Кіріспе

Кристин Манн (29 тамыз 1873 – 1945) – американдық педагог және дәрігер, еңбек ететін әйелдердің денсаулығымен айрықша айналысқан. Ол Солтүстік Америкада психоанализді ерте қолданғандардың бірі болды.

Ерте өмір және білім

Кристин Манн 1873 жылғы 29 тамызда Нью-Джерси штатының Оранж қаласында дүниеге келді. 1885 жылы Кристин отбасымен бірге жазда Мэн штатындағы Бейли аралында демала бастады, бұл орын анасының туған Даниясын еске түсірді. Бейли аралында жазғы демалыс Кристин үшін өмір бойы сақталатын дәстүрге айналды. Кристиннің білімі төрт жасында Оранж қаласындағы Дирборн Морган мектебінде басталды, оны ол он сегіз жасында бітірді. 1891 жылы Смит колледжіне түсіп, 1895 жылы A.B. дәрежесін алды. Содан кейін ол Оранжға оралып, әкесіне Swedenborgian General Convention ресми органы – New Church Messenger газетінің редакторы ретінде көмектесті. Алайда, әкесі мен Жаңа шіркеу арасындағы қайшылықтар күшейіп, 1897 жылы байланыс үзілді, содан кейін Манн Индиана штатының Элькхарт қаласында жаңа қоғам құрды және "Зайырлы шіркеу" атты жаңа мерзімді басылым шығарды. Манн Генри Джеймс ағаның ізбасары болды, оның шіркеуге қарсы көзқарасы оны Чикагодағы Жаңа шіркеумен қақтығысқа түсірді, нәтижесінде отбасы Оранжға көшті. Осылайша Кристин Жаңа шіркеудің біршама ерекше отбасылық ортасында өсті. Ол 1907 жылы Әйелдер медициналық мектебінде анатомияны оқуға кірісті, ал 1913 жылы Корнелл медициналық мектебін бітіріп, медициналық диплом алды. Корнеллде ол өмір бойына дос және әріптесі болатын Элеонора Бертинмен танысты.

Мұғалімдік мансап және әйелдердің денсаулығына қызығушылық

Кристин Манн Оранжда қалып, Дирборн Морган мектебінде ғылым пәнін оқытты. 1899 жылы ол американдық қыздарға арналған Уиллард мектебінде ағылшын тілі мен ежелгі тарих пәндерін оқыту үшін Германияның Берлин қаласына барды. Ол сол жерде неміс тілін жетік меңгеріп, Берлин университетінде ғылым және әдебиет бойынша лекциялар тыңдады. 1900 жылы үйіне оралғаннан кейін Мичиган университетінде өнер магистрі дәрежесін алды. Одан кейін төрт жыл Вассар колледжінде ағылшын тілінен сабақ берді, содан соң бірнеше жыл Нью-Йоркте Брэрли мектебінде оқытты, сонымен бірге Колумбия университетінде білім беру, философия және психология салалары бойынша аспирантурада оқыды. Осы кезде ол әйелдердің денсаулығы мәселелеріне ерекше мән беріп, әйелдердің денсаулығын жақсарту қажеттігіне терең сенімді болды. Ол Велсли колледжінің дене шынықтыру оқу мектебінде сабақ берді, түзетуші жаттығулар мен бірінші курс студенттерінің гигиенасымен айналысты. 1911 жылы Манн Нью-Йоркке Нью-Йорк дүкендерінің білім беру қауымдастығы үшін сатушы әйелдердің денсаулық жағдайына қатысты екі жылдық зерттеуді бастау үшін қайта оралды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін ол АҚШ армиясының қару-жарақ басқармасына қосылып, оқ-дәрі зауырындағы әйелдердің денсаулығын қадағалады. Соғыс аяқталғаннан кейін ол YWCA-ның Жұмыс кеңесіне қосылды, онда ол АҚШ бойынша саяхаттап, білім беру мекемелерінде дәріс оқыды және денсаулық сақтау бойынша демонстрациялар көрсетті. 1920 жылы ол Нью-Йорктегі Бизнес және өнеркәсіптік әйелдердің денсаулық орталығының директоры болды.

Юнгтік психология

Вассар колледжінде Манн өзінің үш студентімен – Кари Финк, Элизабет Гудрих және Элеонора Бертинмен – өмір бойына достық қарым-қатынас орнатты. Олардың барлығы, Манн сияқты, аналитикалық психологияның алғашқы тарихында маңызды рөл атқарды. 1920 жылы Бертин Юнгтің әдістерін ұстанған алғашқы британдық психоаналитик Констанс Лонгпен талдау жүргізу үшін Англияның Лондон қаласына сапарлады. Лонг Юнгпен оның Куснахттағы үйінде оқыған, және осы кездесу Манн мен Бертинді 1921-1922 жылдары Цюрихке баруға итермеледі. Содан кейін олар Нью-Йоркке оралды, онда жеке практикаларын ашты, АҚШ-та пациенттерді емдеген екінші және үшінші юнгиандар атанды. Олар Юнгтің берік жақтастары болды және оның лекцияларына қатысу үшін, сондай-ақ онымен талдауын жалғастыру үшін Еуропаға үнемі саяхат жасады. Нью-Йоркте юнгиандардың шағын, бірақ нық қауымы қалыптасты, ал 1924 жылы Юнгтің көрнекті шәкірті Мэри Эстер Хардинг оларға қосылу үшін Англиядан көшіп келді. 1918 жылдан бастап Юнг христиан дінінің адам психикасындағы жануарлық бастауды басып тастағанын, ал оның осылай босап шығуы бақылаусыздық пен ретсіздікке алып келетінін жазды. Бұл сөзсіз түрде апаттарға, мысалы, Бірінші дүниежүзілік соғысқа соқтырады. 1923 жылы Маннмен болған әрекеттесулерінен (1921–1922) кейін Юнг шіркеулік христианның бейсаналық санаға тигізген тарихи әсері туралы айтты. Юнгтің христиан дініне қатысты сын-ескертпелері енді шіркеулік христианмен шектелді, және ол оны күшті күйзеліспен қарастыра бастады. Манн, Хардинг және Бертин Манннің ата-бабаларының Бейли аралындағы (Мэн штаты) жазғы қауымдастығында жаздарын өткізіп, сол жерде практикаларын құрып, АҚШ-тың түкпір-түкпірінен келген пациенттерді қабылдады. 1936 жылы Юнг Бейли аралына барып, оның екі бөлімді американдық семинарының біріншісі – Бейли аралы семинарын оқыды. Екінші бөлігі, «Нью-Йорк семинары» деп аталды, бір жылдан кейін Нью-Йоркте өтті. Осы семинардың арманшысы атақты физик Вольфганг Паули екені анықталды, ал семинарлар Юнгтің «Жинағы» томының 12-сы «Алхимиямен байланысты жеке арман символизмі» деген атпен жарияланды. Бұл үш әйел дәрігердің құдіретті үштігін құрады. 1936 жылы олар Нью-Йорктегі Аналитикалық психология клубын құрып, ондағы білім беру бағдарламаларын белсенді түрде басқарды. 1945 жылы қайтыс болғаннан кейін Манн өзінің жеке кітапханасын Клубқа сыйлады, ол қазір әлемдегі аналитикалық психология бойынша ең толық жинақ болып табылатын Кристин Манн кітапханасының негізін қалады.