Кіріспе

Хадж Мухамед Әл-Анка (الحاج محمد العنقة), (20 мамыр 1907, Алжир – 23 қараша 1978, Алжир) сондай-ақ Хадж Мухамед Әл-Анка, Хадж Мухамед Әл-Анка (және басқа да түрлі комбинациялар) деп белгілі болды, ол Андалусия классикалық музыкасы мен алжирлік шааби музыкасының Ұлы шебері саналды.

Ерте өмір

Ол 1907 жылы 20 мамырда Айт Уараб Мохамед Идир Хало деген атпен Алжирдің Касбасындағы Томбукту көшесі 4-ші үйде дүниеге келді. Оның әулеті, Айт Уараб, бастапқыда Тагерсифттен, Ұлы Кабилиядағы Фрехаға жақын жерден шыққан; оның әкесі Мохамед Бен Хадж Саид, ал анасы Фатма Бент Буджема болды. Оның әкесі оның туған күні ауырып қалды, сондықтан туғандығын тіркеу үшін анасының інісі келді, бұл оның атын жазуда қателікке әкелді. Оның інісі тіркеу қызметкеріне "Ана Халу" ("Мен оның інісімін" араб тілінде) деп өзін таныстырды, ал қызметкер "Хало" деп жазды. Осылайша ол Хало Мохамед Идир атанды. 1912-1918 жылдары үш мектепте оқыды: Құран мектебі (1912–14), Брахим Фаттах (Касбада) 1914–17 жылдары, және тағы бірі Бузареада 1918 жылға дейін. Ол 11 жасқа толмастан жұмыс істеу үшін мектепті тастады.

Музыкалық мансап

13 жасында оркестр жетекшісі шейх Мустафа Надор оның ырғақтық сезімін байқап, оркестрінде тарджи (тамбуринші) ретінде қабылдады. Шейх пен оркестр оған мандола үйретті, ол Эль-Анканың сүйікті аспабына айналды. 1926 жылы 19 мамырда Черчельде шейх Надор қайтыс болғаннан кейін, Эль-Анка топ үшін фестивальдерді ұйымдастыруды өз мойнына алды. Оркестр құрамында Си Саид Ларби (нағыз аты Биру), Омар Бебео (Слиман Аллане) және Мустафа Оулид Эль Медда бар. 1927 жылы ол шейх Сид Ә.Х. Оулид Лакехалдың курстарына қатыса бастады, ол 1932 жылға дейін сабақтарды мұқият тыңдады. 1928 жылы ол өзінің алғашқы баспасы Колумбия үшін 27 диск (78 айналым) жаздырып, Radio PTT Algiers-тің ашылуына қатысып, көпшілікке алғаш рет танылды. 1931 жылы 5 тамызда танымал шейх Абдеррахман Саиди қайтыс болды, ал Эль-Анка оның орнын толтыруға көмектесті. Жаңа диктофон мен радионың қолдауымен оның танымалдылығы өсті; бірде оны Марокко королі үшін өнер көрсетуге шақырды. Колумбиядан кейін ол 1932 жылы Algériaphone компаниясымен тағы 10 78 айналымдық диск жасады, ал Polyphone компаниясымен тағы он 78 айналымдық диск жасады. 1937 жылы Меккеден оралғаннан кейін («Эль-Худжа» әнін жазды) оркестрін қайта құруға кірісіп, Алжир мен Франция елдерін аралады. 1932 жылы оның дыбысының өзгеруіне себеп болған бір элемент – аспаптардың өзгеруі болды. 1932 жылы ол үлкен мандола жасау үшін аспап жасаушымен жұмыс істеді. Ол оркестрдің мандолаларының тым биік және жеткілікті қатты емес екенін байқады. Ол аспап жасаушыдан одан да үлкенін жасап беруін сұрады, және сол мандола оның негізгі аспабына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Эль-Хаджи Мұхаммед Эль-Анка радиостанция ПТТ-ның орнын басқан ENRS Алжир радиосында танымал музыканы басқаруға шақырылды. 1946 жылдан бастап ол көтермелеген танымал музыка «шааби» деп аталды. 1955 жылы ол Алжир муниципалды академиясында профессор ретінде шааби сабағын бастады. Оның алғашқы шәкірттерінің барлығы өз кезегінде шейх болды, соның ішінде Амар Лачаб, Хассен Саид және Рашид Суки. Жалпы, Эль-Хаджи Эль-Анка 360-қа жуық ән жазды (qaca' id) және шамамен 130 жазба шығарды. Оның көрнекті шығармалары «Лахмам лирабиту», «Лиф Себан еллаһ» және «Вин саади вин» болды. 1978 жылы 23 қарашада Алжирде қайтыс болды және Эль-Кеттар зиратында жерленді.