Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Глен Тилт (шотланд гаэль тілінде: Gleann Teilt) – Шотландияның Пертшир округінің ең солтүстігіндегі шатқал. Абердиншир шекарасынан басталып, соңғы 4 мильді қоспағанда, оңтүстік-батыс бағытпен созылады, содан кейін Блэр Атоллға тікелей оңтүстікке қарай жалғасады. Шатқалды 14 мильдік ағысынан кейін Гарри өзеніне құятын Тилт суымен суарылады. Оң жағынан Тарф өзені қосылады, ол құйылысқа жақын жерде бірнеше сарқырама құрайды, ал сол жағынан Фендер өзені құяды, оның да сарқырамалары бар. Атоллдың 6-шы герцогы Джордж Мюррейдің шатқалды жұртшылықтан жабуға жасаған әрекетіне 1847 жылы Шотландияның Жол құқығы қоғамы сәтті қарсылық көрсетті. Бейнн а' Гло тауы және оның үш Мунросы – Карн на Габхар (1129 м), Брей Коир Хруинн бхалгайн (1070 м) және Карн Лиат (975 м) – шатқалдың шығыс бөлігінің төменгі жартысын басып алады. Шатқалда жақсы сапалы мәрмәр кен орындары кездеседі және геологтардың назарын ұзақ уақыттан бері осы аймақтың геологиялық құрылымы тартып келеді.
Glen Tilt (Scottish Gaelic: Gleann Teilt) is a glen in the extreme north of Perthshire, Scotland. Beginning at the confines of Aberdeenshire, it follows a South westerly direction excepting for the last 4 miles, when it runs due south to Blair Atholl. It is watered throughout by the Tilt, which enters the Garry after a course of 14 miles, and receives on its right the Tarf, which forms some falls just above the confluence, and on the left the Fender, which has some falls also. The attempt of George Murray, 6th Duke of Atholl to close the glen to the public was successfully contested by the Scottish Rights of Way Society in 1847. The massive mountain of Beinn a' Ghlò and its three Munros Càrn nan Gabhar (1129 m), Bràigh Coire Chruinn bhalgain (1070 m) and Càrn Liath (975) dominate the glen's eastern lower half. Marble of good quality is occasionally quarried in the glen, and the rock formation has long attracted the attention of geologists.
Джеймс V-ге арналған патшалық қонақасы, 1532 жыл
1570 жылдары Пицкоттидің Роберт Линдсей жазған жылнамада Атолл графының Джеймс V патша үшін Папа елшісіне таң қалдыру мақсатымен дайындаған той туралы айтылған. Бұл оқиға 1532 жылы Глен-Тилтте қамал тәрізді салынған уақытша ағаш үй ішінде өткен секілді. Той аяқталған соң үй өртеліп жіберілді. Шотландия королевасы Мэри 1564 жылдың тамыз айында Глен-Тилтке сапар шегіп, Гленорхидің Колин Кэмпбеллге "Глентилттегі Лункартистен" деп хат жазды.
A chronicle written by Robert Lindsay of Pitscottie in the 1570s describes a banquet prepared by the Earl of Atholl for James V to impress a Papal ambassador. This event seems to have taken place in 1532 in a temporary wooden lodge built like a castle in Glen Tilt. The lodging was burnt at the end of the event. Mary, Queen of Scots visited Glen Tilt in August 1564, and wrote a letter from the "Lunkartis in Glentilth" to her ally Colin Campbell of Glenorchy.
Геология тарихы
1785 жылы геолог Джеймс Хаттон осы шатқалды зерттеп, метаморфтық шисталардың ішіне енген граниттің ірі тастарды тапты, бұл граниттің сол кезде балқыған күйде болғанын көрсетеді. Бұл оған граниттің балқыған тау жыныстарының салқындауынан пайда болатынын көрсетті, бұл сол кездегі нептунизмнің тастар судан тұнбаға түсіп қалыптасады деген теориясына қарсы болды. Хаттон граниттің шисталардан жас болуы керек деген қорытындыға келді. Бұл оның Плутонизм теориясын және «басталымы жоқ, соңы көрінбейтін» ұзақ геологиялық уақыт шкаласы туралы түсінікті дамытуға себеп болған жаңалықтардың бірі еді. Сэр Джон Клерк Элдин бұл жерді аралап, аймақтың геологиялық суреттемелерін жасады, ол бұрын құлаған, бірақ негізі сақталған ескі Дейл Ан Ист көпірінің үстінен орналасқан.
James Hutton, the pioneer geologist, visited the glen in 1785 and found boulders with granite penetrating metamorphic schists in a way which indicated that the granite had been molten at the time. This showed to him that granite formed from cooling of molten rock, contradicting the ideas of Neptunism of that time that theorised that rocks were formed by precipitation out of water. Hutton concluded that the granite must be younger than the schists. This was one of the findings that led him to develop his theory of Plutonism and the concept of an immensely long geologic time scale with "no vestige of a beginning, no prospect of an end." Sir John Clerk of Eldin visited the site and produced geological drawings of the area, immediately upstream of the old Dail An Eas Bridge which has since collapsed but the abutments remain as a listed building.