Кіріспе

Американдық регби футболшысы Джерри Ли Тагж (1950 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби футболшы, Ұлттық футбол лигасының (NFL), Дүниежүзілік футбол лигасының (WFL) және Канада футбол лигасының (CFL) шабуылшысы. Ол колледж футболында «Небраска Корнхаскерс» командасы үшін ойнап, 1970 және 1971 жылдары оларды қатарынан екі ұлттық чемпионатқа жетектеді. Тагж 1972 жылдан 1974 жылға дейін НФЛ-дің «Грин-Бэй-Пакерс», 1975 жылы WFL-дің «Сан-Антонио-Вингс» және 1977 жылдан 1979 жылға дейін CFL-дің «BC Lions» командаларында кәсіби футбол ойнады.

Ерте өмір

Тегге Небраска штатының Омаха қаласының оңтүстігіндегі Оффут әуе күштері базасында Уильям Роберт (Билли) Тегге мен Лоис Юрчик Теггенің үшінші баласы және екінші ұлы болып дүниеге келді. 1960 жылдардың ортасында Висконсин штатының Грин-Бэй қаласында жасөспірім шағында Тегге «Ламбо Филд» стадионында тағам сатты, ол кезде Винс Ломбарди басшылық еткен «Грин-Бэй Пэкерс» командасының үй стадионы болған. 1968 жылы Грин-Бэй-Вест орта мектебін бітірді.

Колледж мансабы

Тегге Боб Деванидің басшылығымен Небраска-Линкольн университетінде колледж футболында ойнады. 1969 жылы екінші курста Тегге «Корнхаскерс» командасының екінші нөмірлі квотербегі болды. Оның алаңдағы уақыты кіші курстың ортасына дейін артты, содан кейін ол Ван Браунсоннан бастапқы позицияны алып, команданы 10–0–1 есебімен маусымға және 1971 жылғы «Orange Bowl» турнирінде «LSU» командасымен кездесуге жеткізді. Тегге 17–12 есебімен «Тайгерс» командасына қарсы өткен ойында жеңіс әкелген тачдаун соқты, осылайша «Ең құнды ойыншы» атағын жеңіп алды, ал «Хаскерс» командасы 1970 жылғы AP ұлттық чемпионатында жеңіске жетті. «Техас» штатының №1 және «Огайо» штатының №2 командалары да Жаңа жыл күні өткен турнирлерде жеңіліске ұшырады. (1973 жылғы маусымға дейін UPI жаттықтырушыларының соңғы сауалнамасы желтоқсан айында, турнирлерге дейін жарияланды.) 1971 жылы аға курста Тегге «Хаскерс» командасының квотербегі ретінде бүкіл маусым бойы ойнады, соның ішінде Норманда жеңіліссіз «Оклахома Сунерс» командасына қарсы өткен «Ғасыр ойынында» 35–31 есебімен жеңіске жетті. «Небраска» 1972 жылғы «Orange Bowl» турнирінде жеңіліссіз «Алабама» командасын 38–6 есебімен ұтып, Тегге екінші рет «MVP» құрметіне ие болды. 1971 жылы «Хаскерс» командасы 13–0 есебімен аяқтады және бірауыздан ұлттық титулдарға ие болды. «Небраска» соңғы AP сауалнамасында келесі үш команданы жеңді: «Оклахома», «Колорадо» (Линкольнде 31–7 есебімен) және «Алабама». Содан кейін Тегге Гонолулудегі «Hula Bowl» турнирінде ойнап, Солтүстік командасының «Оңтүстік» командасын 24–7 есебімен жеңіске жеткізді. Тегге 1972 жылғы НФЛ драфтының бірінші раундында таңдалған үш «Небраска Корнхаскерс» ойыншысының біріншісі болды, сонымен қатар жүгірші Джефф Кинни және қорғаушы Ларри Джейкобсон да таңдалды. Жалпы 11-ші нөмірмен таңдалған Тегге бірінші квотербек болды.

Кәсіби мансап

Тедждің өнерін Грин-Бэй-Пакерс бас бапкері Дэн Девайн байқады. Девайн 1970 жылғы маусымға дейін Үлкен Сегіз Конференциясындағы Миссуридің бас бапкері болған. Оның ұсынысымен Пакерс 1972 жылғы NFL драфтының бірінші раундында Таггеді таңдады (жалпы 11-ші нөмір). Тедж өзінің туған жерінде Небраскадағыдай сәттілікке жете алмады, 1972 жылдан 1974 жылға дейінгі үш маусымда өткізген 17 ойында тек үш тачдаун пас берді. 1974 жылғы маусымнан кейін Девайн Пакерстен кетіп Нотр-Дамға бас бапкер болып кетті. Пакерстің жаңа бас бапкері Барт Старр болды, ол 1975 жылғы маусымға дейін Таггеді қыркүйек айының басында босатып жіберді. Тедж қысқа ғұмырлы Дүниежүзілік Футбол Лигасының (World Football League) Сан-Антонио Уингс командасымен келісім жасады. Ол 1975 жылдың 19 қазанында Уингстің соңғы ойынында бастап тұрды және бес рет доптан айырылды; екі тачдаунға жүгіріп, тағы біреуін лақтырды. Үш күннен кейін, 22 қазанда Уингс WFL-мен бірге таратылды. Содан кейін Тедж солтүстікке, Канадаға, CFL-ге көшіп, 1977 жылы BC Lions командасына қосылды. Ол басты ойыншы ретінде көп ойынға қатысты және алғашқы маусымында Джефф Никлиннің естелік кубогымен марапатталды. Ол 1979 жылы тізе жарақаты салдарынан мансабын аяқтағанға дейін BC үшін үш маусым ойнады.

Футболдан кейінгі мансап және өмір

1981 жылы Тегге Сент-Луиске көшіп, пәтерлер сата бастады. Сол жылы ол болашақ әйелі Беттимен танысып, келесі жылы оған үйленді. 1986 жылы ол Небраскаға қайтып келді, алдымен өмір сақтандырумен айналысты, кейін Омахада «Тегге Рутерфорд» қаржылық қызметтер фирмасын құрды, онда атқарушы вице-президент болып жұмыс істейді.

Карьерасының ерекшеліктері

Небраска Корнхаскерс командасының қақпашысы ретінде ол өз командасын 1970 және 1971 жылдары ұлттық чемпионаттарға жеткізді, 1971 және 1972 жылдары Orange Bowl турнирінің ең құнды ойыншысы (MVP) атанды, ал 1972 жылғы драфта бірінші таңдау болған Нотр-Дам университетінің Уолт Патульскимен бірге Hula Bowl турнирінің MVP ретінде құрметке ие болды. Сонымен қатар, Тагге 1971 жылы All-American (барлық америкалық) мәртебесіне ие болды және Небраска университетінің Даңқ залының мүшесі. Небраскада Тагге 5071 ярдқа пас берді, 637 пастың 377-сін (59,2%) аяқтады, соның 32-сі тачдаунға әкелді. Ол 1972 жылы Грин-Бэй Пэкерс командасының бірінші раундында, жалпы есеп бойынша 11-орынды таңдау болды. Пэкерс сапында үш жыл ойнаған Тагге 17 матчте 281 пастың 136-сын 1583 ярдқа, 3 тачдаун мен 17 перехватқа аяқтады. 1975 жылы ол WFL лигасындағы Wings командасы үшін қысқа ғана уақыт ойнады, онда 34 пастың 18-ін 265 ярдқа, 1 тачдаун мен 5 перехватқа аяқтады. 1977 жылы ол Канадаға көшіп, CFL лигасында All-Star (барлық жұлдыздар) құрамына еніп, Джефф Никлиннің естелік кубогын жеңіп алды және CFL лигасының ең үздік ойыншысы сыйлығы үшін күресті. 1977 жылы ол 405 пастың 232-сін 2787 ярдқа, ал 1978 жылы 430 пастың 243-ін 3134 ярдқа аяқтады. 1979 жылғы маусымның бір бөлігін ойнағаннан кейін жарақаттар оны карьерасын аяқтауға мәжбүр етті. Кәсіби қақпашы ретінде Тагге 1304 әрекетте 718 пас аяқтап, 9277 ярдқа 38 тачдаун берді.