Кіріспе

Құс түрлері

Екі көзді өрік тотығы (Cyclopsitta diophthalma), сондай-ақ көк бетті өрік тотығы, қызыл бетті өрік тотығы, кішкентай өрік тотығы және екі көзді өрік тотығы деп те аталады, негізінен Жаңа Гвинея және жақын аралдағы ормандарда қоныстанады, бірақ Ұлы бөлініс қатарының шығысында, тропикалық Австралия жағалауындағы шашыраңқы елді мекендерде де кездеседі. Орташа ұзындығы шамамен 20 см болатын, ол Австралиядағы ең кішкентай попугай. Екі көзді өрік тотығының көптеген түрлерінің арасында жыныстық диморфизм байқалады, аталықтарының беті аналықтарына қарағанда қызыл (көк және күміс түсті аз) болады. Оның түсі басым түрі жасыл, құйрығы өте қысқа, басы мен тұмсығы пропорциядан тыс үлкен, ал бетінде қызыл және көк түсті белгілер бар. Аты Жаңа Гвинея құстарының көздерімен шамамен бірдей мөлшердегі көздің ішкі бұрышындағы көк дақтың болуынан шыққан. IUCN бойынша ең аз қызығушылық тудыратын түрлер санатында болғанымен, кейбір түрлері қауіп төңкеріліп отыр. Коксеннің өрік тотығы (C. d. coxeni) Австралияның ең сирек және ең аз зерттелген құстарының бірі болып табылады, ол 1866 жылы Гулд сипаттағаннан бері 200-ден аз рет тіркелген. Ол Квинсленд штатында (Табиғатты қорғау туралы заң, 1992 жыл), Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында (Жаңа Оңтүстік Уэльстегі қауіп төнген түрлерді қорғау туралы заң, 1995 жыл) және сондай-ақ Австралияда (Қоршаған ортаны қорғау және биологиялық әртүрлілікті сақтау туралы заң, 1999 жыл) қорғалатын түр ретінде тіркелген, себебі оның саны, кем дегенде ішінара, мекендеген жеріндегі төменгі жартасты тропикалық ормандардың жойылғандығына байланысты азайды.

Мінез-құлық

Екі көзді өрікші тотық көбінесе өрік, жидек, тұқым, нектар және ағашқа кіретін жәндіктердің дернәсілдерімен қоректенеді. Осылайша қоректену жұптармен немесе санаулы жеке тұлғалардан тұратын топтармен жүзеге асырылады. Ол жылдам және тікелей ұшуға бейім. Ол қысқа да, өткір дауыс шығарады. Көптеген басқа тотықтардан айырмашылығы, олар әдетте ұя салу үшін ағаштардағы дайын тесіктерді пайдаланса, екі көзді өрікші тотықтары өздері ұя ойыстарын қазып алады, әдетте шіріген ағаштарда. Екі көзді өрікші тотықтары лорикеттерге тән домалақ немесе дірілдеп тұратын дауыстардан өзгеше, екі немесе үш ноталы "zzzt zzzt" немесе "zeet zeet" дауыстарын шығарады. Бұл дауыстар көбінесе ұшып бара жатқанда естіледі, бірақ кейде қонғанда да шығарылады. Ол тамақтанумен айналысқанда түрлі жұмсақ, шалақай дауыстарды да шығара алады. Екі көзді өрікші тотықтың сегіз түршесі сипатталған. Cyclopsitta diophthalma coxeni, C. d. macleayana және C. d. marshalli Австралияға тән, ал қалған бесеуі Жаңа Гвинея мен оған жақын аралдарда кездеседі.

Кіші түрлер

C. d. aruensis (Ару екі көзді өрік тотығы)
C. d. coccineifrons (Астролаб тау өрік тотығы)
C. d. coxeni (Коксен өрік тотығы)
C. d. diophthalma
C. d. inseparabilis (Тагула өрік тотығы)
C. d. macleayana (Маклей өрік тотығы немесе қызыл қас өрік тотығы)
C. d. marshalli (Маршалл өрік тотығы)
C. d. virago (Хартердт екі көзді өрік тотығы)