Кіріспе

Андре Превин операсы "Жұмсалған трамвай" – Андре Превиннің 1995 жылы Филип Литтеллдің либреттосымен жазған операсы. Ол Теннесси Уильямстың осы аттас пьесасы негізінде құрастырылған. Операның тұңғыш қойылымы 1998 жылдың 19 қыркүйегінен 11 қазанына дейін Сан-Франциско операсында өтті. Оны Андре Превин дирижерлік етті, режиссері – Колин Грэм, декорацияларын Майкл Йерган жасады. Опера тез арада заманауи опералардың ең көп қойылатындарының біріне айналды. Алғашқы қойылым CD және DVD форматында жарық көрді.

Қабылдау

"Нью-Йорк Таймс" газетінде премьераны қарастырған Бернард Холланд: "Жұмысқа шақырылған трамвай" пьесасы соншалық опералық сипатқа ие, сондықтан Бродвейдегі тұңғыш қойылымынан бері 50 жылдан астам уақыт өткеніне қарамастан, одан мәнді опера жасалмауына таңғалуға болады. Теннеси Уильямстың пьесасына Андре Превиннің музыкасын, ал Филип Литтллдің либреттосын қою бірнеше сұраққа жауап берді, ал жаңаларын тудырды. Біріншіден, ол өте жақсы ән айтылады. Мырза Превин дауыстарды жақсы сезінеді. Ол оларды қалай мақтап, ынталандыратынын және бір музыкалық эпизодтан келесісіне әдемілікпен жеткізе алатынын біледі. Мырза Превин өмірінің бар сағатын музыкалық театр үшін жазып келгендей әсер қалдырды. Музыка туралы Холланд мынаны атап өтті: Гармония мен тональдықтың қаһарлы қақтығыстары, көптеген Штраус еліктеулері, балдай тәтті халық әуені және Лигети немесе Пендерецкийге тән скрипкалар арасындағы корпоративтік ойын-сарқылымдары мен шуылдаулар бар. Мырза Превин Голливудтың кодовые сөздерін, әсіресе саксофон, труба және кларнеттің азапты үрлеулерін, ыдырау мен шалақы сексді бейнелеу үшін пайдаланудан тартынбайды. Вирджиния операсы және Чикаго лирикалық операсы (2013), Сент-Луис (2014), Кентукки операсы және Кливленд (2015), Гавай опера театры (2017) және Миддлбери опера компаниясы (2018). Еуропалық премьера Францияның Страсбург қаласындағы Рейн ұлттық операсында өтті. Операның Лондондағы премьерасы 2003 жылғы маусымда Барбикан театрында жартылай сахналаған түрінде болды, ал түпкі актер құрамының көп бөлігі өз рөлдерін қайталады, ал Дженис Уотсон Стелла рөлінде Элизабет Футралдың орнына шықты. Opera Ireland бұл туындыны 2006 жылғы қарашада Дублинде көрсетті. Венадағы Театр ан дер Виен операны 2007 жылы қойды, онда Бланш рөлінде Дженис Уотсон, Стэнли рөлінде Тедди Таху Родс, Стелла рөлінде Мэри Миллс және Митч рөлінде Саймон О'Нилл ойнады. Австралиялық премьераны Брюс Бересфорд қойды, ол 2007 жылғы тамызда Австралия операсымен ұйымдастырылды, онда Бланш рөлінде Ивонна Кенни, Стэнли рөлінде Тедди Таху Родс, Стелла рөлінде Антуанетта Халлоран және Митч рөлінде Стюарт Скелтон ойнады. Басқа қойылымдар Швейцарияның Сент-Галлен, Германияның Гизсен, Италияның Турин және Жапонияның Токио қалаларындағы театрларда өтті. 2017 жылы алғаш рет түпнұсқа ағылшын тілінен басқа тілде – неміс тілінде, Stralsund және Greifswald (Батыс Померания театры) қалаларында Флориан Цизмадия дирижерлігімен және Хорст Купич сахналауымен қойылды.