Кіріспе

Колли көзінің аномалиясы (CEA) – иттерде туа біткен, тұқым қуалайтын, екі көзге бірдей әсер ететін ауру, ол торлық қабықша, қантамырлы қабықша және склераға әсер етеді. Бұл ауру жеңіл түрде болуы мүмкін немесе соқырлыққа алып келуі мүмкін. CEA автосомалық рецессивті геннің қарапайым кемістігінен туындайды. Емдеу жоқ.

Ауруға шалдыққан тұқымдар

Коллилерде (тұқымдық және қабықты коллилерде), Шетланд қойшы иттерінде, Австралиялық шопандарда, шекаралық коллилерде, Ланкаширлік тағаншаларда және Новая Шотландиялық қаздарды қайтарушы иттерде кездеседі. Коллилер мен Шетланд қойшыларында кездесу жиілігі жоғары, ал шекаралық коллилерде және Новая Шотландиялық қаздарды қайтарушы иттерде – төмен.

Патогенез

КЕА көздің қалыпты дамымауынан туындайды. Көздің қарыншаларының артқы бөлігіндегі жасушалардың өсу гормонын өндірмеуі көздің басқа жасушаларының дифференциациясына әсер етеді. Торлы қабық, әсіресе көру дискісіне қарай, гипоплазияға (жетілмегендікке) ұшырайды. Жеміс даму кезеңіндегі тіндердің жабылмауы салдарынан көру дискісінде немесе оның маңында колобома, яғни тесік пайда болуы мүмкін. Бұл аномалиялардың ауырлығы әрбір иттің өзінде, тіпті бір иттің екі көзінде де әртүрлі болуы мүмкін. КЕА аутосомдық рецессивті қасиет ретінде мұраға беріледі, оның экспрессивтілігі 100 пайызға жетеді және 37-ші ит хромосомасында орналасқан.

Белгілер

CEA-ның ең көп кездесетін белгісі – оптикалық дискке қабырғалас орналасқан жетілмеген хороидтың (ақ дақ түрінде көрінетін) болуы. Хороид – бұл торлы қабықты қанмен қамтамасыз ететін қан тамырларының жиынтығы. CEA сонымен қатар торлы қабық немесе склералық колобома, оптикалық диск колобомасы, торлы қабықтың айырылуы немесе көз ішіндегі қан кетуге әкелуі мүмкін. 6 немесе 7 апталық шамасында фондоскопия арқылы диагноз қоюға болады. Тест иттің ауруға шалдыққан, тасымалдаушы немесе сау екенін анықтауға мүмкіндік береді, сондықтан бұл тест нақты бір иттің көбейтуге жарамдылығын анықтау үшін пайдалы құрал болып табылады.