Кіріспе
Фидель Абделькерим Мунгар (1948 жылы туған) – Чад саясаткері, 1993 жылы Чад елiнiң премьер-министрі қызметін атқарған. Қазіргі таңда ол Чадтың «Бірлік және социализм үшін әрекет» (ACTUS) партиясының бас хатшысы, бұл солшыл оппозициялық партия.
Өмір
Моунгар – 1948 жылы Логон Ориентал аймағындағы Доба қаласында туған, Францияда хирург қызметін атқарған сара тайпасының өкілі. Ол саяси мансабын 1979 жылғы мамыр айында Парижде ФРОЛИНАТ пен Уэдль Абделькадер Камугэнің Оңтүстік Чадтың де-факто үкіметіне қарсы ACTUS партиясын құру арқылы бастады. 1992 жылы, Идрис Деби президенттік лауазымға келгеннен кейін екі жыл өткен соң, ол Жан Алинге Бавоеу басқаратын үкіметте білім министрі болды. 1993 жылғы 15 қаңтарда алғаш рет шақырылған Чад фракцияларының көпшілігін білдіретін келісім конференциясы – Егемен Ұлттық Конференцияда (CNS) Моунгар 1993 жылғы 6 сәуірде 444 дауыспен, Адум Хелбонгоға қарсы 334 дауыспен өтпелі премьер-министр болып сайланды. 7 сәуірде Алинггеден кейін Чадтың 5-ші премьер-министрі болды. Моунгар 16 министрден тұратын өтпелі үкімет құрды, онда барлық партия басшылары лауазымға ие болды; олардың ішінде Салех Кебзабо Сауда және өнеркәсіп министрі, Дельва Кассире Кумакое Коммуникация министрі, ал Уэдль Абделькадер Камуге Мемлекеттік қызмет және Еңбек министрі болды. Радиодиффузия Националь Чадьенде сөйлеген Моунгар өзінің кабинетінің CNS нұсқауларына адал екенін мәлімдеп, министрлерінің CNS-тің «елшілері» болатынын айтты. Моунгардың премьер-министрлік қызметі көппартиялық саяси жүйені қабылдау қарқыны бойынша президентпен қақтығысқа толы болды, бұл қақтығысты Чад журналисі маусым айында президенттің Францияға сапары кезінде Идрис Деби Моунгарды француз үкіметінің жоғары бағалайтынын атап өткен кезде басталды деп санайды. Бұл Дебидің тұжырымына сәйкес, Моунгар президенттікке қауіпті қарсыласқа айналуы мүмкін. Оған қарсы оппозиция басшыларымен бірге Моунгардың мінез-құлқы мен сөздері айтарлықтай амбициялы екенін көрсетті, оның ауыспалы кезеңнен кейін саясатта қалуға мүддесі жоқ екендігі туралы бұрынғы уәдесіне қарамастан. Бұл 1993 жылғы 28 қазанда Моунгар кабинетінің құлауына әкелді, онда президенттің жақтастары өтпелі парламентте, Өтпелі Кеңесте (CST) сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс енгізді. CST (CNS ұсынымдарын жүзеге асыруды бақылау міндеті жүктелген елдің өтпелі заң шығарушы органы) 45 дауыспен 10-ға қарсы, 1 дауыссыз ұсынысты мақұлдады. Моунгар өзінің қызметтен алынуын конституцияға қайшы деп бағалап, мәселені сотқа беруге уәде берді, ал жұмысшылар ереуілге шығып, жұмыстарын тастады. 1996 жылы Моунгар тұңғыш рет көппартиялық президент сайлауына қатысу құқығынан айырылды. 2007 жылғы қаңтар айында Моунгар Чадтағы француз саясатын қатты сынға алып, Чадта орналасқан француз әскерлерін кері шақыруды талап етті. Ол «Франция Чад демократиясын қиын жағдайға түсіріп, барлық сайлаудың бұрмалануына жүйелі түрде көмектесіп, әскерлерінің араласуы арқылы Франко-Чад келісімдерін ашық бұзу арқылы барлық көтерілістерді басуға себепші болды» деді. 2007 жылғы 30 шілдеде Моунгар режиміне қарсы шыққан тағы 20 адамнан тұратын делегациямен бірге Дебимен кездесу және елде бейбітшілікті қалай қалпына келтіру туралы талқылау үшін Чадқа оралды; ол және делегацияның қалған бөлігі сол күні Габонның Либревиль қаласына оралды. 2007 жылғы қарашада ол Францияның Арш-де-Зое балаларды ұрлау ісіндегі айыпталушыларды Чадта емес, Францияда соттауын қалайтыны туралы ашуланғанын айтты. 2009 жылдан бастап Моунгар ACTUS-тың Бас хатшысы болып табылады. 2009 жылғы ақпан айында бейбітшілік бастамасы аясында ол Дебимен кездесіп, содан кейін Хартумға барып, Чадтағы көтерілісші басшылармен кездесті.
Moungar was elected as transitional Prime Minister on 6 April 1993, receiving 444 votes against the 334 received by Adoum Helbongo. He succeeded Alingué as the 5th Prime Minister of Chad on 7 April. Moungar formed a transitional government including 16 ministers, in which all party leaders had a post; among these, Saleh Kebzabo became Trade and Industry Minister, Delwa Kassiré Koumakoye became Communications Minister and Wadel Abdelkader Kamougué became Civil Service and Labour Minister. In a message on Radiodiffusion Nationale Tchadienne, Moungar asserted his cabinet's loyalty to the CNS' instructions, claiming that his ministers would be the CNS' "missionaries". Moungar's tenure in office was marked by confrontation with the President over the pace for adopting a multiparty political system, a confrontation that a Chadian journalist dates from June, when during a presidential visit to France Idriss Déby noted that Moungar was highly regarded by the French government. This made Déby conclude that Moungar might transform himself in a dangerous rival for the presidency. He was also led to suspect this, together with rival opposition leaders, by Moungar's conduct and speeches, which indicated a considerable ambition, despite his previous promise that he had no political interest in remaining in politics after the transition period. This brought the downfall of the Moungar cabinet on 28 October 1993, when the President's supporters presented a censure motion in transitional parliament, the Conseil Supérieur de Transition (CST). The CST (the country's transitional legislature charged with the task of monitoring the government's implementation of the CNS' recommendations) approved the motion with 45 votes against 10, and 1 abstained, Moungar called his removal unconstitutional, threatening to bring the issue to court, while workers went on strike, deserting their jobs. In 1996, Moungar was disqualified from participating in the first Chadian multi party presidential election for alleged residence irregularities. In January 2007, Moungar strongly criticized French policy in Chad, asking for the recall of the French troops stationed in Chad. He claimed that "France has crucified Chadian democracy, systematically contributing to the faking of all elections, and, through the intervention of its troops, has caused the repression of all rebellions, in open violation of the Franco Chadian accords." On 30 July 2007, Moungar returned to Chad along with a delegation of about 20 other exiled opponents of the regime to meet with Déby and discuss how to restore peace to the country; he and the rest of the delegation returned to Libreville, Gabon on the same day. In November 2007, he said that he was outraged that France wanted the defendants in the Arche de Zoé child kidnapping case to be tried in France rather than Chad. As of 2009, Moungar remains Secretary General of ACTUS. As part of a peace initiative in February 2009, he met with Deby and then travelled to Khartoum to meet with Chadian rebel leaders.
Жеке өмір
Моунгардың үлкен қызы Ванесса Моунгар 1984 жылы туған және Африка даму банкінде жұмыс істейді.