1988-89 маусым: Англия футболының трагедиялық және тарихи беті

Кіріспе

Англиядағы футболдың 109-шы маусымы

1988–89 жылғы маусым Англиядағы футболдың 109-шы маусымы болды. Бұл маусымда «Арсенал» 18 жылдан кейін тұңғыш рет лига титулын жеңіп алды, бұл өте драматикалық оқиға болды. Олар «Ливерпульді» өз алаңындағы «Энфилдте» 2:0 есебімен жеңіп, голдардың саны бойынша чемпион атанды. «Ливерпуль» алты күн бұрын ФА кубогын жеңіп алған болатын, және екінші рет қатарынан «дубльге» қол жеткізе алмады. Үшінші орын алған «Ноттингем Форест» Футбол лигасы кубогы мен Толық мүшелер кубогын екеуін де жеңіп алды. «Хейзел» стадионындағы апаттан кейін ағылшын клубтарына салған тыйымның төртінші жылы болды, және УЕФА оны тағы бес маусымға ұзартуға дауыс берді. 1989 жылдың сәуір айында «Ливерпульдің» он төрт жанкүйері апатқа қатысты кінәлі деп танылып, адам өлтіруде айыпталды. Маусым 1989 жылдың 15 сәуірінде болған «Хиллсборо» трагедиясының арқасында көлеңкеде қалды, нәтижесінде ФА кубогының жартылай финалында «Ливерпульдің» 97 жанкүйері қаза тапты.

Хиллсборо апаты

15 сәуірде Хиллсборо стадионында «Ливерпуль» және «Ноттингем Форест» командалары арасындағы ФА Кубогының жартылай финалында туған қалыңдықтан 94 адам қаза тауып, 300-ден астам адам жарақат алды. Төрт күннен кейін ауруханада «Ливерпуль» жанкүйерінің тағы бірі қайтыс болды. 1993 жылғы наурыз айында Тони Блэнд шамамен төрт жыл комада жатқаннан кейін көз жұмғаннан кейін қаза болғандардың саны 96-ға жетті, ал 2021 жылғы шілдеде 97 адамға өсті. Осы трагедия бойынша жүргізілген тергеу нәтижесінде Тейлор есебі жарық көрді, онда Госфорттың Лорд-Сот Тейлоры 1994-95 маусымынан бастап барлық жоғары лига клубтары толық орындықтары бар стадиондарға ие болуын міндеттеді.

Теледидардағы футболға өзгерістер

Телевизиондағы футбол тарихындағы маңызды өзгерістердің бірі осы маусымда басталды, ITV Футбол лигасы матчтарын тікелей эфирде де, қорытындыларын да көрсетуге эксклюзивті құқықтар алды. Бұл құқықтарға жұмсалған сома 11 миллион фунт стерлингті құрады, бұл 1983 жылы 5,2 миллион фунт стерлингтен жоғары. Олардың басым бөлігі жоғары лига матчтарын жексенбі күндері тікелей эфирде көрсетуден тұрды. ITV 1992 жылға дейін эксклюзивті құқықтарды сақтап қалды, содан кейін жаңадан құрылған Премьер-лиганың көрсетілу құқығын Sky-қа жоғалтты. Бұл BBC-мен ұзақ жылға созылған серіктестіктің аяқталуы болды, ал BBC өз кезегінде ФА Кубогын эксклюзивті көрсету үшін Англия Футбол қауымдастығымен (FA) серіктестік жасады. BBC 2009 жылға дейін тағы бір Англия футбол лигасы матчын тікелей эфирде көрсетпеді, ал жоғары лига матчын 2020 жылға дейін көрсетпеді.

Сканторптың жаңа стадионы

Сканторп Юнайтед Футбол лигасы командасының 1955 жылы Саутхенд Юнайтед Рутс Холлға көшкенінен бергі алғашқы релокациясы болып, Ескі шоу-орындардан Гланфорд паркіне көшірілді.

Плей-офф форматының өзгеруі

Плей-офф жүйесі сәл өзгертілді: енді бұл жүйеде үлкен лигаға жол жаба қойған төрт команда бақ сынасады, ал автоматты түрде жоғарылайтын команда саны біреуге азайтылды. Бұл жүйе содан бері өзгеріссіз сақталып келеді (дегенмен, Уэмбли стадионы финалдық ойындарды қабылдауды келесі маусымда ғана бастады).

Маусымның күнделігі

4 шілде 1988 ж. – Уругвайлық Дэнни Бергара, 46 жаста, төртінші дивизиондық «Рочдейл» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалғанда, ағылшын футболындағы алғашқы шетелдік менеджер атанды. 5 шілде 1988 ж. – Италиядағы «Бари» клубында үш жыл ойнағаннан кейін, «Астон Вилланың» бұрынғы шабуылшысы Пол Риддаут 430,000 фунт стерлингке «Саутгемптонға» оралды. 7 шілде 1988 ж. – «Тоттенхэм Хотспур» 21 жасар «Ньюкасл Юнайтедтің» жартылай қорғаушысы Пол Гаскойн үшін 2 миллион фунт стерлингтік трансферді аяқтады. Гаскойн 1992–93 маусымының соңына дейін «Уайт Харт Лейн» клубымен келісімшартқа қол қойды. 12 шілде 1988 ж. – Ұэльстің ұлттық футбол құрамасының жаңа бас жаттықтырушысын іздеу «Суонси Ситидің» бас жаттықтырушысы Терри Йораттың жартылай штатқа тағайындалуымен аяқталды. 13 шілде 1988 ж. – Гордон Кованс «Баридегі» үш жылдық келісімін аяқтап, 250,000 фунт стерлингке «Астон Виллаға» қайта оралды, ал «Эвертон» өзінің орта алаңын 925,000 фунт стерлингке күшейтті. 19 шілде 1988 ж. – Англия қорғаушысы Гэри Стивенс 1 миллион фунт стерлингке «Эвертоннан» «Рейнджерске» көшті. Бұл британдық қорғаушының қатысуымен ең қымбат трансфер болды. «Гудсон Паркте» оның орнына «Ньюкасл Юнайтедтің» Нил Макдональд келді. 20 шілде 1988 ж. – «Барселонада» екі маусым өткізгеннен кейін Марк Хьюз 1.8 миллион фунт стерлингке клубтық рекордтық сомаға «Манчестер Юнайтедке» оралды. Бұл клубтың жеті жыл бұрын Брайан Робсон үшін төлеген 1.75 миллион фунт стерлингтің бұрынғы рекордын бұзды. 25 шілде 1988 ж. – «Тоттенхэм» ұлттық трансферлік рекордты бұзғаннан кейін үш аптадан аспаған соң, «Эвертон» 23 жасар «Вест Хэм Юнайтедтің» шабуылшысы Тони Коттиді 2.2 миллион фунтқа сатып алғаннан кейін жаңа рекорд орнатылды. 28 шілде 1988 ж. – Футбол лигасының ең қарт ойыншысы Билли Бондс 41 жасында ойыншы ретінде зейнетке шығуын жариялады, бірақ «Вест Хэм Юнайтедте» жастар командасының жаттықтырушысы ретінде қалады. 1 тамыз 1988 ж. – «Вест Хэм Юнайтед» шабуылшысы Дэвид Келлиді «Уолсоллдан» 600,000 фунтқа сатып алды. «Ньюкасл Юнайтед» ФА кубогының жеңімпазы «Уимблдоннан» қорғаушы Энди Торнды 850,000 фунт стерлингке сатып алды. 8 тамыз 1988 ж. – Грэм Робертс 470,000 фунт стерлингке «Рейнджерстен» «Челсиге» оралды. 13 тамыз 1988 ж. – «Уэмбли» стадионында өткен алғашқы Солтүстік Лондон дербиі «Арсеналдың» «Уэмбли Халықаралық турниріндегі» 4:0 жеңісімен аяқталды. «Ганнерс» құрамасының гол соққандары Пол Мерсон, Алан Смит және Брайан Марвуд (2). 14 тамыз 1988 ж. – «Арсенал» «Бавария Мюнхенді» 3:0 есебімен жеңіп, гол айырмасы бойынша «Уэмбли Халықаралық турнирінде» жеңіске жетті. 18 тамыз 1988 ж. – «Ювентуста» сәтсіз маусым өткізгеннен кейін Иан Раш 2.8 миллион фунт стерлингке «Ливерпульге» оралды. Бұл екі айдың ішінде үшінші рет ұлттық трансферлік алымдар рекордын бұзу. 20 тамыз 1988 ж. – «Ливерпуль» ФА кубогының финалында «Уимблдоннан» жеңілгеніне кек алды. Джон Олдридж, ФА кубогының финалында пенальтиді жіберіп алған, «Ливерпуль» үшін екі гол соқты, ал Джон Фашану «Уимблдон» үшін гол соқты. 23 тамыз 1988 ж. – Кевин Моран он жылдан кейін «Манчестер Юнайтедтен» тегін шығып, испандық «Спортинг Гижонға» қосылды. 26 тамыз 1988 ж. – Алан Болл Портсмуттың бірінші дивизионға бірден оралуына қарсылық білдірді. Ол «Астон Виллаға» Уоррен Аспиналлдың шабуылшысы үшін 315,000 фунт төледі. 27 тамыз 1988 ж. – «Миллуолл» бірінші дивизионға 2:2 есебімен «Астон Вилламен» теңесті. Алдыңғы қатардағы Джон Олдридж, Алан Смит және Тони Котти алғашқы күнгі хет-триктерін жасады, «Ливерпуль» «Шарлтонды» 3:0 есебімен жеңіп, «Арсенал» ФА кубогының иегерлері «Уимблдонды» 5:1 есебімен жеңіп, бірінші орынға көтерілді, ал «Эвертон» «Ньюкасл Юнайтедті» 4:0 есебімен ұтты. «Тоттенхэм Хотспурдың» «Ковентри Ситиге» қарсы ойындағы алғашқы кездесуі лондондықтардың «Уайт Харт Лейн» алаңына қауіпсіздік сертификатын ала алмағанынан кейін кейінге қалдырылды. «Челсидің» қорғаушысы Стив Уикс арқа жарақаттануына байланысты ойыннан кетеді. 1 қыркүйек 1988 ж. – Жаңадан екінші дивизионға көтерілген «Брайтон энд Хов Альбион» «Барнет» қорғаушысы Ники Биссетті 115,000 фунтқа сатып алды, бұл лигадан тыс ойыншы үшін рекордтық төлем. 24 жастағы Ричард Томпсон Дэвид Булстродтың орнына «Квинс Парк Рейнджерс» клубының төрағасы болып тағайындалғанда Футбол лигасының ең жас төрағасы болады. 10 қыркүйек 1988 ж. – «Уайт Харт Лейндегі» Солтүстік Лондон дербисінде «Арсенал» «Тоттенхэмді» 3:2 есебімен жеңді. «Саутгемптон» үш ойыннан кейін бірінші дивизионның жоғарғы жағына шықты. 12 қыркүйек 1988 ж. – Шамамен он жыл бұрын «Сандерлендке» кеткен қақпашы Крис Тернер 175,000 фунт стерлингке «Манчестер Юнайтедтен» «Шеффилд Уэнсдейге» оралды. 16 қыркүйек 1988 ж. – Энди Грей 13 жылдан кейін туған Шотландиясына «Рейнджерс» клубына қосылды. 17 қыркүйек – «Саутгемптон» осы маусымда алғаш рет ұпай жоғалтты, «Хайбериде» «Арсеналмен» 2:2 тең түсті, бұл «Норвичтің» «Ньюкаслға» 2:0 есебімен жеңіліп, көшбасшы болуына мүмкіндік берді. «Саутгемптонның» жартылай қорғаушысы Гленн Кокеріл «Арсеналдың» жартылай қорғаушысы Пол Дэвистің «Хайберидегі» 2:2 тең түскен бірінші дивизион матчында жақсы жарақат алды. «Ливерпульдің» қақпашысы Брюс Гроббелар менингиттен ауырып, жаңа жылға дейін жарыстан шығады деп күтілуде. 24 қыркүйек – «Норвич» осы маусымда алғаш рет ұпай жоғалтты, бірақ «Миллуоллмен» 2:2 тең түскен үй матчында бірінші дивизионда көшбасшы болып қалады. 28 қыркүйек 1988 ж. – «Уимблдон» «Ноттингем Форест» қақпашысы Ханс Сегерсті 180,000 фунтқа сатып алды. Екінші дивизионда төртінші орында тұрған «Лидс Юнайтед» үш жылдық басшылықтан кейін жаттықтырушы Билли Бремнерді қызметтен босатады. 29 қыркүйек 1988 ж. – Пол Дэвис рекордтық 3,000 фунт айыппұл төлеп, тоғыз матчтан шеттетілді. 30 қыркүйек 1988 ж. – Ай «Норвич Ситидің» бірінші дивизиондағы көшбасшы ретінде аяқталады, «Ливерпуль» және жаңадан көтерілген «Миллуоллдан» екі ұпайға озып өтеді. ФА кубогының иегерлері «Уимблдон» турнир кестесінің соңында тұрады. 1 қазан 1988 ж. – «Миллуолл» бірінші дивизиондағы алғашқы маусымында «Квинс Парк Рейнджерспен» 3:2 есебімен жеңіске жетіп, лигада көшбасшы атанды. 2 қазан 1988 ж. – «Астон Вилла» қорғаушысы Нил Куперді «Рейнджерске» 300,000 фунтқа сатты. 7 қазан 1988 ж. – «Дерби Каунтидің» бас жаттықтырушысы Артур Кокс «Лидс Юнайтедке» басшылық ету туралы тараған қауесеттерді жоққа шығарды. 8 қазан 1988 ж. – «Норвич» «Дербимен» 1:0 есебімен жеңіліп, бірінші дивизионда көшбасшылықты қайта иеленді. Екінші дивизиондағы промоушенге үміткер «Блэкберн» «Эвуд Паркте» бес голдық қызықты матчта «Кристал Пэлас» клубын 5:4 есебімен жеңді. 9 қазан 1988 ж. – «Ньюкаслдың» рекордтық гол соққан ойыншысы Жакки Милберн, 1950 жылдары үш рет ФА кубогын жеңіске жеткізген, 64 жасында рактан қайтыс болды. 10 қазан 1988 ж. – Ховард Уилкинсон «Шеффилд Уэнсдейдегі» алты жылдық жұмысын аяқтап, бір дивизион төмендеп «Лидс Юнайтедке» қосылды, ал Уилли Макфаул «Ньюкасл Юнайтедпен» 22 жылдық қарым-қатынасын аяқтап, қызметтен босатылды. Жастар командасының жаттықтырушысы Колин Саггет маусым соңына дейін осы лауазымда қалады деп хабарлады. 13 қазан 1988 ж. – Рон Аткинсон «Вест Бромвич Альбионның» бас жаттықтырушысы қызметінен екінші рет кетіп, Испаниядағы «Атлетико Мадридке» басшылық етеді, келісімшартының құны жылына 250,000 фунт стерлингті құрайды. 15 қазан 1988 ж. – «Миллуолл» бірінші дивизионда көшбасшы болу мүмкіндігін пайдалана алмады, «Хайфилд Роудта» «Ковентримен» 0:0 тең түсті. «Сент Эндрюс» стадионындағы Уэст Мидлендс дербиі «Вест Бромвич Альбионның» жергілікті қарсыласы «Бирмингем Ситиді» 4:1 есебімен жеңіске жеткізді. «Челси» бірінші дивизионға бірден оралу үмітін арттырып, «Олдхэмді» «Баундери Паркте» 4:1 есебімен жеңді. 17 қазан 1988 ж. – «Ливерпульдің» жартылай қорғаушысы Ян Молби абайсыз жүргізу және мас күйде жүргізу қылмысы үшін кінәлі деп танылды және үш айға бас бостандығынан айырылды. 20 қазан 1988 ж. – «Ливерпуль» 20 жасар қорғаушы Дэвид Берроусты «Вест Бромвич Альбионнан» 550,000 фунтқа сатып алды. 21 қазан 1988 ж. – «Уимблдон» «Ридинг» қорғаушысы Кит Курлді 500,000 фунтқа сатып алды. 22 қазан 1988 ж. – «Саутгемптон» бір командада үш бауырластың ойнауымен тарихқа кірді...

4 July 1988 – Uruguayan Danny Bergara, 46, becomes the first foreign manager in English football when he takes over at Fourth Division club Rochdale. 5 July 1988 – After three years in Italy with Bari, former Aston Villa striker Paul Rideout returns to England in a £430,000 move to Southampton. 7 July 1988 – Tottenham Hotspur complete a British transfer record £2 million deal for 21 year old Newcastle United midfielder Paul Gascoigne. Gascoigne signs a contract at White Hart Lane until the end of the 1992–93 season. 12 July 1988 – The long hunt for a new Wales national football team manager ends when Swansea City manager Terry Yorath is appointed on a part time basis. 13 July 1988 – Gordon Cowans ends his three year spell at Bari to rejoin Aston Villa in a £250,000 deal, while Everton strengthen their midfield in a £925,000 move for Chelsea and Scotland midfielder Pat Nevin. 19 July 1988 – England defender Gary Stevens moves to Scotland in a £1 million move from Everton to Rangers in the costliest transfer involving a British defender. He is replaced at Goodison Park by Newcastle United's Neil McDonald. 20 July 1988 – After two seasons at Barcelona, Mark Hughes returns to Manchester United for a club record £1.8 million, breaking the previous record of £1.75 million that the club paid for Bryan Robson seven years ago. 25 July 1988 – Less than three weeks after Tottenham broke the national transfer record, a new record is set when Everton complete the signing of West Ham United's 23 year old striker Tony Cottee for £2.2 million. 28 July 1988 – Billy Bonds, the oldest player in the Football League at 41, announces his retirement as a player but will remain with West Ham United as youth team coach. 1 August 1988 – West Ham United sign striker David Kelly from Walsall for £600,000. Newcastle United sign defender Andy Thorn from FA Cup winners Wimbledon for a club record £850,000. 8 August 1988 – Graham Roberts returns to England in a £470,000 move to Chelsea from Rangers. 13 August 1988 – The first North London derby to be held at Wembley Stadium ends in a 4–0 victory for Arsenal in the friendly Wembley International Tournament; Gunners' goalscorers are Paul Merson, Alan Smith, and Brian Marwood (2). 14 August 1988 – Arsenal beat FC Bayern Munich 3–0 to win the Wembley International Tournament on goal difference. 18 August 1988 – After an unhappy season at Juventus, Ian Rush returns to Liverpool for £2.8 million. It is the third time in two months that the national transfer fee record has been broken. 20 August 1988 – Liverpool gain revenge for their FA Cup final defeat by Wimbledon in May by beating them 2–1 in the Charity Shield. John Aldridge, who missed a penalty in the FA Cup final, scores both goals for Liverpool, and John Fashanu scores for Wimbledon. 23 August 1988 – Kevin Moran leaves Manchester United on a free transfer after ten years and joins Spanish side Sporting Gijón. 26 August 1988 – Alan Ball prepares Portsmouth's challenge for an immediate return to the First Division by paying Aston Villa £315,000 for striker Warren Aspinall. 27 August 1988 – Millwall begin their life as a First Division side by drawing 2–2 at Aston Villa. Forwards John Aldridge, Alan Smith, and Tony Cottee score opening day hat tricks as Liverpool beat Charlton Athletic 3–0, Arsenal move to top position by thrashing FA Cup holders Wimbledon 5–1, while Everton thump Newcastle United 4–0. Tottenham Hotspur's opening fixture at home to Coventry City was postponed following the Londoners' failure to obtain a safety certificate for White Hart Lane. Chelsea defender Steve Wicks retires from playing due to a back injury. 1 September 1988 – Brighton & Hove Albion, newly promoted back to the Second Division, sign Barnet defender Nicky Bissett for £115,000, a record fee for a non league player. Richard Thompson, 24, becomes the youngest chairman in the Football League when he takes over at Queens Park Rangers in place of David Bulstrode. 10 September 1988 – In the North London derby at White Hart Lane, Arsenal beat Tottenham 3–2. Southampton go top of the First Division after three games with a 2–1 home win over Luton. Norwich hold the First Division's other remaining 100% record by beating QPR 1–0 at Carrow Road. Bryan Robson helps Manchester United achieve their first goal and win of the season with a 1–0 home win over Middlesbrough. 12 September 1988 – Nearly a decade after leaving them for Sunderland, goalkeeper Chris Turner returns to Sheffield Wednesday in a £175,000 move from Manchester United. 16 September 1988 – Andy Gray returns to his native Scotland after 13 years to sign for Rangers. 17 September – Southampton drop points for the first time this season with a 2–2 draw against Arsenal at Highbury, enabling Norwich to go top with a 2–0 win at Newcastle, who go bottom of the table. Southampton midfielder Glenn Cockerill suffers a broken jaw in a clash with Arsenal midfielder Paul Davis in a First Division match at Highbury which ends in a 2–2 draw. Liverpool goalkeeper Bruce Grobbelaar is hospitalised with meningitis and is expected to be out of action until the new year. 24 September – Norwich drop points for the first time this season but remain top of the First Division with a 2–2 draw at home to third placed Millwall. 28 September 1988 – Wimbledon sign Nottingham Forest goalkeeper Hans Segers for £180,000. Leeds United, fourth from bottom in the Second Division, sack manager Billy Bremner after three years at the helm. 29 September 1988 – Paul Davis is fined a record £3,000 and banned for nine matches. 30 September 1988 – The month ends with Norwich City as surprise leaders of the First Division, two points ahead of Liverpool and newly promoted Millwall. FA Cup holders Wimbledon occupy bottom place. 1 October 1988 – Millwall go top of the league in their first season in the First Division 3–2 win over Queens Park Rangers. 2 October 1988 – Aston Villa sell defender Neale Cooper to Rangers for £300,000. 7 October 1988 – Derby County manager Arthur Cox dismisses speculation that he will take over at Leeds United. 8 October 1988 – Norwich return to the top of the First Division with a 1–0 win over Derby at the Baseball Ground. Second Division promotion challengers Blackburn beat Crystal Palace 5–4 in a nine goal thriller at Ewood Park. 9 October 1988 – Jackie Milburn, Newcastle's record goal scorer who helped them win three FA Cups during the 1950s, dies of cancer aged 64. 10 October 1988 – Howard Wilkinson ends six years as Sheffield Wednesday manager by agreeing to drop down a division to join Leeds United, while Willie McFaul ends his 22 year association with Newcastle United when he is sacked as manager. Reserve team coach Colin Suggett is put in charge, with the club's board saying that he will stay in the role until the end of the season. 13 October 1988 – Ron Atkinson steps down as West Bromwich Albion manager for the second time, taking over at Atlético Madrid in Spain, in a contract worth £250,000 per year. 15 October 1988 – Millwall miss the chance to go back to the top of the First Division when Coventry hold them to a goalless draw at Highfield Road. A West Midlands derby at St Andrew's sees West Bromwich Albion beat their local rivals Birmingham City 4–1. Chelsea boost their hopes of an immediate return to the First Division by beating Oldham 4–1 at Boundary Park. 17 October 1988 – Liverpool midfielder Jan Molby is found guilty of reckless driving and driving under the influence of alcohol, and is sentenced to three months in prison. 20 October 1988 – Liverpool sign 20 year old defender David Burrows from West Bromwich Albion for £550,000. 21 October 1988 – Wimbledon pay a club record £500,000 for Reading defender Keith Curle. 22 October 1988 – Southampton make history by fielding three brothers in the same team in their 2–1 league defeat to Sheffield Wednesday: 24 year old Danny Wallace lines up alongside twin brothers Rod and Ray. Norwich maintain their lead of the First Division with a 3–1 home win over Tottenham, which sends the visitors into the bottom three. West Ham remain in the bottom three despite a 2–0 win over Newcastle, which sends the Tynesiders back to the bottom of the table. Chelsea's Second Division surge continues with a 5–0 home win over Plymouth. 25 October 1988 – Tottenham remain in the bottom three after losing 2–1 at home to Southampton, who climb from tenth place to fifth. Arsenal's title hopes are dented when they are held to a 1–1 draw by Luton at Kenilworth Road. Watford go top of the Second Division with a 4–0 home win over Barnsley. 26 October 1988 – Norwich strengthen their lead of the First Division with a 2–1 win over Manchester United at Old Trafford. Newcastle climb off the bottom of the division with a 3–0 home win over local rivals Middlesbrough. Liverpool are seventh after a 2–1 defeat to Nottingham Forest at the City Ground. 27 October 1988 – Manchester United pay Luton Town £650,000 for 31 year old full back Mal Donaghy. 28 October 1988 – Derby County pay a club record £1million for Oxford United and Wales striker Dean Saunders. 29 October 1988 – Mark Lawrenson is sacked as Oxford United manager after a dispute with the club's board over the sale of Dean Saunders. His assistant Brian Horton, the former Hull City manager, is appointed as his successor. First Division leaders Norwich draw 1–1 at home to Southampton, while Arsenal climb into second place with a 2–0 home win over Coventry. Liverpool get back on track with a 2–0 win at West Ham. The biggest action in the Second Division comes in the shape of a seven goal thriller at the Manor Ground, where Bradford beat Oxford 4–3. 30 October 1988 – Everton and Manchester United draw 1–1 in a First Division encounter at Goodison Park. Both teams were among the pre season title favourites but have so far been disappointing in the league, with Everton 14th and United 10th. Tottenham, another team widely expected to challenge for the title this season, are currently second from bottom. In contrast, a Norwich side which battled against relegation last season are top of the league and Millwall are third in their first season as a First Division club. 31 October 1988 – Norwich City are back at the top of the First Division table at the end of the month, now with a six point lead over nearest rivals Arsenal, who have a game in hand, while Millwall are still third. The bottom three places are occupied by Newcastle United, Tottenham Hotspur and West Ham United. Middlesbrough, who two seasons ago were in the Third Division and threatened with closure due to financial problems, finish the month in a creditable seventh place. 1 November 1988 – Out of favour Manchester United striker Peter Davenport becomes Middlesbrough's record signing in a £750,000 deal. Former Tottenham Hotspur manager Keith Burkinshaw takes over as manager of Third Division strugglers Gillingham. 5 November 1988 – In the Second Division, Chelsea win at league leaders Watford through goals from Gordon Durie and Kerry Dixon, Tommy Tynan fires four for Plymouth Argyle against Blackburn Rovers, and John Sheridan scores the only goal as Leeds United pick up an away win at Ipswich Town. Norwich continue to head the First Division title race with a 2–0 win over Wimbledon at Plough Lane. Millwall go second with a 3–1 home win over Luton. Tottenham are bottom after a 3–1 home defeat to Derby, which sees the East Midlanders bounce from 13th to sixth in the table. Manchester United's frustrating form continues when they are held to a 1–1 draw at home to Aston Villa, meaning that they have now drawn five out of 10 First Division games this season. 6 November 1988 – Arsenal go second in the First Division with a 4–1 away over Nottingham Forest. They are now Norwich's nearest challengers, six points behind with a game in hand. 11 November 1988 – Ralph Milne, the 27 year old winger with Bristol City in the Third Division, makes a surprise £170,000 move to Manchester United. 12 November 1988 – Norwich are still top of the First Division but draw 1–1 at home to Sheffield Wednesday, with Arsenal winning 1–0 at Newcastle to cut Norwich's lead to four points. Southampton go third win a 3–1 home win over Aston Villa. Manchester United make it six draws from their first 11 games with a 2–2 stalemate away to Derby. 15 November 1988 – Everton striker Adrian Heath is sold to Espanyol of Spain for £600,000. 16 November 1988 – Manchester United sell winger Jesper Olsen to Bordeaux of France for £400,000, where he links up with former Tottenham Hotspur striker Clive Allen. 18 November 1988 – Oxford United captain Tommy Caton returns to the First Division in a £100,000 move to Charlton Athletic. Manchester United sell Danish winger Jesper Olsen to Bordeaux for £400,000. 19 November 1988 – The FA Cup first round kicks off with non league Altrincham and Bognor Regis Town both seeing off Football League opposition. Norwich drop points again when they are held to a 1–1 draw at Everton, with Arsenal cutting the gap between first and second to two points with a 3–0 home win over Middlesbrough. A relegation crunch game at Kenilworth Road sees Luton beat West Ham 4–1. Bottom club Newcastle crash to a 4–0 defeat at Millwall. Portsmouth go top of the Second Division, level on points with Watford and Blackburn, with a 3–0 home win over Barnsley. 23 November 1988 – Manchester United are held to a 1–1 draw at home to Sheffield Wednesday in the First Division, and have now drawn eight of their opening 13 league games. Tottenham and Coventry draw 1–1 in a stalemate at White Hart Lane. Liverpool beat Arsenal 2–1 in a League Cup third round replay at Villa Park. 25 November 1988 – Wimbledon defender Terry Phelan is omitted from tomorrow's squad for the First Division fixture against Liverpool due to a court appearance he faces on a charge of cannabis possession. 26 November 1988 – Norwich are held to another draw, this time 2–2 at home to Luton, but retain their lead of the First Division. Arsenal lose 2–1 to Derby at the Baseball Ground in a match where victory would have taken them to the top of the league on goal difference. Coventry go fifth with a 2–1 home win over local rivals Aston Villa. There are thrilling victories for two promotion chasing teams in the Second Division, with Barnsley beating Bournemouth 5–2 at Oakwell and West Bromwich Albion beating Crystal Palace 5–3 at the Hawthorns. 27 November 1988 – The only professional action of the day sees Manchester United and Newcastle United grind out a goalless draw on Tyneside. Newcastle are still bottom of the First Division, having won just two of their first 14 games. Manchester United have so far lost just twice in the league, but nine draws and a mere three victories have left them rooted in mid table. 30 November 1988 – The month ends with Norwich City still top of the First Division, with Arsenal, Millwall, Liverpool, Coventry City and Southampton all in close contention. Newcastle United and West Ham United are level on points at the bottom. 1 December 1988 – Jan Molby is released from prison after serving 45 days of his three month prison sentence for motoring offences. 3 December 1988 – Manchester United end their long run without a win in the First Division by beating Charlton Athletic 3–0 at Old Trafford. Norwich are still top of the First Division despite a 3–1 defeat at Aston Villa, but Arsenal are three points behind them with two games in hand. Chelsea go second in the Second Division with a 3–0 win over Stoke at the Victoria Ground. 4 December 1988 – Newcastle United's search for a manager ends when they recruit Jim Smith from Queens Park Rangers, who put coach Peter Shreeves in temporary charge of the first team. Arsenal miss the chance to go top of the First Division when they are held to a 1–1 draw at home to Liverpool. 7 December 1988 – Striker John Robertson returns to his native Scotland to rejoin Hearts in a £750,000 deal after just seven months at Newcastle United. 10 December 1988 – Norwich remain top of the First Division after drawing 0–0 at home with their nearest rivals Arsenal. Coventry close in on the leading pair by beating Manchester United 1–0 at Highfield Road. Manchester City go top of the Second Division with a 4–0 home win over Bradford City. 11 December 1988 – The Merseyside derby ends in a 1–1 draw at Anfield. 14 December 1988 – Luton Town sign 23 year old Northern Irish striker Iain Dowie from Isthmian League side Hendon for £30,000. Queens Park Rangers appoint their 34 year old former England striker Trevor Francis as player manager. 17 December 1988 – Liverpool are now sixth in the First Division and eight points off the top of the table after losing 1–0 at home to Norwich, who stay top despite Arsenal's 2–1 home win over Manchester United. Derby go fourth win a 2–0 away win over Coventry. Newcastle claim a point in their battle for survival with a 3–3 draw at home to Southampton. Millwall remain third in the league with a 1–0 home win over Sheffield Wednesday. 18 December 1988 – Wimbledon climb out of the bottom three with a 1–0 away win over Nottingham Forest. Sunderland remain within touching distance of the Second Division playoffs – and the chance of a second successive promotion – by beating Plymouth 4–1 at Home Park. West Bromwich Albion keep up their push for automatic promotion with a 6–0 home win over Stoke. 22 December 1988 – Kenny Sansom ends eight years at Arsenal by making a £300,000 move to Newcastle United. 24 December 1988 – Aston Villa sell striker Garry Thompson to Watford for £325,000. 26 December 1988 – Arsenal go top of the First Division after beating Charlton 3–2 at Selhurst Park. Everton go fifth win a 2–1 home win over Middlesbrough. Manchester United climb two places to ninth with a 2–0 home win over Nottingham Forest. Newcastle pick up three vital points in their fight to avoid relegation by winning 2–1 at Sheffield Wednesday. Liverpool pick up three points in their bid to remain on track for the league title, beating Derby 1–0 at the Baseball Ground. Chelsea go top of the Second Division with a 3–0 home win over Ipswich. 27 December 1988 – Walsall, bottom of the Second Division, sack manager Tommy Coakley, their manager for two and a half years, after an 11th successive league defeat. Norwich return to the top of the First Division with a 2–1 home win over West Ham, who are now bottom of the First Division and six points adrift of safety just three seasons after coming close to winning the league title. 31 December 1988 – Arsenal move to the top the First Division on goal difference from Norwich City after beating Aston Villa 3–0. Norwich could only manage a goalless draw at home to Middlesbrough. Wimbledon climb into 14th place with a 4–0 home win over Luton, Everton go fourth win a 3–1 home win over Coventry, and Tottenham reach ninth place with a 2–0 win over Newcastle less than two months after being bottom of the table. The Second Division leading pair of Chelsea and West Bromwich Albion remain level on goal difference after a 1–1 draw at Stamford Bridge. Watford draw level on points with them after beating AFC Bournemouth 1–0. Manchester City maintain their promotion push with a 2–1 win over Swindon at the County Ground. Leicester are just four points short of the playoffs after a 4–0 home win over Blackburn. Sunderland are just two points off the playoffs after beating Portsmouth 4–0 at Roker Park. Barnsley climb into the playoff zone and are in strong contention for a place in the top flight of English football for the first time, beating struggling Shrewsbury 3–2 at Gay Meadow. 1 January 1989 – Manchester United beat Liverpool 3–1 at Old Trafford to leave the Merseysiders nine points behind leaders Arsenal. 20 year old midfielder Russell Beardsmore, starting for only the second time in the league, scored a second half equaliser for United before setting up a goal each for Brian McClair and Mark Hughes to wipe out Liverpool's lead. 6 January 1989 – Manchester City boost their Second Division promotion push with a £250,000 move for Sheffield Wednesday midfielder Gary Megson. 7 January 1989 – Sutton United, of the Conference, knock Coventry City out of the FA Cup with a shock 2–1 win in the third round. Middlesbrough lose 2–1 at home to Fourth Division Grimsby Town. 11 January 1989 – Struggling West Ham United surprisingly beat Arsenal 1–0 in an FA Cup third round replay at Highbury. 28 January 1989 – Sutton United's FA Cup adventure ends in the Fourth Round when they are hammered 8–0 by Norwich City. Brentford beat Manchester City 3–1. 2 February 1989 – Liverpool sell midfielder Nigel Spackman to Queens Park Rangers for £500,000. 8 February 1989 – Midfielder Peter Reid moves from Everton to Queens Park Rangers on a free transfer. Watford boost their Second Division promotion challenge with a £175,000 move for Halifax Town's 19 year old winger Lee Richardson. 9 February 1989 – Nottingham Forest manager Brian Clough is fined £5,000 and banned from the touchline for the rest of the season for punching supporters who invaded the pitch in the recent League Cup quarter final victory over Queens Park Rangers. 14 February 1989 – Just three months after quitting West Bromwich Albion to take over at Spanish side Atlético Madrid, Ron Atkinson returns to England to succeed Peter Eustace as manager of First Division strugglers Sheffield Wednesday. Arsenal win a friendly against the France national football team 2–0. 18 February 1989 – Liverpool come from behind to beat Hull City 3–2 in the FA Cup fifth round. Everton win 1–0 at Barnsley, and Third Division Brentford continue their good run by beating Blackburn Rovers. 24 February 1989 – Roy Hattersley, deputy Labour Party leader, warns that the Conservative government's proposed ID card scheme will increase violence outside football grounds. 27 February 1989 – Newport County, relegated from the Football League last season, are wound up in the High Court with huge debts. 28 February 1989 – Arsenal remain top of the First Division as February ends, with Norwich City still second, and Millwall back up to third. Liverpool are eighth, 19 points behind Arsenal, but with four games in hand. West Ham United are now bottom of the division, and Newcastle United and Sheffield Wednesday complete the relegation zone. 2 March 1989 – Chelsea sign Dutch defender Ken Monkou from Feyenoord for £100,000. 3 March 1989 – Rangers sign defender Mel Sterland from Sheffield Wednesday on a free. 9 March 1989 – Queens Park Rangers set a club record transfer by paying Southampton £800,000 for striker Colin Clarke. 14 March 1989 – Manchester City, pushing for promotion from the Second Division, pay £600,000 for Luton Town midfielder David Oldfield. 15 March 1989 – Southampton sign 18 year old defender Jason Dodd from Conference side Bath City for £50,000. 18 March 1989 – Brentford's FA Cup dream ends in the quarter finals when they lose 4–0 to Liverpool at Anfield. Nottingham Forest defeat Manchester United 1–0 at Old Trafford. West Ham United and Norwich City draw 0–0 at Upton Park. 22 March 1989 – Norwich City move closer to their first ever FA Cup final by defeating West Ham United 3–1 in the quarter final replay at Carrow Road. West Ham United also break their transfer fee record by paying £1.1million to bring striker Frank McAvennie back to the club after 18 months at Celtic. 23 March 1989 – Gordon Strachan leaves Manchester United after nearly five years to join Leeds United for £300,000. Trevor Francis bolsters the Queens Park Rangers midfield with a £350,000 move for Brentford's Andy Sinton. 27 March 1989 – Referee Kelvin Morton awards five penalties in just 27 minutes during the Crystal Palace versus Brighton & Hove Albion match. Crystal Palace miss three of their four penalties, while Brighton score from their only penalty. Palace eventually win the match 2–1. 31 March 1989 – Arsenal remain top of the league, three points ahead of Norwich City, while Liverpool, who won six League games this month, have moved into third place with a game in hand and a five point deficit behind the leaders. West Ham United occupy bottom place with 22 points from 27 games, but Newcastle United are now just one point adrift of safety. Southampton have slipped into the bottom three. 4 April 1989 – Liverpool play Scottish champions Celtic in the last ever Dubai Champions Cup, an unofficial "British Championship". John Aldridge scores for Liverpool to equalise a Mark McGhee goal for Celtic, and the game finishes 1–1. Liverpool lose 4–2 on penalty kicks. 5 April 1989 – Newport County lose a final appeal against their closure in the High Court more than a month ago; they are expelled from the GM Vauxhall Conference and their record for the season is expunged. 9 April 1989 – Nottingham Forest win the League Cup with a 3–1 win over holders Luton Town in the final at Wembley. 10 April 1989 – Walsall announce the sale of Fellows Park, their home since 1903, and will relocate to a new stadium at Bescot from the start of the 1990–91 season. 15 April 1989 – English football endures its greatest ever tragedy with the death of 94 Liverpool supporters, and injury of some 300 others, at the FA Cup semi final clash with Nottingham Forest at Hillsborough. Some of the injured are in a serious condition and there are fears that the death toll could rise even higher. The match is abandoned, while the other semi final sees Everton beat Norwich City 1–0 at Villa Park. Many more of the injured are still in hospital, and there are fears that six spectators who had to be resuscitated have suffered brain damage. 19 April 1989 – The Sun newspaper posts a front page article about the Hillsborough disaster, headlined "The Truth", with lurid and untrue allegations about Liverpool fans' conduct, from sources including South Yorkshire Police and Conservative MP Irvine Patnick. The claims were later disproved by the Hillsborough inquest,

28 April 1989 – Of the 25 Liverpool fans who were extradited in connection with the Heysel disaster of May 1985, in which 39 spectators died at the European Cup final, 14 are found guilty of voluntary manslaughter; they went on to serve one year in prison. 30 April 1989 – Arsenal remain top of the league as April draws to a close, but are now just three points ahead of a Liverpool side who have superior goal difference and a game in hand. Norwich City are now eight points behind the leaders. At the other end of the table West Ham United are ten points from safety, and occupy the relegation zone with Newcastle United and Luton Town. Nottingham Forest beat Everton 4–3 in the Full Members Cup final at Wembley to become the first club in English football to win two domestic cups in the same season. Liverpool travelled to Glasgow to play their first game since the Hillsborough disaster. 60,000 attend at Parkhead to watch them beat Celtic 4–0 in a match arranged to raise money for the disaster fund. An estimated £500,000 is raised. 1 May 1989 – Arsenal thrash Norwich City 5–0 at Highbury to effectively end the Canaries' title challenge. 23 May 1989 – West Ham United are relegated after eight successive seasons of First Division football as they lose 5–1 to Liverpool at Anfield. The result moves Liverpool three points clear of Arsenal at the top of the table with one game remaining. Their triumph gives them their first league championship trophy for 18 years, having scored more goals than their rivals, their points tallies and goal differences being identical. 5 June 1989 – John Lyall, the longest serving manager currently employed in the Football League, is sacked after 15 years in charge of relegated West Ham United. He had been with the club for 34 years, since joining them as an apprentice on leaving school in 1955 at the age of 15. 7 June 1989 – Sheffield Wednesday sign 20 year old striker Dalian Atkinson from Ipswich Town for £450,000. 20 June 1989 – Leeds United sign midfielder Vinnie Jones from Wimbledon for £650,000. 21 June 1989 – Gary Lineker ends three years in Spain with Barcelona to return to England in a £2 million move to Tottenham Hotspur. 30 June 1989 – Billy Bremner is appointed manager of Doncaster Rovers for the second time succeeding caretaker manager Joe Kinnear.

FA Cup

Ливерпуль "Уэмблиде" "Эвертонды" 3:2 есебімен жеңіп, Кубокты жеңіп алды. Алдыңғы жазда "Ювентуста" бір жыл ойнағаннан кейін "Анфилдке" оралған Иан Раш екі гол соқты. Биылғы ФА Кубогында екі жыл бұрын турнир жеңімпазы атанған "Ковентри Сити" үшінші турда "Саттон Юнайтедке" 2:1 есебімен сенімсіз жеңіліске ұшырады. Бірақ, келесі турда олардың қуанышы "Норвич Ситиден" алған 8:0 есебімен жеңіліспен аяқталды. Сондай-ақ, үшінші дивизиондағы "Брентфорд" командасы "Анфилдте" "Ливерпульге" ұтылмастан бұрын, ширек финалға дейін керемет жолмен өтті.

Футбол лигасының күміс бұйымдары

Брайан Клаудың «Ноттингем Форест» командасы финалда кубок иесі «Лутон Таунды» 3:1 есебімен жеңіп, тоғыз жылдық кубоксыз кезеңді аяқтады. «Ноттингем Форест» «Толық мүшелер кубогын» да жеңіп алды, қосымша уақыттан кейін финалда «Эвертонды» 4:3 есебімен ұтып, екі рет деңгейден төмен түсіп қайта жеңіске жетті. Гарри Паркер «Ноттингем Форест» үшін керемет гол соқты, «Уэмбли» стадионының ішкі алаңының көбін басып өтіп, «Эвертон» қақпашысы Невилл Саутхоллды жеңді. Бұл, әрине, «Уэмбли» финалындағы ең әдемі голдардың бірі. Алдыңғы маусымдағы «Вольверхэмптон Вондерерс» сияқты, «Болтон Вондерерс» да «Уэмблиде» «Торквей Юнайтедті» 4:1 есебімен жеңіп, үлкен футболға оралу ниеттерін жариялады.

Бірінші дивизион

Лиганың қызықты маусымын ақырында "Арсенал" жеңіп алды, ол маусымның соңғы күні "Ливерпульде" өткен ойында жартылай қорғаушы Майкл Томас соңғы голды соғып, голдардың саны бойынша титулды иеленді. Бұл оқиға "Хиллсборо" стадионындағы ФА кубогының жартылай финалында 90-нан астам жанкүйер қаза болғаннан кейін алты апта өткен соң болды. Осы трагедия лига маусымын екі аптаға кешіктірді, ал соңғы ойындар ФА кубогы финалынан алты күн соң өтті, онда "Ливерпуль" өзінің "Мерсисайд" қарсыласы "Эвертонды" 3:2 есебімен жеңді. Бұл "Арсеналдың" 18 жылдан бергі алғашқы лигалық титулы болды. "Ноттингем Форест" командасының титулға таласуы сәуір айының соңында аяқталды, содан кейін бәсеке "Арсенал" мен "Ливерпуль" арасында күшінде болды. Бірақ "Ноттингем Форест" Футбол лигасы кубогы мен Толық мүшелер кубогын жеңіп, тоғыз жылдық үзілістен кейін маңызды трофейді иеленді. Төртінші орын алған "Норвич Сити" тарихында алғаш рет жоғары лига титулына күшті талапкер болды. Олардың күресі маусым аяқталуға бірнеше апта қалғанда тоқтаса да, соңғы орны Премьер-лиганың тұңғыш маусымында үшінші орын алғанға дейін олардың ең жақсы көрсеткіші болды. Сондай-ақ, олар ФА кубогының жартылай финалына екінші рет ілікті. "Дерби Каунти" топ бестікке еніп, 1976 жылғы төртінші орыннан бері ең жақсы нәтижеге қол жеткізді. "Эвертонның" сегізінші орыны 1981 жылдан бергі ең төменгі көрсеткіші болса, жаңадан көтерілген "Миллуоллдың" оныншы орыны бірінші маусымдағы ең төменгі көрсеткіші еді. "Манчестер Юнайтед" тағы бір үлкен клуб болды, ол екінші орын алғаннан кейін бір жыл өткен соң 11-орынға түсті. "Ньюкасл Юнайтед" үшін апатты маусым болды, олар Бірінші дивизионда бес жылдан кейін төменгі лигаға түсіп қалды. Олар жергілікті қарсыластары "Миддлсбро" және үш жыл бұрын лига титулын жеңіп алуға жақын келген "Вест Хэм Юнайтед" командасымен бірге төмендеді. "Вест Хэм Юнайтед" 15 жыл басқарған Джон Лайаллді жұмыстан босатты. "Астон Вилла", "Лютон Таун", маусым ішінде үш бапкер ауыстырған "Шеффилд Уэнсдей" және "Чарлтон Атлетик" командаларының барлығы құлдыраудан қиындықпен құтылды.

An exciting League season was eventually won by Arsenal, who clinched the title on number of goals scored with a late goal from midfielder Michael Thomas on the final day of the season at Liverpool, six weeks after the death of more than 90 fans at the FA Cup semi final at Hillsborough, which delayed the end of the league season by two weeks and meant that the last games were played six days after the FA Cup Final, in which Liverpool beat Merseyside rivals Everton 3–2. It was Arsenal's first league title for 18 years. Nottingham Forest's title challenge was over by the end of April, by which time it was a two horse race between Arsenal and Liverpool, but compensated for this by winning the Football League Cup and Full Members Cup to end nine years without a major trophy. Fourth placed Norwich City mounted the first serious top flight title challenge of their history and although their challenge was over some weeks before the season's end, their final position was their best until they finished third in the inaugural Premier League season. They also reached the FA Cup semi finals for only the second time. Derby County completed the top five to secure their best finish since finishing fourth in 1976. Everton's eighth place finish was their lowest since 1981, while newly promoted Millwall's 10th place finish was the lowest standing they had occupied at any stage during their first season in the top flight. Another big club to endure a disappointing season was Manchester United, who finished 11th a year after being runners up. A disastrous season for Newcastle United saw them relegated in bottom place after five years back in the First Division. They were relegated alongside local rivals Middlesbrough and a West Ham United side who had almost won the league title three years earlier, and who then sacked their manager John Lyall after 15 years in charge. Aston Villa, Luton Town, Sheffield Wednesday (who went through three managers in the season) and Charlton Athletic all had narrow escapes from relegation.

Екінші дивизион

"Челси" 99 ұпай жинап, екінші дивизионда жеңіске жетіп, екінші орын алған "Манчестер Ситиден" 17 ұпайға басымдық танытты. Соңғы жолдаманы "Кристал Пэлас" алды, оның бас жаттықтырушысы Стив Коппелл бес жыл бұрын клубқа келгеннен бері оны қадам-қадаммен жаңартып келді. Олар екі ойындық финалда "Блэкберн Роверстің" екі голдық артықшылығын жойып, жеңіске жетті және Ланкашир клубының Бірінші дивизиондағы қатысуын 24-ші маусымға дейін созды. "Вест Бромвич" ақпан айына дейін көтерілуге дайын болған, бірақ маусым соңындағы сәтсіздік оларды финалдық турнир кестесінде тоғызыншы орынға түсірді – тіпті плей-оффқа ілісуге де жеткіліксіз болды. "Уолсолл" маусым бойы бар болғаны бес лига ойынында жеңіске жеткендіктен үшінші дивизионға бірден қайта оралды, ал "Бирмингем Ситидің" құлдырауы жалғасты, олар үшінші дивизионға алғаш рет түсті. Соңғы құлдыраған клуб – "Шрусбери Таун" болды, олардың сәттілігі осы лигада он жыл бойы қарсы тұрғаннан кейін аяқталды, ал олардан бұрын ойынның ең танымал клубтары да құлдыраған.

Үшінші бөлім

Вулверхэмптон Вондерерс бірнеше қиын маусымнан кейін дамуын жалғастырды, клубты банкротқа дейін жеткізген жағдайдан кейін, екінші рет қатарынан жоғары дивизионға өтіп, екінші рет қатарынан чемпион атанды. Осылайша, ағылшын футболының барлық төрт кәсіби лигасында жеңіске жеткен тұңғыш клуб атанды. Бұл, бастысы, өте нәтижелі шабуылшы Стив Буллдың есесінен мүмкін болды, ол қатарынан екі маусымда 50 голдан асып түскен алғашқы футболшы болды. Екінші дивизионға қосылған "Шеффилд Юнайтед" командасының бас жаттықтырушысы Дейв Бассетт, бас жаттықтырушы ретінде тоғыз маусым ішінде бесінші рет командасын жоғары дивизионға көтерді. "Порт Вейл" командасы гол айырмасы бойынша автоматты түрде жоғарылау мүмкіндігінен айырылса да, плей-офф жеңісімен бұл жағдайды өтеді. Алдыңғы маусымда жоғарылауға үміткер болған "Нортгемптон Таун" командасы тек гол айырмасы арқасында ғана сақталды. "Саутхенд Юнайтед" 54 ұпаймен төмендеді – бұл Футбол лигасының кез келген командасы үшін рекордты көрсеткіш болды, содан кейін 2012-13 маусымында "Питерборо Юнайтед" та 54 ұпаймен Чемпионшиптен құлап кетті. "Гиллингэм", "Честерфилд" және "Альдершот" командалары төменгі төрттің қатарын толықтырды.

Төртінші дивизия

Ротерхам Юнайтед төртінші дивизион чемпионы ретінде үшінші дивизионға дереу оралды. Транмер Роверс онжылдықтың көп бөлігін өткізген дивизионнан көтеріліп, онжылдықты жарқын қалыпта аяқтады. Крю Александра 20 жылдан астам уақыт бойы үздіксіз болған төртінші дивизионнан, соңғы рет оң нәтижемен шықты. Лейтон Ориент лигада 15-ші орында болғаннан және көтерілу үшін күрестен шығып кеткеннен үш айдан кем уақыт өткен соң плей-оффта жеңіске жетті. Дарлингтон Жок Уоллес басқарған Колчестер Юнайтедтің қарқынды өркендеуінен кейін Футбол Лигасынан шығып қалды. Дарлингтон Брайан Литтл бас жаттықтырушы болып тағайындалғаннан кейін формасын жақсартты, бірақ Литтлдің ақпан айының ортасында тағайындалуына дейін лигада тек екі ойында жеңіске жеткендіктен, жағдайды түзетуге үлкермеді.

Жұлдызды ойыншылар

"Манчестер Юнайтед" шабуылшысы Марк Хьюз, Испанияның "Барселона" және Германияның "Бавария" клубтарында екі наразылық тудырған маусымнан кейін клубқа қайтып келді және PFA (Футболшылар ассоциациясы) ойыншыларының таңдауы бойынша "Жылдың үздік ойыншысы" атанды. PFA "Жылдың жас ойыншысы" жүлдесі "Арсенал" клубының қанатты ойыншысы Пол Мерсонға берілді, ол өз командасына 18 жылдан кейін алғашқы лига титулын жеңуге көмектесті. Футбол жазушылары ассоциациясының (FWA) "Жылдың үздік футболшысы" аталымы "Ливерпуль" капитаны Стив Николға бұйырды, ал "Ливерпуль" ойыншылары Хиллсборо трагедиясынан қаза тапқан отбасыларға көрсеткен қайырымдылығы үшін арнайы марапатқа ие болды. Үшінші дивизионда 24 жастағы "Вулвз" шабуылшысы Стив Булл барлық турнирлерде 53 гол соқты және Англия ұлттық футбол құрамасы сапындағы дебюттік ойынында да көзге түсті.

Жұлдызды менеджерлер

Джордж Грэмнің «Арсенал» командасын қайта құруға жұмсаған үш жылы өте табысты болды, ол 18 жылдық титулсыз кезеңді маусымның соңғы голымен аяқтады. Ол өз еңбегі үшін «Жылдың жаттықтырушысы» сыйлығын алды. Кенни Далглиш «Ливерпульдің» титул үшін күрестегі сәтсіздігін ФА кубогы финалында көрші «Эвертоннан» жеңіс алып өтеді. Брайан Клауф «Ноттингем Форест» командасын қиын жеңіспен Лига кубогының жеңімпазы етіп, сондай-ақ, 9 жылдан бері трофейсіз жүрген команданы Толық мүшелер кубогының иегері де жасады. Дейв Стрингер «Норвич Ситиді» бірінші дивизиондағы төртінші орынға көтеріп, маусымның сенсациясын жасады. Стив Коппелдің «Кристал Пэлас» клубындағы бес жылдық қажырлы еңбегі жеміс берді, ол команданы плей-офф жеңімпаздары ретінде бірінші дивизионға көтерді. Грэхам Тернердің қайта жанданған «Вулфс» командасы екінші дивизионға екінші рет чемпион атанды және жоғары дивизионға өтті. Дейв Басетт «Шеффилд Юнайтедтің» жаттықтырушысы ретіндегі алғашқы толық маусымын екінші дивизионға көтерілумен атап өтті. Джон Рудж «Порт Вейл» командасын он жылдықтардағы ең жоғары деңгейге жеткізіп, үшінші дивизионға өту плей-оффында жеңіс алып берді. Дарио Гради «Крю Александра» командасын төртінші дивизионда үшінші орынға көтеріп, көп жылдық лиганың ең төмен дивизионынан жоғары көтерді. Фрэнк Кларк өзінің «Лейтон Ориент» командасының маусым соңындағы тамаша ойынын шабыттандырды, олар төртінші дивизион плей-офф жеңімпаздары ретінде үшінші дивизионға жолдама алды.

Танымал дебютанттар

1988 жылдың 24 қыркүйегі: 19 жасар жартылай қорғаушы Рассел Бирдсмор «Манчестер Юнайтед» сапындағы тұңғыш ойынын өткізеді, командасы бірінші дивизионда өз алаңында «Уэст Хэм Юнайтедті» 2:0 есебімен жеңеді. 1988 жылдың 15 қазаны: 18 жасар қанат шегі Иан Олни «Астон Вилла» үшін «Селхерст Парк» стадионында «Чарлтон Атлетикпен» 2:2 есебімен тең түседі. 1988 жылдың 22 қазаны: 18 жасар шабуылшы Марк Робинс «Манчестер Юнайтед» үшін бірінші дивизионда «Уимблдонмен» 1:1 есебімен тең түскен кезде қосымша ойыншы ретінде алаңға түседі. 1988 жылдың 26 қазаны: 19 жасар қақпашы Марк Кроссли «Сити Граундта» бірінші дивизионда «Ливерпульді» 2:1 есебімен жеңіп, «Ноттингем Форест» үшін тұңғыш ойынын өткізеді. 1988 жылдың 6 қарашасы: 18 жасар қорғаушы Гэри Чарльз «Сити Граундта» бірінші дивизионда «Арсеналдан» 4:1 есебімен жеңіліс тапқан кезде «Ноттингем Форест» үшін тұңғыш ойынын өткізеді. 1989 жылдың 4 ақпаны: 19 жасар жартылай қорғаушы Джон Эббрелл «Эвертон» үшін «Плуг Лейнде» «Уимблдонмен» 1:1 есебімен тең түскен кезде тұңғыш ойынын өткізеді. 1989 жылдың 1 сәуірі: 18 жасар қорғаушы Дэвид Мэй «Блэкберн Роверс» үшін екінші дивизионда «Суиндон Таунмен» 1:1 есебімен тең түскен кезде «Конти Граунд» стадионында тұңғыш ойынын өткізеді. 1989 жылдың 6 мамыры: 19 жасар уэльстік жартылай қорғаушы Гэри Спид «Лидс Юнайтед» үшін «Элланд Роудта» екінші дивизионда «Олдхэм Атлетикпен» 0:0 есебімен тең түскен кезде тұңғыш ойынын өткізеді. 1989 жылдың 13 мамыры: 17 жасар қорғаушы Стив Хоуи бірінші дивизионның соңғы турында «Олд Траффордта» «Манчестер Юнайтедтен» 2:0 есебімен жеңіліс тапқан кезде «Ньюкасл Юнайтед» үшін қосымша ойыншы ретінде алаңға түседі. 20 жасар Джерси аралдық қорғаушы Грейм Ле Сок екінші дивизионның чемпионы «Челси» үшін «Фраттон Паркте» «Портсмутты» 3:2 есебімен жеңген кезде тұңғыш ойынын өткізеді.

Қалпына келтіру

1989 жылдың мамыр айында: Энди Грей, 33 жастағы «Рейнджерс» және Шотландия құрамасының шабуылшысы, карьерасының көп бөлігін Англияда өткізді. Кәсіби футболдан зейнеткерлікке шықты, бірақ Англияға оралып, «Челтенхэм Таун» клубында жартылай кәсіби футбол ойнады. 1989 жылдың маусымы: Арнольд Мюрен, 38 жастағы голландтық қанат шегінің ойыншысы, Англияда «Ипсуич Таун» және «Манчестер Юнайтед» командаларында ойнаған, 1985 жылы Нидерландқа оралғаннан кейін ойыншылық карьерасын аяқтады. 1989 жылдың маусымы: Реми Мозес, 28 жастағы «Манчестер Юнайтед» клубының жартылай қорғаушысы, жарақаттарының салдарынан бір жылдан астам уақыт бойы ойынға қатыса алмады.

Өлімдер

24 шілде 1988 ж. – 71 жастағы Джон Харрис, Глазгода туған, 1955 жылы лига чемпионатын жеңген «Челси» клубының орталық қорғаушысы болды. Кейін «Шеффилд Юнайтедті» жаттықтырып, 1971 жылы Бірінші дивизионға шығарды. 1 тамыз 1988 ж. – 34 жастағы Стив Миллс, екі жыл бойы лейкемиямен күрескеннен кейін қайтыс болды. Ол мансабын «Ноттс Каунти» клубында бастап, кейін «Саутгемптон» үшін ойнады. 23 жасында жарақат алғаннан кейін мансабы аяқталды. 3 тамыз 1988 ж. – 90 жастағы Вик Уотсон 1920-1935 жылдар аралығында 326 гол соққан «Уэст Хэм Юнайтед» клубының барлық кездесулердегі ең көп гол соққан ойыншысы болды. 21 тамыз 1988 ж. – 55 жастағы Стюарт Лири «Чарлтон Атлетик» және «Куинз Парк Рейнджерс» клубтарында шамамен 500 ресми ойын өткізді. Сонымен қатар, 1951-1971 жылдар аралығында «Кент» клубының да ойыншысы болды. 16 қыркүйек 1988 ж. – 95 жастағы Дик Пим 1921-1931 жылдар аралығында «Болтон Уондерерс» үшін 300-ден астам және Англия құрамасы үшін үш рет қақпаны сақтады. Ол «Болтонмен» үш рет ФА кубогын жеңіп алды және 1923 жылы Уэмблиде өткен алғашқы ФА кубогы финалында жеңіске жеткен команданың соңғы тірі мүшесі болды. 7 қазан 1988 ж. – 78 жастағы Джордж Анселл соғыстар аралығындағы жылдары «Брайтон», «Норвич Сити» және «Саутгемптон» клубтарының шабуылшысы болды. 9 қазан 1988 ж. – 64 жастағы Джеки Милберн 1950 жылдары «Ньюкасл Юнайтед» және Англия құрамасының легендарлы гол соққан ойыншысы болды. Ол Англияның әлем чемпионатының жеңімпаздары Бобби және Джек Чарлтонның туысы. Қатерлі ісік ауруынан қайтыс болды. 11 қаңтар 1989 ж. – 73 жастағы Лен Дандердейл 1930-1940 жылдары «Шеффилд Уэнсдей», «Уолсолл», «Уотфорд» және «Лидс Юнайтед» клубтарының орталық шабуылшысы болды. 13 қаңтар 1989 ж. – 83 жастағы Стэн Крибб соғыстар аралығында «Саутгемптон», «КПР» және «Кардифф Сити» клубтарында 125 лига ойынында ойнады. 1 сәуір 1989 ж. – 62 жастағы Джордж Робледо, Чилиде туған шабуылшы, бұрынғы «Ньюкасл Юнайтед» ойыншысы, жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол 1950 жылғы әлем чемпионатында Чили құрамасы үшін ойнады және әлем чемпионатынан кейінгі екі маусымда «Ньюкаслмен» ФА кубогын жеңіп алды. Екінші финалда ол ағасы Тед Робледомен бірге ойнады. 2 сәуір 1989 ж. – 86 жастағы Лес Брутон соғыстар аралығында «Саутгемптон», «Блэкберн Роверс» және «Ливерпуль» клубтарында ойнады. 15 сәуір 1989 ж. – «Хиллсборо» трагедиясында қайтыс болған 94 «Ливерпуль» жанкүйері, ФА кубогының жартылай финалында стадионда, ауруханаға жолда немесе келгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды. Олардың ішінде трагедияның ең жас құрбаны 10 жасар Джон Пол Гилхули және ең қарт құрбаны 67 жасар Джерард Барон болды, оның інісі Кевин 1950 жылы ФА кубогының финалында «Ливерпуль» үшін ойнаған еді. 18 сәуір 1989 ж. – 14 жастағы Ли Никол, «Хиллсборо» трагедиясының 95-ші құрбаны, жарақаттарынан ауруханада қайтыс болды, есін жиып алмады. Бұл – ойыншылардың жоғары жалақы төлейтін шетелдік клубтарға ауысуымен байланысты болды. Гари Линекер үш жылдық «Барселона» клубындағы өте сәтті ойынынан кейін «Тоттенхэмге» ауысты. Ол «Барселонада» алғашқы маусымында «Тоттенхэм» бапкері Терри Венаблздің басшылығымен ойнаған. Линекердің шабуылдағы серігі Марк Хьюз та «Барселонадан» кетіп, 1,8 миллион фунт стерлингке бұрынғы клубы «Манчестер Юнайтедке» оралды. Хьюз «Барселонада» алғашқы маусымында өзін көрсетпесе де, «Бавария» клубындағы сәтті маусымдық аренда кезінде өзінің бұрынғы деңгейіне қайта оралды.

24 July 1988 – John Harris, 71, born in Glasgow, was Chelsea's centre half in their league championship winning side of 1955. Later managed Sheffield United and took them into the First Division in 1971. 1 August 1988 – Steve Mills, 34, who died after a two year battle against leukaemia, starting his playing career with Notts County and later playing for Southampton. His career was ended by injury at the age of 23. 3 August 1988 – Vic Watson, 90, was West Ham United's all time leading goalscorer with 326 goals between 1920 and 1935. 21 August 1988 – Stuart Leary, 55, played a total of nearly 500 competitive games for Charlton Athletic and Queens Park Rangers and was also a cricketer for Kent between 1951 and 1971. 16 September 1988 – Dick Pym, 95, kept goal more than 300 times for Bolton Wanderers between 1921 and 1931 as well as three times for the England team. He collected three FA Cup winner's medals with Bolton and was the last surviving member of the team which won the first FA Cup final at Wembley in 1923. 7 October 1988 – George Ansell, 78, was a forward for Brighton, Norwich City and Southampton during the interwar years. 9 October 1988 – Jackie Milburn, 64, legendary goalscorer for Newcastle United and England during the 1950s. Was a cousin of England World Cup winners Bobby and Jack Charlton. Died of cancer. 11 January 1989 – Len Dunderdale, 73, was a centre forward for clubs including Sheffield Wednesday, Walsall, Watford and Leeds United during the 1930s and 1940s. 13 January 1989 – Stan Cribb, 83, played 125 league games during the interwar years for Southampton, QPR and Cardiff City. 1 April 1989 – George Robledo, 62, Chilean born striker, formerly of Newcastle United, died of a heart attack. He played for Chile at the 1950 World Cup and won the FA Cup with Newcastle in both of the two seasons that followed the World Cup. In the second final, he was playing in the same team as his brother Ted Robledo. 2 April 1989 – Les Bruton, 86, played for clubs including Southampton, Blackburn Rovers and Liverpool during the interwar years. 15 April 1989 – The 94 Liverpool supporters who died in Hillsborough disaster, on the day of the tragedy at the FA Cup semi final either at the stadium, on their journey to hospital, or shortly after arrival. These included the tragedy's youngest victim, 10 year old Jon Paul Gilhooley, and the oldest victim, 67 year old Gerard Baron, whose late brother Kevin had played for Liverpool in the 1950 FA Cup Final. 18 April 1989 – Lee Nicol, 14, the 95th victim of the Hillsborough disaster, died in hospital from his injuries having never regained consciousness. in the latest of big money deals which saw players desert English clubs for foreign clubs who were prepared to pay higher wages. Gary Lineker ended his three year spell at FC Barcelona to join Tottenham. He had played under Tottenham manager Terry Venables during his first season at Barcelona. Lineker's strike partner Mark Hughes also left Barcelona and returned to his old club Manchester United in a £1.8 million deal. Hughes had been a disappointment in his first season at Barcelona but had recaptured his form during a successful season long loan deal at Bayern Munich.