Норман Ван Броклин: Американ футболшысы және жаттықтырушысы

Кіріспе

Американдық футболшы және жаттықтырушы (1926–1983)

Норман Мак Ван Броклин (15 наурыз 1926 – 2 мамыр 1983), «Голландиялық» деген лақап атымен танымал, 12 маусым бойы Ұлттық футбол лигасы (NFL) құрамында ойнаған американдық футболшы және жаттықтырушы. Ол алғашқы тоғыз маусымын Лос-Анджелес Рамс командасында, ал соңғы үш маусымын Филадельфия Иглз командасында өткізді. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін, 1961 жылдан 1966 жылға дейін Миннесота Викингс командасының тұңғыш бас жаттықтырушысы, ал 1968 жылдан 1974 жылға дейін Атланта Фалконс командасының екінші бас жаттықтырушысы болды. Ван Броклин Орегон университетінде «All America» құрметіне ие болды, бірақ 1949 жылғы NFL драфтының төртінші турында ғана Рамс командасы оны таңдады, себебі оның кәсіби аренадағы қолжетімділігіне қатысты алаңдаушылықтар болды. Оның алғашқы үш маусымында ол және командаласы Боб Уотерфилд бастапқы квотербек ретінде кезекпен ойнады, нәтижесінде 1951 жылғы чемпионатта Лос-Анджелес жеңіске жетті. Уотерфилд зейнеткерлікке шыққаннан кейін Ван Броклин 1952 жылдан 1957 жылға дейін Рамс командасының негізгі ойыншысы болды, ол алты рет қатарынан «Pro Bowl» ойыншысы болып таңдалып, 1954 жылы үздік нәтиже көрсетті. 1958 жылы Филадельфияға қосылды, онда өткізген үш маусымында да «Pro Bowl» ойыншысы болып таңдалып, жалпы саны тоғызға жетті. Соңғы маусымында ол 1960 жылғы чемпионатты жеңіп алу жолында «Ең құнды ойыншы» атанды. «Викингс» және «Фалконс» командаларының бас жаттықтырушысы ретінде Ван Броклин үлкен жетістікке жете алмады және екі команданың да плей-оффқа қатысуына мүмкіндік бермеді. Дегенмен, ол екі франшизаның да тарихында алғашқы жеңіске жеткен маусымын тіркеді. 1966 жылы Колледж футболының Даңқ залына, ал 1971 жылы Кәсіби футболдың Даңқ залына енгізілді.

Ерте өмір

Оңтүстік Дакота штатының Параде қаласында дүниеге келген. Отбасы Солтүстік Калифорнияға көшіп, Оклендтің шығысындағы Уолнут-Крикке қоныстанды. Ван Броклин Лафайеттетегі Акаланес жоғары мектебінде үш түрлі спорттан өзгеше көзге түсті, онда оқушылардың екінші курсында футбол командасын 5–3 есебімен, ал үшінші курсында 4–2–2 есебімен жеңіске жеткізді. 1943 жылдан 1945 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, соның салдарынан жоғары мектебінің соңғы курсын өткірмей қалды.

Колледж мансабы

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ван Броклин екі бұрынғы орта мектептегі командаласын солтүстікке ертіп, Юджиндегі Орегон университетіне түсті. Ол «Ориондар» (Ducks) командасын екі маусым бойы басқарып, 16–5 есебімен жеңіске жеткізді. 1948 жылы Орегон Калифорниямен Пацификалық жағалау конференциясының (Pacific Coast Conference) титулы үшін тең түсті, бұл Pac-12-нің алдағысы болды. Калифорния жалпы есеп бойынша жеңіліссіз болды, ал Орегонның жалғыз жеңілісі сол жылғы ұлттық чемпион Мичиганға қарсы болды. «Ориондар» конференцияда жеті жеңіс оді, ал Калифорния алты жеңіс оді. Алайда, Орегон Роуз Боулға қатыса алмады, себебі Калифорнияға конференцияны ұсыну үшін басқа мектептер дауыс берді. Орегонға 5–5 тең дауыс жеткілікті болды, өйткені Калифорния бұл ойынға жақында қатысқан еді. Солтүстік-Батыс штаттары мен Калифорниядағы төрт штаттың арасында Калифорнияның үстемдігі күтілді. Орегон плей-офф ойынын қалағанмен, Калифорния бас тартты. Калифорниядан дауыс бергендердің арасында Вашингтон университеті де болды, бұл Орегон мен Вашингтон арасындағы бәсекелестікті күшейтті. Дәстүрден аттап, Пацификалық жағалау конференциясы Орегонға Далластағы Cotton Bowl-да SMU командасымен ойнауға рұқсат берді. Бұл Тынық мұхиты жағалауының командасы Роуз Боулдан басқа маңызды боул ойынында ойнаған алғашқы рет болды (Pac-8 бұл саясатты 1974 жылға дейін сақтап қалды). Орегон мен Калифорния жаңа жылдық боул ойындарында жеңіліске ұшырады. Сол маусымда Ван Броклин All-America құрамасына ілікті және Хейсман жүлдесінде алтыншы орынды иеленді. Анық айтқанда, сол жылы Хейсман жүлдесін SMU командасының шабуылшысы Доак Уолкер жеңіп алды. Уолкер мен Ван Броклин екеуі де Cotton Bowl Classic-тегі өнертабысы үшін үздік ойыншы деп танылды. Ван Броклин колледждегі соңғы курсын аяқтамай НФЛ-ге кетті. Ол кезде жоғары мектепті бітіргеннен кейін төрт жыл өткен соң ғана НФЛ-ге қатысуға рұқсат берілетін. Ол Орегон университетінде үш жыл ғана оқығанмен, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Теңіз күштерінде қызмет еткендігіне байланысты қатысуға құқылы болды. 23 жасында 1949 жылдың маусым айында бакалавр дәрежесін алды.

Following World War II, Van Brocklin followed two former high school teammates north and enrolled at the University of Oregon in Eugene. and led the Ducks to a 16–5 record in his two seasons as a starter. In 1948, Oregon tied with California for the title of the Pacific Coast Conference, forerunner of the Pac 12. California was undefeated overall, and Oregon's only loss was at undefeated Michigan, that year's national champions, and the Ducks had seven victories in the PCC to Cal's six. Oregon did not go to the Rose Bowl, however, because Cal was voted by the other schools to represent the PCC in the game. Oregon needed only a 5–5 tie vote, as Cal had been to the game more recently, and with six Northwest schools and four in California, appeared favored to advance. Oregon had opted for a playoff game, but California declined. Among the Cal voters was the University of Washington, which elevated the intensity of the Oregon Washington rivalry. Breaking with tradition, the PCC allowed Oregon to accept an invitation to play SMU in the Cotton Bowl in Dallas. It was the first time that a Pacific Coast team played in a major bowl game other than the Rose Bowl (a policy which was continued by the Pac 8 through 1974). Both Oregon and California lost their New Year's Day bowl games. That season, Van Brocklin was honored with an All America selection and finished sixth in the Heisman Trophy voting. Coincidentally, the Heisman Trophy winner that year was SMU running back Doak Walker. Both Walker and Van Brocklin got Outstanding Player recognition for their performance in the Cotton Bowl Classic. Van Brocklin left Oregon for the NFL with one remaining year of college eligibility. At that time, a player was not allowed to join the NFL until four years after graduating from high school. Though he had only been at the University of Oregon for three years, he was eligible due to his time in the Navy during World War II. At age 23, he completed his bachelor's degree in June 1949.

Лос-Анджелес Рамс

Ван Броклин 1949 жылғы НФЛ драфтында төртінші раундта «Лос-Анджелес Рамс» командасымен таңдалды. Командалар оның 1949 жылғы маусымда колледжде ойнау ниетінде екеніне көз жеткізе алмады, сондықтан ол драфтта төменге қарай жылды.

1951 жылы Ван Броклин мен Уотерфилд тағы да квотербек міндеттерін бөлісті, ал «Рамс» тағы да Батыс конференциясын жеңіп алды. Сол жылы Хирш 1495 қабылдау ярдымен НФЛ рекордын орнатты және Дон Хатсонның 17 тачдаун қабылдау рекордын теңестірді. Бұл жолы «Рамс» Кливлендке қарсы реванш матчты 24:17 есебімен жеңіп алды. Уотерфилд (9/24, 125 ярд) «Л.А. Колизейде» көптеген мүмкіндіктерді пайдаланды, бірақ Ван Броклин (4/6, 128 ярд) Фейрстің қабылдауымен 73 ярдтық тачдаун пасын берді. 2016 жылғы маусымда «Лос-Анджелес» қаласына оралғаннан кейін «Рамс» 2022 жылы Super Bowl LVI турнирін жеңіп алды. Ал 1951 жылдың 28 қыркүйегінде Ван Броклин 554 ярдқа пастарын лақтырып, НФЛ рекордын жаңартты, бұл екі жыл бұрын Джонни Луджак қойған 468 ярдтық көрсеткіштен асып түсті. Уотерфилд жарақат алғандықтан Ван Броклин бүкіл ойынды өткізіп, 41 әрекеттің 27-сін бес тачдаунмен аяқтады. Соңғы жылдары НФЛ командаларының шабуылдық әрекеттері күшейгеніне қарамастан, ярдтық көрсеткіш әлі де сақталып тұр. Уотерфилд 1952 жылғы маусымнан кейін зейнеткерлікке шықты, ал Ван Броклин «Рамс» командасын басқаруын жалғастырды, оларды 1955 жылы «Л.А. Колизейде» өткен титулдық ойынға шығарды. Сол ойында «Браунс» командасы «Рамс» командасын 38:14 есебімен жеңіп, Ван Броклин алты перехват жасады. 1958 жылдың қаңтар айының басында ол тоғыз маусымнан кейін кәсіби футболдан зейнеткерлікке шыққандығын жариялады және Орегон штатындағы Портленд қаласында жеке бизнес ашуды жоспарлады.

Филадельфия Иглз

Бес айдан аспаған уақыттан кейін, мамыр айының соңында Ван Броклин шешімін өзгертті және екі ойыншы (шабуылдық линияшы Бак Лансфорд және қорғаныс шебінің ойыншысы Джимми Харрис) мен бірінші раундтағы таңдау құқығы үшін Филадельфия Иглз командасына ауыстырылды. Ол бас жаттықтырушы Сид Гиллманның тактикасымен Рамс үшін тағы бір маусым ойнағысы келмейтіні белгілі болды, бірақ бұл Гиллманмен жеке дау емес еді. Өзінің сүйікті қабылдаушысы Томми Макдональдқа пас беріп, Ван Броклин Иглз командасын жеңіске жеткізді. Қорғаныс басым болған ойында ол төртінші ширек бойында қайта оралды, нәтижесінде есеп 17–13 болды. Он екі жылдық карьерасы барысында Ван Броклин екі NFL чемпионатында ойнады: 1951 жылғы Лос-Анджелес Рамс және 1960 жылғы Филадельфия Иглз. Соңғы жеңісінен кейін ол карьерасын аяқтады. Көрсетілгендей, Иглз Винс Ломбарди Грин-Бэйдің бас жаттықтырушысы болған кезде плей-офф ойынында Пэкерстерді жеңген жалғыз команда болды. Ван Броклин үш рет НФЛ-де пас беруде және екі рет допты тепкілеуде көшбасшы болды. Тоғыз рет ол Про Боулға шақырылды. 1960 жылғы маусымда ол бірінші құраманың All Pro ойыншысы атанды.

Миннесота викингтері

Ван Броклин команданың зейнеткерлікке шыққан Бак Шоудың орнына бас бапкер етіп тағайындау туралы келісімнен бас тартқандығына сенгеннен кейін «Бүркіттермен» байланысын үзді. 1961 жылдың 18 қаңтарында ол NFL чемпионатында жеңіске жеткеннен кейін бір айдан аспайтын уақыт өткен соң, жаңа құрылған «Миннесота Викингс» командасының бас бапкері лауазымын қабылдады. «Миннесотамен» өткізген алты жылында Ван Броклин 29–51–4 (0.362) есебін тіркеді. Оның қызметінің ең жарқын тұсы – шабуылшы Фрэн Таркентонмен болған шиеленісті қарым-қатынасы. Ван Броклин Таркентонның ойынды ұзартуға бейімділігіне наразы болып, оның қалтада тұруын қалаған. Бұл жанжал Таркентонның ауысу талабымен аяқталды. Таркентон Ван Броклин кеткеннен кейін көп ұзамай «Нью-Йорк Джайентс» командасына ауыстырылды, бірақ бес жылдан кейін, 1972 жылы Ван Броклиннің ізбасары Бад Грант оны қайтадан сатып алды. Ван Броклиннің бір ерекшелігі – футбол стиліндегі допты ортаға салушыларды (қазіргі NFL стандарты) жек көруі. Бір ойында футбол стиліндегі допты ортаға салушы Гаро Епремян Ван Броклиннің командасын жеңді. Ойыннан кейін журналист оның ойынның соңғы секундтарында өткен голға ұтылуына қатысты сезімін сұрады, ол: «Олар елдегі иммиграция заңдарын өзгертуі керек» деді. Ван Броклиннің екі онжылдықтан астам уақыттан кейін алаңнан тыс өткізген алғашқы жылында 1967 жылы CBS телеарнасында NFL хабарларын комментатор ретінде жүргізді.

Атланта соколдары

1968 жылы Ван Броклин 1 қазанда «Атланта Фальконс» командасының бас бапкері болып тағайындалды. Ол маусымды үш жеңіліспен бастаған Норб Хеккерді алмастырды, команданың жеңіліс сериясын он ойынға дейін ұзартты. Келесі жеті маусымда Ван Броклин 37–49–3 нәтиже көрсетіп, әртүрлі нәтижелерге қол жеткізді. Ол команданы 1971 жылы 7–6–1 есебімен алғаш рет жеңіске жеткізді, ал 1973 жылы 9–5 есебімен плей-оффқа үміткер болды. Оның 1973 жылғы «Фальконс» командасы Фрэн Таркентон басқаратын, 9–0 есебімен келген «Миннесота Викингс» командасын «Дүйсенбі кешкі футболда» жеңіске ұшыратты. Дегенмен, 1974 жылы алғашқы сегіз ойының тек екеуінде ғана жеңіске жеткеннен кейін, ол қызметтен босатылды.

Бас бапкерлік рекорд

Команда Жыл Регулярлық маусым Плей-оффЖеңісЖеңілісТең ойын% ЖеңісОрынЖеңісЖеңіліс% НәтижеМИН1961311021.47-ші NFL Батыс — — — — МИН1962211114.36-шы NFL Батыс — — — — МИН196358135.74-ші NFL Батыс — — — — МИН196485157.12-ші NFL Батыс — — — — МИН196577050.05-ші NFL Батыс — — — — МИН196649128.66-шы NFL Батыс — — — — МИН Барлығы2951434.5 — — — АТЛ196829018.24-ші NFL Жайлау — — — — АТЛ196968042.93-ші NFL Жайлау — — — — АТЛ197048228.63-ші NFC Батыс — — — — АТЛ197176150.03-ші NFC Батыс — — — — АТЛ197277050.02-ші NFC Батыс — — — — АТЛ197395064.32-ші NFC Батыс — — — — АТЛ197426025.04-ші NFC Батыс — — — — АТЛ Барлығы3749341.6 — — — Барлығы66100738.2 — — —

Соңғы жылдар

Босатылғаннан кейін Ван Броклин Атлантаның шығысында, Джорджия штатының Социал-Серкл қаласындағы жеміс ағаштары мен жаңғақтар шаруашылығына оралды. Осы кезеңде футболмен байланысы 1979 жылы Жоржия Техникалық университетінің бас жаттықтырушысы Пеппер Роджерстің командасында жүгірушілер жаттықтырушысы болып жұмыс істегенде ғана болды, ол желтоқсанда қызметтен босатылды. Бұл оның жаттықтырушының көмекшісі ретіндегі жалғыз тәжірибесі еді. Роджерстің ізбасары Билл Карри 1980 жылы жаңа команда әкелді, ал Ван Броклин Атлантадағы "Суперстанция" WTBS телеарнасында университет футболы сарапшысы болды. Ауыр темекі шегуші Ван Броклин бірнеше ауруға шалдықты, соның ішінде ми ісігі де болды. Оны алып тастағаннан кейін ол баспасөз өкілдеріне: "Бұл миды ауыстыру болды. Маған спорт журналисінің миын салған, сонда мен пайдаланылмаған ми алғанымды білдім" деді. Ол 1983 жылы 57 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды.

Ван Броклин 1992 жылы Орегон университетінің спорт ардагерлерінің құрмет залына қаза болғаннан кейін енгізілді.