Кіріспе

Адам миының бір бөлігі – базальды ми құрылымдары мидың алдыңғы бөлігінде, жолақты денеден алда және төмен орналасқан. Оларға вентральді базальды ганглиялар (нуклеус аккумбенс және вентральді паллидумды қоса алғанда), nucleus basalis, Броканың диагональды жолағы, substantia innominata және медиалдық септалық ядро жатады. Бұл құрылымдар ацетилхолин өндірісінде маңызды рөл атқарады, ол содан кейін мидың көп бөлігіне таралады. Базальды ми ядролық базальдың шығуына негізделген орталық жүйке жүйесінің (ОЖЖ) негізгі холинергиялық шығысы болып есептеледі. Кортекске проекция жасайтын холинергиялық емес нейрондардың табылуы, холинергиялық нейрондармен бірлесіп, кортекстегі белсенділікті динамикалық түрде реттеуге көмектеседі.

Функция

Ацетилхолин базальды мидың оянуын күшейтеді. Базальды миды стимуляциялау ацетилхолиннің босауын қамтамасыз етеді, ол ояну мен REM ұйқысын шақырады, ал аденозиннің базальды мида ацетилхолин босауын тежеуі баяу толқынды ұйқыға себеп болады. Базальды ядро базальды мидың басты нейромодуляторы болып табылады және неокортекске кең холинергиялық проекцияларды жібереді. Базальды ми құрылымдарындағы холинергиялық емес нейрондардың маңыздылығы холинергиялық нейрондармен бірлесіп, динамикалық түрде модуляциялайтындығы арқылы дәлелденді. Бұл танымдық функцияларда маңызды рөл атқарады.

Клиникалық маңызы

Ацетилхолин ми жасушаларының бір-біріне ақпарат жеткізу қабілетіне әсер етеді, сонымен қатар нейрондық пластикалықты, яғни оқу процесін жақсартады. Сондықтан, базальды алдыңғы мидың зақымдануы мидағы ацетилхолин мөлшерін азайтып, оқу қабілетін нашарлатуы мүмкін. Бұл базальды алдыңғы мидың зақымдануы амнезия және конфабуляция сияқты есте сақтау қабілетінің бұзылуларына алып келуі мүмкін. Базальды алдыңғы мидың зақымдануының жиі кездесетін себебі – алдыңғы коммуникациялық артерияның аневризмасы. Базальды ядроның және оның қабықшаға бағытталған проекцияларының зақымдануы деменцияның түрлеріне, әсіресе Альцгеймер деменциясы мен Паркинсон ауруының деменциясына қатысты деп саналады. Деменцияны емдеу үшін базальды ядроны терең ми стимуляциясымен емдеудің тиімділігі зерттелді, алғашқы нәтижелер оң болғанымен, қазіргі таңдағы сынақтар жалғастырылуда.