Отбасы мүшелерінің қарым-қатынастарын көрнекті бейнелеуі
Genogram
Отбасы генограммасы: тұқым қуалау және қарым-қатынастарды көрнекті бейнелейтін отбасы диаграммасы. Психологиялық үлгілерді тануға көмектеседі. Геотаун орталығының жетістігі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Отбасылық шежіренің кеңейтілген түрі
Type of extended family tree
Генограмма, сондай-ақ отбасылық диаграмма деп аталады, адамның отбасының мұрагерлік және дамып келе жатқан қарым-қатынастарындағы орнын көрнекті бейнелейтін схема. Ол дәстүрлі шежіренен әлдеқайда артық, себебі пайдаланушыға қарым-қатынастардағы, әсіресе ұрпақтан-ұрпаққа қайталап келетін әлеуметтік үлгілер мен психологиялық факторларды көруге мүмкіндік береді.
A genogram also known as a family diagram, is a pictorial display of a person's position in their family's hereditary and ongoing relationships. It goes beyond a traditional family tree by allowing the user to visualize social patterns and psychological factors that punctuate relationships especially patterns that repeat over the generations.
Тарих
Джорджтаун отбасы орталығының докторы Мюррей Боуэн 1970 жылдары отбасылық жүйелер моделінің бір бөлігі ретінде генограмма тұжырымдамасын жасады, оны "отбасылық диаграмма" деп атауды ұнатты. Ол генограмма тұжырымдамасының қайдан келгенін білмейтінін, бірақ оны өзі ойлап таппағанын айтты. 1980 жылы жарық көрген "The Family Life Cycle" кітабында Картер мен Макголдрик генограмманы мұқабасына және генограмма форматына арналған беттерді қосты, авторлық құқығы доктор Мюррей Боуэнге тиесілі болды, ол генограммалардың отбасылық жүйелердегі жұмысының құндылығын насихатап келді. Сол жылы Боуэннің студенті болған Джек Брэдт жұмыс істеген Грум орталығы арқылы памфлет жариялады, онда отбасылық диаграммалар немесе генограммалар үшін қолданылатын негізгі белгілер көрсетілген. Генограммаларды кейін Моника Макголдрик пен Рэнди Герсон "Отбасылық бағалауда генограммалар" кітабы арқылы (алғаш рет 1985 жылы жарық көрген), 4-ші басылым, "Генограммалар: бағалау және емдеу", 2020, Макголдрик, Петри және Герсон авторлығымен дамытып, танымал етті. Қазір генограммаларды әртүрлі салалардағы әртүрлі адамдар тобы қолданады. Денсаулық сақтау және психикалық денсаулық саласындағы көптеген мамандар соңғы 50 жыл ішінде генограммаларды, әсіресе адамның мінез-құлқын контексттік тұрғыдан түсінуге бағытталған қызметтерде пайдаланып келеді.
Dr. Murray Bowen of the Georgetown Family Center developed the concept of the genogram, which he preferred to call a "family diagram" as part of his family systems model in the 1970s. He claimed not to know where the concept of a genogram came from, but avowed that he did not invent it. In their 1980 book, The Family Life Cycle Carter & McGoldrick included a genogram on the cover and a page on the genogram format, copyrighted to Dr. Murray Bowen, who had been promoting the value of genograms family systems work. The same year Jack Bradt, who had been a student of Bowen published a Pamphlet through the Groome Center where he worked, which displayed the basic symbols used for family diagrams or genograms. Genograms were later developed and popularized by Monica McGoldrick and Randy Gerson through their book Genograms in Family Assessment (first published in 1985), 4th edition, Genograms: Assessment and Treatment, 2020, with McGoldrick, Petry & Gerson as authors). Genograms are now used by various groups of people in a variety of fields. Many practitioners in health care and mental health have over the past 50 years come to use genograms especially in services that are interested in understanding human behavior patterns in a contextual manner.
Таңбалар
Генограмма жынысты білдіретін қарапайым символдармен және отбасылық қатынастарды көрсететін түрлі сызықтармен құрастырылады. Генограмма символдары әдетте үш немесе одан көп буынға созылып, туған және қайтыс болған күндерін, ал астында адамның атын қамтиды. Әрбір адамның қазіргі жасы немесе қайтыс болғандағы жасы символдың ішінде көрсетіледі. Компьютерлік бағдарламалардың артықшылығы – уақыт өте келе жасты жаңарта алу мүмкіндігі. Стандартталған генограмманы әзірлеу үшін психиатриядан Мюррей Боуэн, Брайан Стаголл және Карл Томм, психологиядан Рэнди Герсон, Майкл Рорбау, Элиана Гил, әлеуметтік жұмыстан Бетти Картер, Элейн Пиндерхугхес және Моника Макголдрик, ал отбасылық медицинадан Джек Медали, Джек Фрум, Джон Роджерс, Майкл Крауч сияқты түрлі мамандар мен топтар бірлесіп жұмыс істеді.
A genogram is created with simple symbols representing the gender, with various lines to illustrate family relationships. Genogram symbols typically include date of birth and date of death over three or more generations and the name of the individual underneath. People's current age or age at death is indicated within the symbol for each person, and computer programs have the advantage of being able to update age as time goes along. Various individuals and groups have worked together to develop a standardized genogram, including from psychiatry, Drs Murray Bowen, Brian Stagoll, and Karl Tomm, from psychology Randy Gerson, Michael Rohrbaugh, Eliana Gil, from social work, Betty Carter, Elaine Pinderhughes, and Monica McGoldrick, from family medicine Drs. Jack Medalie, Jack Froom, John Rodgers, Michael Crouch
Туралған үлгілер
Генограммада көрсетілген отбасылар туралы мол мәліметтер болуы мүмкін. Ол тек бір отбасының мүшелерінің есімдерін ғана емес, сонымен қатар олардың бір-бірімен қалай байланысты екенін көрсетеді. Мысалы, генограмма Пол есімді адам мен оның әйелі Лилидің үш баласы бар екенін ғана емес, сонымен бірге олардың үлкен баласының интернатқа жіберілгенін, ортаңғы баласының анасымен үнемі дауласатынын, кіші баласының жасөсперімдердегі қант диабетімен ауыратынын, Полдың депрессиядан зардап шеккенін, алкоголизмге шалдыққан және философ болғанын, ал Лилидің ағасымен жылдар бойы сөйлеспейтінін, емшек безінің қатерлі ісігі бар екенін және жұмысынан жиі кетіп отыратынын көрсетеді.
A genogram can contain a wealth of information on the families represented. It will not only show the names of people who belong to a family lineage, but how these relatives relate to each other. For example, a genogram will not only show that a person called Paul and his wife Lily have three children, but that their eldest child was sent to boarding school; that their middle child is always in conflict with her mother; that their youngest has juvenile diabetes; that Paul suffered from depression, was an alcoholic, and a philosopher; and that Lily has not spoken to her brother for years, has breast cancer, and has a history of quitting her jobs.