Кіріспе
Американдық футболшы, жаттықтырушы және басшы (1898–1965)
Эрл Луис "Керли" Ламбо (9 сәуір, 1898 – 1 маусым, 1965) – Ұлттық футбол лигасының (NFL) американдық кәсіби футболшысы және жаттықтырушысы. Ламбо, өзінің досы және Грин-Бей, Висконсин штатының тумасы Джордж Уитни Калхунмен бірге 1919 жылы «Грин-Бей Пэкерс» командасын құрды. Команданың алғашқы жылында ол команда капитаны болды, ал 1920 жылы ойыншы-жаттықтырушы болып қаңтарды. Ойыншы ретінде Ламбо жартылай қорғаушы позициясында ойнады, ол NFL-дің алғашқы жылдарындағы басты позиция еді. Ол команданың негізгі жүгірушісі және пас берушісі болды, 77 ойында 35 тачдаун (8-і жүгіру арқылы, 3-і қабылдау арқылы және 24-і пас беру арқылы) жасады. Ол 1929 жылы ойыншы ретінде өзінің жалғыз NFL чемпионатында жеңіске жетті. 1920 жылдан 1949 жылға дейін Ламбо «Пэкерс» командасының бас жаттықтырушысы және бас менеджері болды, команданың күнделікті жұмысын толық бақылады. Ол командасын 200-ден астам жеңіске және алты NFL чемпионатына, соның ішінде 1929 жылдан 1931 жылға дейін үш рет қатарынан жеңіске жеткізді. Ол «Чикаго Беарс» командасының ойыншысы Джордж Халас және «Нью-Ингленд Пэтриотс» командасының жаттықтырушысы Билл Беличикпен бірдей, жаттықтырушы ретінде ең көп NFL чемпионаттарын жеңген рекордты бөліседі. Ламбо сонымен қатар Профутбол Даңқы залына енген сегіз ойыншыны жаттықтырды. Арни Хербер және Дон Хатсон сияқты ойыншылары бар оның командалары футболдағы пас беру ойынына революция жасады. «Пэкерс» директорлар кеңесімен туындаған даудан кейін Ламбо «Пэкерс» командасын тастап, «Чикаго Кардиналс» және «Вашингтон Редскинс» командаларын жаттықтырды, әрқайсысы екі маусым бойы, содан кейін 1953 жылы зейнетке шықты. Ламбоның жетістіктері кеңінен танылды және құрметтелді. Ол NFL 1920-ші жылдардың үздік командасына лиганың алғашқы онжылдықтағы ең үздік жартылай қорғаушылардың бірі ретінде енгізілді. Ол 1963 жылы Профутбол Даңқы залына және 1970 жылы «Грин-Бей Пэкерс» Даңқы залына команданың негізін қалаушысы, ойыншысы және жаттықтырушысы ретіндегі рөлі үшін енгізілді. 1965 жылы қайтыс болғаннан кейін екі ай өткен соң, қазірге дейін қолданылып келе жатқан «Пэкерс» үй стадионы оның құрметіне «Ламбо Филд» деп аталды.
Ерте өмір және білім
Керли Ламбо 1898 жылдың 9 сәуірінде Висконсин штатының Грин-Бэй қаласында бельгиялық тегінен шыққан Марселин Ламбо мен Мэри Латурдың отбасында дүниеге келді. Ламбо Грин-Бэйдің шығыс орта мектебінде оқыды, онда ол ерекше спортшы ретінде көзге түсті. Ол жоғары мектептің барлық төрт жылында футбол командасында ойнады және 1917 жылы аға сыныпта капитан болып тағайындалды. Грин-Бэй Пресс-Газетт газетінің спорт жазушысы Джордж Уитни Калхун 1917 жылдың қыркүйегінде Ламбоның Висконсин университетінің бірінші курс студенттерінің футбол командасына "жоғары мектептен шыққан ең жақсы футболшылардың бірі" ретінде іріктеліп жатқанын атап өтті. Бірақ Ламбо Висконсин университетіне түспеді. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін ол әкесімен бірге құрылыс бизнесінде жұмыс істеді және түрлі жергілікті футбол командаларында ойнады. 1918 жылы Ламбо Нотр-Дам университетіне қабылданды және легендарлы жаттықтырушы Кнут Рокнедің командасында ойнады, соның арқасында Нотр-Дам Айриш футбол командасының негізгі құрамына ілікті. Дегенмен, ауыр тонзиллит салдарынан 1919 жылғы көктемгі семестрді қатыстыра алмады. Ол Нотр-Дамға қайта оралмады. Тонзиллиттен ұзақ емделгеннен кейін Ламбо Индиан қаптама компаниясында айына 250 доллар жалақымен жұк тасушы болып жұмыс істеді.
Грин-Бэй Пэкерс құрамасының құрылуы
Лэмбоу мен Джордж Уитни Калхун 1919 жылғы 11 тамызда «Грин-Бэй Пэкерс» командасын құрды, олар киім-кешекке 500 доллар жұмсады. Сол күзде құрылтайшылар команданы жаттықтырушы етіп бұрынғы «Грин-Бэй-Вест» орта мектебінің жаттықтырушысы Уиллард «Биг Билл» Райанды шақырды. Команданың атын, айтуынша, Керлидің сүйіктісі Агнес Эйлвард ойыннан кейін ұсынған. Керли команданы «Грин-Бэй Индианс» деп атағысы келді, бұл команда үшін «Индиан Пэкинг» компаниясы киім-кешек сатып алғанын құрметтеу мақсатында болды. Сонда Агнес тікелей айтты: «Ойбай, Керли, неге оларды жай ғана «Грин-Бэй Пэкерс» деп атамассың?!». Команданың атау құқығы «Acme Packing Company» компаниясына сатылды, бірақ команда «Пэкерс» деген атауын сақтап қалды. «Пэкерс» бастапқыда Висконсин және Мичиганның Жоғарғы түбегіндегі командалармен өнер көрсетті. Алайда, 1919 және 1920 жылдардағы команданың жетістігі 1921 жылы Америка кәсіби футбол қауымдастығына (қазір Ұлттық футбол лигасы деп аталады) қосылуына себеп болды. Ол 1929 жылы ойыншы-жаттықтырушы ретінде жалғыз НФЛ чемпионатын жеңіп алды және маусым соңында ойыншылық карьерасын аяқтады.
Жаттықтырушылық мансап
Ламбо өзінің 33 жылдық мансабында NFL-дің үш командасын жаттықтырды: «Грин-Бэй Пакерс», «Чикаго Кардиналс» және «Вашингтон Редскинс». Ол жаттықтырушылық мансабын 229–134–22 (0.631) жалпы көрсеткішпен аяқтады.
Грин-Бей Пэкерс
Райан тек бір маусымнан кейін «Пэкерс» командасынан кетіп, Лэмбо ойыншы-бапкер болды. Дегенмен, команданың алғашқы маусымында Лэмбо команда капитаны ретінде қазіргі заманғы бас бапкерге тән көптеген міндеттерді атқарды. Профессионалдық футболдың алғашқы күндері бас бапкерге ойын барысында ойыншылармен сөйлесуге рұқсат болмады. Сондықтан Лэмбо ойын кезінде, оның ішінде ойынды жоспарлау кезінде команданың алаңдағы жетекшісі болды. Ол сонымен қатар ойыншыларды таңдау және жаттығуларды өткізуге жауапты болды. Осы себептерге байланысты «Пэкерс» Лэмбоны команданың алғашқы бас бапкері деп санайды. 1921 жылы ол команданы бір жылдық Америка кәсіби футбол қауымдастығына бастап кетті, ол 1922 жылы NFL болып қайта аталды. 1929 жылы ойыншылық жолын аяқтағаннан кейін, ол 1949 жылға дейін бас бапкер және бас менеджер қызметтерін атқарды. Осы уақыт аралығында ол команданың күнделікті жұмысын толық бақылап, «Пэкерс» командасын иелерлердің кеңесінде өкілдік етті. NFL-ге қосылмас бұрын «Пэкерс» 1919 және 1920 жылдары жалпы есеп бойынша 19–2–1 көрсеткішін тіркеді. Сонымен қатар, Хатсонның 1945 жылы зейнеткерлікке шығуынан кейін «Пэкерс» алаңда көріне бастады. Дегенмен, «Пэкерс» 1948 жылға дейін бәсекеге қабілетті болды, ол кезде олар 1933 жылдан бері алғашқы жеңіліс маусымын және франшиза тарихындағы екінші жеңіліс маусымын бастан кешірді. 1949 жылы «Пэкерс» тек екі ойын жеңіп, сол кездегі ең нашар маусымын өткізді. Бұл, кем дегенде, Лэмбоның Саут-Бендте қысқа уақыт бойы үйренген «Нотр-Дам қорабынан» бас тартуына байланысты болды; «Пэкерс» көптеген командалар Т формациясын қолданғаннан кейін де ұзақ уақыт бойы бір қанаттың осы түрін қолдана берді. Оның сүйікті «Роквуд Лоджы» өртеніп, жеті күннен кейін, өрт қасақана болған деп болжалды, бірақ электр сымдарының ақаулығынан туындады. Сақтандыру ақшасы «Пэкерс» командасының қаржылық қиындықтарын бірден шешіп, олардың Грин-Бейде қалуын қамтамасыз етті. Ол 1947 жылы «Пэкерс» командасының жеңімпазы болған «Миллион долларлық бекфилдтің» мүшесі Пол Кристманды Джим Хардиді үлкен шабуылға итермелеу мақсатымен ауыстырды. Филадельфияға қарсы алғашқы ойында ол 8 рет допты ұстап алды, бұл рекордты көрсеткіш. 1950 жылы «Кардиналс» командасы 5–7 есебімен аяқтады, бұл алдыңғы маусымдағы көрсеткішін жақсарта алмады және плей-оффқа қатыса алмады. 1951 жылғы маусым Лэмбо мен «Кардиналс» үшін одан да нашар болды; команда маусымды 3–9 есебімен аяқтады және тағы да плей-оффқа қатыса алмады. Ол оныншы ойыннан кейін «Ешбір адам, егер ол үнемі кеңсе басшыларының күмәніне ұшыраса, қанағаттанарлық жұмыс істей алмайды» деген мәлімдеме жасап, қызметтен кетті, ал «Кардиналс» басшылығы Лэмбоны жаттықтырушылар мен ойыншылардың сенімін жоғалтқаны үшін айыптады.
Вашингтон Редскинз
Ламбо 1952 және 1953 жылдары «Вашингтон Редскинс» командасын жаттықтырды. 1954 жылдың тамызында Ламбо Сакраменто қаласындағы «Сенатор» қонақ үйінің фойесінде «Редскинс» командасының иесі Джордж Престон Маршаллмен қатысты дауға түсті, содан кейін Маршалл Ламбоны күрт жұмыстан шығарды.
Жеке өмір
Ламбо үш рет үйленген: алғаш 1919 жылдан 1934 жылға дейін Маргарит Ван Кесселмен, одан ажырасып, бір ұлы болған. Оның екінші әйелі, Сьюзан Джонсон, бұрынғы Калифорния штатының сұлулығы болды, олар 1935 жылдан 1940 жылға дейін үйленген. 1945 жылы Грейс Гарландқа үйленді және 1955 жылы ажырасты. «Пакерс» командасының ойыншы-жаттықтырушысы болған Ламбо 1919 жылдан 1921 жылға дейін өзі бітірген Грин-Бэй Шығыс орта мектебінің футбол командасын жаттықтырып, 14 жеңіс, 4 тең және 3 жеңіліс нәтижесін көрсетті. Сүйіктісі Мэри Джейн Ван Дюизе дайын болуын күтіп тұрғанда, жаңа қызыл «Кадиллак» кабриолетінен шығып, оның әкесіне шөп шабуға көмектесіп, содан кейін құлап кетті. Мэри Джейн «Грин-Бэй Пэкерс» командасының чемпионы майоретшісі және «Пэкер Алтын Қызы» болған.
Мұра
Керли Ламбо Грин-Бейде кәсіби футболды қалыптастыруда шешуші рөл атқарды. Негіздеуші Джордж Уитни Калхун және "Аштық Бестік" көмегімен Ламбо НФЛ-ді Грин-Бейде сақтап қалуға және "Пакерс" командасының бірнеше рет банкротқа ұшырауына жол бермеуге көмектесті. Ламбоның "Пакерс" командасына тигізген әсері, команданың қазіргі үй стадионына оның атын беруіне әкелді – Ламбо Филд. 1957 жылы екінші қалалық стадион ретінде ашылған бұл арена алғашқы сегіз жыл бойы "Жаңа" қалалық стадион деп аталды. Оның қазасынан кейін екі ай өткен соң, 1965 жылғы "Грин-Бэй Пакерс" маусымы алдында стадион Ламбо Филд деп қайта аталды, оның негіздеуші, ойыншы және жаттықтырушы ретіндегі еңбегін құрметтеу мақсатында. Ламбо Филд осыншалықты танымал аренаға айналғандықтан, "Грин-Бэй Пакерс" және айналасындағы қоғам жаңа стадион салудың орнына, оны жаңартуды жалғастырып келеді. Осының нәтижесінде Ламбо Филд үздіксіз жұмыс істеп тұрған ең көне НФЛ стадионы атанды. Ламбоның есімі стадионмен тығыз байланысқандықтан, "Пакерс" стадионның атау құқығын сатпай, әртүрлі кіреберіс қақпаларына атау құқығын сатуды жөн көрді. 2003 жылғы жөндеу жұмыстары кезінде "Пакерс" командасы жаңа Атриумдың алдына Ламбоның 4 метрлік мүсінін орнатты. Грин-Бэйдің "Пакерленд" индустриалды паркіндегі Ламбо көшесі де оның құрметіне аталған. Ойыншы және жаттықтырушы ретінде Ламбо күнделікті жаттығуларды енгізгенімен, НФЛ-де алғашқы пас беруді, пас схемаларын жасауды және командаларды сыртқы ойындарға ұшаруды ұйымдастырған. Ол үш маусым (1922–1924) бойы екінші команданың үздік ойыншысы атанды және 1920-ші жылдардың НФЛ үздік командасы тізіміне енді. Соңғы ойыншы-жаттықтырушылардың бірі ретінде ол "Пакерс" командасын 200-ден астам жеңіске жеткізді, алты НФЛ чемпионатын жеңіп алды және "Пакерс" сапында болашақ Профутбол Даңқы залына енген сегіз ойыншыға жаттықтырушылық жасады. Ол НФЛ командасын үш рет қатарынан НФЛ чемпионатына (1929–1931) жетелеген алғашқы жаттықтырушы болды, бұл көрсеткішті тек "Пакерс" командасының жаттықтырушысы Винс Ломбарди (1965–1967) ғана қайталаған. Футбол және спортқа қосқан үлесі үшін Ламбо көптеген ұйымдар тарапынан құрметке ие болды. 1961 жылы ол Висконсин спорттық Даңқы залына сайланды. 1963 жылы ол Профутбол Даңқы залының және 1970 жылы "Грин-Бэй Пакерс" Даңқы залының алғашқы қатарына енді.
Бас бапкерлік рекорд
Команда Жыл Регулярлық маусым Плей-офф Жеңіс Жеңіліс Тең Жеңіс % Орын Жеңіс Жеңіліс Жеңіс % Нәтиже GB1921 3 2 1 .600 НФЛ-де 6-шы – – – –GB1922 4 3 3 .571 НФЛ-де 7-ші – – – –GB1923 7 2 1 .778 НФЛ-де 3-ші – – – –GB1924 7 4 0 .636 НФЛ-де 6-шы – – – –GB1925 8 5 0 .615 НФЛ-де 9-шы – – – –GB1926 7 3 3 .700 НФЛ-де 5-ші – – – –GB1927 7 2 1 .778 НФЛ-де 2-ші – – – –GB1928 6 4 3 .600 НФЛ-де 4-ші – – – –GB1929 12 0 1 1.000 НФЛ-де 1-ші – – – НФЛ чемпиондарыGB1930 10 3 1 .769 НФЛ-де 1-ші – – – НФЛ чемпиондарыGB1931 12 2 0 .857 НФЛ-де 1-ші – – – НФЛ чемпиондарыGB1932 10 3 1 .769 НФЛ-де 2-ші – – – –GB1933 5 7 1 .417 Батыс дивизионында 3-ші – – – –GB1934 7 6 0 .538 Батыс дивизионында 3-ші – – – –GB1935 8 4 0 .667 Батыс дивизионында 2-ші – – – –GB1936 10 1 1 .909 Батыс дивизионында 1-ші 1 0 1.000 1936 жылғы НФЛ чемпионатында Бостон Редскинс командасын жеңді. GB1937 7 4 0 .636 Батыс дивизионында 2-ші – – – –GB1938 8 3 0 .727 Батыс дивизионында 1-ші 0 1 .000 1938 жылғы НФЛ чемпионатында Нью-Йорк Джайентс командасына ұтылды. GB1939 9 2 0 .818 Батыс дивизионында 1-ші 1 0 1.000 1939 жылғы НФЛ чемпионатында Нью-Йорк Джайентс командасын жеңді. GB1940 6 4 1 .600 Батыс дивизионында 2-ші – – – –GB1941 10 1 0 .919 Батыс дивизионында 1-ші (тең) 0 1 – Батыс конференциясы плей-офф ойынында Чикаго Беарс командасына ұтылды. GB1942 8 2 1 .800 Батыс дивизионында 2-ші – – – –GB1943 7 2 1 .778 Батыс дивизионында 2-ші – – – –GB1944 8 2 0 .800 Батыс дивизионында 1-ші 1 0 1.000 1944 жылғы НФЛ чемпионатында Нью-Йорк Джайентс командасын жеңді. GB1945 6 4 0 .600 Батыс дивизионында 3-ші – – – –GB1946 6 5 0 .545 Батыс дивизионында 3-ші – – – –GB1947 6 5 1 .545 Батыс дивизионында 3-ші – – – –GB1948 3 9 0 .250 Батыс дивизионында 4-ші – – – –GB1949 2 10 0 .167 Батыс дивизионында 5-ші – – – –GB Жалпы саны 209 104 21 .631 32 .600 CHI1950 5 7 0 .417 Американдық конференцияда 5-ші – – – –CHI1951 2 8 0 .200 Американдық конференцияда 5-ші – – – –CHI Жалпы саны 7 15 .318 – – – WAS1952 4 8 0 .333 Американдық конференцияда 5-ші – – – –WAS1953 6 5 1 .545 Американдық конференцияда 3-ші – – – –WAS Жалпы саны 10 13 .435 – – – Жалпы саны 226 132 .631 32 .600
1919 мен 1925 жылдар арасында НФЛ емес командаларға қарсы көрсеткен нәтижесі 26–2–2.
His record against non NFL teams between 1919 and 1925 was 26–2–2.