Poland. The Gallery's chief purpose is to present and support Polish contemporary art and artists. With numerous temporary exhibitions of well known foreign artists, the gallery has also established itself internationally. The word "zachęta" means encouragement. The Zachęta Gallery takes its name from Towarzystwo Zachęty do Sztuk Pięknych (Society for the Encouragement of the Fine Arts), founded in Warsaw in 1860.
Көркем өнерді насихаттау қоғамы
1860 жылға дейін қоғамдық мұражайлар, кітапханалар немесе суретшілер арасында алмасуға мүмкіндік беретін басқа да мекемелер болған жоқ. Қараша көтерілісінен туындаған репрессиялар жоғары көркемдік білім алуды дерлік мүмкін емес етті. Соңғы маңызды көрме 1845 жылы өтті. 1850 жылдары суретшілер наразылық білдіргеннен кейін, 1858 жылы Wystawa Krajowa Sztuk Pięknych (Ұлттық Көркемөнер Көрмесі) мақұлданды, бұл Ресей билеушілерімен келіссөздерге әкелді, олар 1860 жылы Көркемөнерді қолдау қоғамын құруға рұқсат берді. Қоғамның уставын суретшілер мен өнер сарапшылары бекітті. Бірінші ресми отырыс және директорлар кеңесінің сайлауы 1860 жылдың 13 желтоқсанында өтті. Кеңесте он екі мүше болды – алты суретші және алты өнер сарапшысы, олар жыл сайын сайланды. Мүшелер кем дегенде бір ай, бірақ бір жылдан аспай лауазымда болды. Қоғамның басты мақсаты – көркемөнерді тарату, сондай-ақ суретшілерді қолдау және ынталандыру. Бұдан бөлек, поляк қоғамында өнер туралы жалпы білімді қалыптастыру жоспарланған. 1860 жылы Қоғамда 234 ресми тіркелген мүше болды. Бір жыл өткен соң олардың саны 1464-ке жетті. Бастапқыда барлық туындылар сатылғанша көрмеге қойылды. Бірақ көп ұзамай бұл қабырғалардың тығыздығына және біртекті тұрақты көрмеге әкелді. 1900-1939 жылдар аралығында жасалған негізгі өзгерістерден кейін, тұрақты көрме уақытша ауыспалы көрмелермен бірге ғана көрсетілді. Қоғам жыл сайын салон ұйымдастырып, стипендиялар берді және жас суретшілерге, мүшелерге де, үміткерлерге де басқа да көмек көрсетті.
Before 1860 there were neither public museums nor libraries nor other generally accessible institutions that allowed for exchange between artists. The repression that resulted from the November Uprising, made higher artistic education virtually impossible. The last major exhibition took place in 1845. After protests by artists during the 1850s, the Wystawa Krajowa Sztuk Pięknych (National Exhibition of Fine Arts) was approved in 1858, and lead to negotiations with Russian rulers who in the end permitted the foundation of the Society for the Encouragement of Fine Arts in 1860. The Society's statutes were set by artists and art experts. The first official meeting and the election of a board of directors took place on 13 December 1860. The board had twelve members, six artists and six art experts, and was elected annually. The members remained in office for at least one month but no longer than one year. The primary aim of the Society was the dissemination of fine arts as well as support and encouragement of artists. Furthermore, its intention was to create general awareness of art among the Polish society. In 1860 the Society had 234 official registered members. Only one year later the number had increased to 1464. Initially, all artworks were on display until they were sold. Soon enough that lead to crowded walls and a monotonous permanent exhibition. After fundamental changes made between 1900 and 1939, the permanent exhibition was shown only in addition to temporarily changing exhibitions. The Society hosted annual salons, funded scholarships and offered other aid to young artists, both members and candidates.
Ғимарат
Жаңа ғимаратты жобалауға арналған алғашқы тендерлер 1862 жылы жарияланды. Дегенмен, қаржылық ресурстардың жетіспеуіне байланысты жоспарлар іске аспады. Қоғамға муниципалитет жер берген соң, 1894 жылы тағы бір конкурс жарияланды, оны Варшава сәулетшісі Стефан Шиллер жеңіп алды. Ол классикалық элементтері бар нео-Ренессанс стилінде архитектуралық жоба ұсынды. Портал аллегориялық тұлғалармен және Зигмунт Оттоның мүсіндік туындыларымен әсемделген. Ғимараттың атрибізіне латын тілінде Artibus деген сөз жазылған. Құрылыс жұмыстары 1898 жылы басталды. 1900 жылдың желтоқсан айында алдыңғы ғимарат ресми түрде ашылды, ал 1903 жылы оңтүстік қанаты ашылды. Экспонаттардың көп бөлігі сыйлықтар мен өсиеттер арқылы алынған. 19 ғасырдың соңында коллекцияда бір мыңнан астам зат болды. Бүгінде Zachęta Ұлттық өнер галереясының тұрақты коллекциясында 3600 экспонат бар, оның шамамен 700-і сурет, 80-ге жуығы бейнежұмыс, ал 100-ге жуығы мүсіндер мен инсталляциялар. Сонымен қатар, галереяда графикалық жұмыстар, суреттер және фотосуреттер сияқты 2600-нан астам қағаз жұмыстары бар. 20 ғасырдың польша суретшілері, мысалы, Тадеуш Кантор, Генрих Стажевский және Алина Шапочников, сондай-ақ Мирослав Балка, Катажина Козира, Збигнев Либера, Вильгельм Сасналь және Кшиштоф Водичко сияқты заманауи польша суретшілерінің туындылары коллекцияда ұсырылған. Коллекциядағы жұмыстар институттың көбінесе күрделі өткенін ғана емес, сонымен қатар галереяның бағытын көрсетеді. Бүгінде галерея қазіргі польша суретшілерінің туындыларына, оның ішінде галереяда көрсетілген және галереямен бірлесіп жасалған туындыларға назар аударады. Бұл жобалардың кейбіреулері басқа жерлерде, мысалы, Венеция биенналесіндегі Польша павильонында көрсетіледі. Коллекцияның тұрақты көрмесі жоқ. Жұмыстар уақытша көрмелерге қосылады немесе басқа польша мекемелерінде немесе шетелде өткізілетін көрмелерге беріледі. Коллекцияға өзгерістер енгізу туралы шешімдерді 1990 жылы құрылған Сатып алу, сыйға беру және сақтау комиссиясы қабылдайды. 2008 жылдан бері Zachęta коллекциясын сақтауға Жинақтар және инвентаризация бөлімі жауапты.
First tenders for the design of a new building were put out in 1862. However, due to a lack of financial resources the plans were not realized. After the Society was given land by the municipality, another competition was announced in 1894, won by the Warsaw architect, Stefan Szyller. He presented an architectural design in neo Renaissance style with classical elements. The portal is ornamented with allegorical figures and sculptural works by Zygmunt Otto. The architrave of the building is engraved with the Latin word Artibus. Construction work began in 1898. In December 1900, the front building was officially opened followed by the opening of the south wing in 1903. Objects have come mainly from donations and wills. At the end of the 19th century, the collection already comprised over one thousand items. The permanent collection of Zachęta National Gallery of Art today comprises 3600 objects of which about 700 are paintings, almost 80 are video works and around 100 are sculptures and installations. In addition, the gallery owns an extensive collection of over 2600 works on paper such as graphic works, drawings and photographs. Polish artists from the 20th century, like Tadeusz Kantor, Henryk Stażewski and Alina Szapocznikow, are represented within the collection as well as Polish contemporary artists such as Mirosław Bałka, Katarzyna Kozyra, Zbigniew Libera, Wilhelm Sasnal and Krzysztof Wodiczko. The works of the collection not only reflect the often complicated past of the institution, but also show the focus of the gallery. Today, it concentrates on works of contemporary Polish artists, including works that have been shown in the gallery as well as works which were produced in cooperation with the gallery. Some of these projects are exhibited in other locations, such as the Polish Pavilion at the Biennale in Venice. There is no permanent exhibition of the collection. The works either become integrated in temporary shows or are on loan for exhibitions in other Polish institutions or abroad. Decisions about changes to the collection are made by the Commission for Purchases, Donations and Deposits, formed in 1990. Since 2008, the Department of Collections and Inventories is responsible for taking care of Zachęta's collection.
Кордегарда жобасы
Кордегарда галереясы (сөзбе-сөз: күзет бөлмесі) 1956 жылы Варшавадағы Краковски-Пшедместьеде Zachęta филиалы ретінде құрылған. Бұл Zachęta басқаратын және ұйымдастыратын қосымша көрме алаңы болды, бірақ көрме бағдарламасы тұрғысынан белгілі бір деңгейде тәуелсіздікке ие болды. 2010 жылы Кордегарда галереясы тарихи Жаңа Әлем көшесіне (Ulica Nowy Świat) жақын орналасқан Ғалчинский көшесіне көшірілді. Zachęta басшылығымен жұмыс істесе де, Кордегарда галереясы көбірек тәуелсіздікке ие болды және жас поляк және шетелдік суретшілерге назар аудара бастады. Басты идея – суретшілерді қалалық аяда көрсету және суретші мен галерея арасындағы ынтымақтастықты күшейту. Шындығында, көрме залындағы өнердей маңызды, сондықтан әр суретші көрме залымен жеке жұмыс істеп, туындысын нақты сол кеңістік үшін жобалауға шақырылады. Қазір Zachęta Кордегарда галереясының тұжырымдамасы мен бағдарламасын жаңартуда.
The Kordegarda Gallery (literally: guardroom) was founded in 1956 as a branch of the Zachęta and situated on Krakowskie Przedmieście in Warsaw. It was an additional exhibition space, directed and organised by Zachęta, yet to a certain extent independent with regard to its exhibition programme. In 2010, the Kordegarda Gallery moved to Gałczynskiego street, just off the historic Ulica Nowy Świat (New World Street). While still directed by the Zachęta, the Kordegarda Gallery became more independent, devoting its attention to young artists, both Polish and foreign. The main idea is to present the artists within the context of urban structures and emphasize the cooperation of artist and gallery. In fact, the exhibition room is just as important as the art within, which is why every artist is asked to work individually with the exhibition room and design the artwork, especially for the given space. Currently, the Zachęta is updating both the concept and programme of the Kordegarda Gallery.
Даулар
Бұрын Польшадағы католик шіркеуінің ықпалы түрлі көрмелерді діни көзқарастарға қарсы деп цензуралау арқылы білінді. 2000 жылдың желтоқсан айында поляк оңшыл саясаткері Витольд Томчак Маурицио Каттеланның "La Nona Ora" мүсініне нұқсан келтіріп, режиссер Анда Роттенбергтің қызметтен босатылуына себепкер болды. Премьер-министрге жолданған хатында Томчак Роттенбергті сынап, оның "Польшада емес, Израильде" жұмыс істегені жөн деген пікір білдірді, содан кейін "еврей тегіндес мемлекеттік қызметкерді" жұмыстан босатуды талап етті. Ол сондай-ақ діни сезімдерді қорлау фактісі бойынша қылмыстық іс қозғауды ұсынды.
In the past, the influence of the catholic church in Poland was demonstrated by the censoring of various exhibitions due to blasphemy. In December 2000, the Polish right wing politician Witold Tomczak damaged Maurizio Cattelan's sculpture, La Nona Ora, and prompted the dismissal of director, Anda Rottenberg. In a letter addressed to the prime minister, Tomczak denounced Rottenberg, suggested that she should curate "rather in Israel than in Poland", and then demanded the dismissal of the "civil servant of Jewish origin". He also proposed prosecution due to violation of religious sentiments.