Кіріспе

Канадалық жазушы Луи Эмонд (9 қараша, 1969 жылы туған) – Квебек жазушысы.

Өмірбаян

Эмонд Левисте, Квебек провинциясының Левис қаласында дүниеге келді және Квебек қаласындағы Петит Семинарияда халықаралық бакалавриат дипломын алды, онда ол Моник Сегал және Альберт Даллард сияқты ұстаздардан білім алды. Осы кезеңде ол Ноам Чомскиді таныды және ұзақ уақыт бойы тыйым салынған Жан Шарль Харвидің «Les demis civilisés» романындағы әлеуметтік сатира тақырыбында диссертация қорғады. Макгилл университетінің физика факультетінің арнайы бағдарламасына қабылданғанімен, ол көп ұзамай курстарға қызығуын жоғалтып, кітапханада уақытын өткізіп, Фридрих Ницше, Милан Кундера және Стефан Малларме шығармаларын жаратылысқандай оқыды. Монреаль университетінде саяси ғылым мен өнер тарихын қысқаша оқығаннан кейін, Лаваль университетінің әдебиет бағдарламасына түсті. Бір жылдан соң университет өмірін тастап, оны өзіне жеткіліксіз сынды деп санады және 20 жасында өзінің алғашқы романы «Le manuscrit» (Қолжазба) жазуға кірісті. Ол 12 жылдан кейін жарық көрді, автор түрлі жұмыстар істегеннен, екі рет сот процесіне қатысқаннан, қоғамдық тәртіп бұзғаны үшін бір түн түрмеде отырғаннан және баспагерлерден кемінде 200 рет бас тартқаннан кейін. Кенеттен, «La Presse» газетінің беделді сыншысы Регинальд Мартельдің: «Біздің ұлттық әдебиетіне оның зор таланты қажет» деген пікірінен кейін, Эмонд Хьюберт Акуинмен салыстырылып, оның бостандыққа құштарлық рухы Дени Дидроның дәстүрін жалғастырғаны байқалды, бұл оны БАҚ назарындағы орталыққа қойды. Осылайша Хок пен «менің кейіпкерім» әдеби сананың бір бөлігіне айналды. Ол көп ұзамай Канаданың өнер кеңесінен екі грант алды. Медиамен байланысудың қиындығына қарағанда жалғыздықты артық көретін ол, мүмкіндік туғанда елден кетіп, Оңтүстік-Шығыс Азияда екі жыл өткізді. Отанына оралғаннан кейін ол екінші романын «Le conte» (Аңыз) өнімді жазушы және баспагер Виктор Леви Больеуге тапсырды, ол онда Ив Териолт пен Морис Бланшоның іздерін көріп, шығармаға қатты әсерленді, сондықтан ол бірінші романның құқықтарын сатып алып, жаңасын жариялады. Баспагерлік әлемді қатаң сынға алған Эмонд Франция мен Квебектегі баспагерлердің кейбір тәжірибелерін аңғарған анонимді блог түрінде қысқа әңгіме жазды. 2009 жылы ол «Le sottisier de l'édition» (Баспагерлердің қателіктері) атты мәтінді MySpace желісінде жариялады. Содан кейін 2010 жылдың басында дәстүрлі баспаның шектеулерін бұзуға ниеттеніп, үшінші романы «L'aide mémoire» (Жадты жаңғырту) уақытша нұсқасын тегін жүктеуге ұсынды.

Шығармалары

Әдебиеттің негізгі ағымының шетінде Луи Эмондтың романдары тығыз ішкі логикамен байланысты. Олар «Скрипт» деп аталатын циклдің бір бөлігі болып табылады, ол генетикалық емес, көбінесе фантастикалық кейіпкерлермен толыған абстрактілі географияда орналасқан және бір шығармадан екіншісіне қайта оралатын кейіпкерлерді бейнелейді. Олар негізінен «өз кейіпкерім», яғни баяндаушының екі жақты бейнесімен анықталады, оның ішінде Хок – «өз кейіпкерімнің» бұрмаланған, тіпті теріс көрінісі. Стилі күрделі болғанымен, жазу өте дәл және мұқият сазды, сондықтан Луи Эмондтың романдары оқырмандарды баяндаманың жалғандығына алданбауға шақырады. Оның әр туындысы басқа да түрлі мәтілдерге сілтеме жасайды. Оның тұңғыш романы «Қолжазба» (2002) – барлық идеалдардың құлауынан басталатын адамның жағдайы туралы ой-толғаныстың бастауы: «Мен ұзақ уақыт бойы барлығын қайта бастауым керек деп ойладым, барлығын жаңадан бастадым», – дейді баяндаушы. Бұл өзін алаңдататын нәрсе – өзінің құлдырауы туралы ойланып, объективті болуға тырысатын адамның хикаясы, бірақ ол бірте-бірте жасаған тыныштығын, объективтілігін, қашықтығын жоғалтады. Оның келесі романы «Аңыз» (2005) қарға жасалған саяхат туралы айтады, ол тез арада ішкі саяхатқа айналады. Туу актісі – күмән мен жанды іздеуге әкелетін өмірдегі өзгерістерді зерттеудің метафорасы. Мұнда автор «қасиетті болып көрінетін нәрсені іздеудің діни емес жолы» идеясын қарастырады. Оның үшінші романы «Естелік жазу» (жарыққа шығуға дайын) стилі жағынан «Аңызға» қарағанда «Қолжазбаға» жақын және осы үш туындыдан құралған триптихті аяқтайды. Онда автор көзқарас, зорлық-зомбылық және оқшалану тақырыптарын зерттейді. Роман кейіпкердің бақытсыздықтары туралы айтады, ол оларды өмірге айналдыруға тырысады. «Естелік жазу» жаңа француз тілінің правописасында жазылған.