Маратха әкімшілігінің сегіз кеңесшісі

Кіріспе

Маратха империясындағы министрлер кеңесі Ашта Прадан (сөзбе-сөз "Сегіздік кеңес") – Маратха империясындағы министрлік өкілдік жүйесі. Бұл кеңес Маратханың орталық аймақтарында тиімді басқаруды қамтамасыз еткенімен қатар, Моғол империясына қарсы әскери жорықтардың сәтті аяқталуына да үлкен үлес қосты.

Конституция

Шатрапати Шиваджидің тажына отырғызу рәсімі 1674 жылы қазіргі Үндістанның Махараштра штатындағы Раигад бекінісінде өтті. Сол кезде Шиважи жаңа құрылған мемлекетін басқару үшін сегіз министрден тұратын кеңес құрып, оны ресмилендірді. Бұл кеңес Ашта Прадан деп аталды. Әрбір министр әкімшілік бөлімнің басшысы болып тағайындалды, осылайша кеңес бюрократияның тууына бастама берді. Әкімшілік механизмді ресмилендіру, Шиваджидің таққа отырғызылуымен бірге жүзеге асырылған, егеменді мемлекеттің құрылуын көрсететін басқа шаралармен үйлесімді болды: оның нышаны бар (мыс, Шиврай және алтын хон) монеталар шығарылды, сондай-ақ Раджабхишек дәуірі жарияланды.

Құрамы

Ашта-Прадан мемлекеттің негізгі әкімшілік функцияларының барлығын қамту үшін жасалған, әр министрге әкімшілікте бір қызмет тапсырылған. Министрлік атаулар санскрит тілінен алынған; сегіз министрлік лауазым келесідей:

Пантпрадхан немесе Пешва – Премьер-министр, Империяның жалпы басқарушысы. Моропант Тримбак Пингле – Шахтпаты Шиваджи тағайындаған алғашқы Пешва. Аматья немесе Мазумдар – Империяның қаржы министрі, қаржы есебін жүргізуші. 1662 жылы Нило Сондео Мазумдар болып тағайындалды. 1674 жылы Таж кигізу салтанатында Мүжүмдар лауазымы Аматья деп өзгертілді және бұл атақ тек Рамчандра Пант Аматьяға берілді. Шұрунавис/Сачиев – Хатшы, патшалық бұйрықтарды дайындаушы. 1662 жылы Аннажи Датто Шұрунавис/Сачиев болып тағайындалды. Вакия Навис – Ішкі істер министрі, ішкі істерді, әсіресе барлау және тыңшылық қызметін басқарушы. Сар и Наубат немесе Сенапати – Бас қолбасшы, Империяның әскерін және қорғанысын басқарушы. Нетажи Палкар алғашқы Сенапати болып тағайындалды. Сол дәуірдегі ең танымал Сенапати – Хамбиррао Мохите. Сумант/Дабир – Сыртқы істер министрі, басқа мемлекеттермен қарым-қатынасты басқарушы. Бірінші Дубир – Шахажидің Шиважи I мен Джиджабайға Пуне аймағында көмектесу үшін жіберген Сонопант Вишванат Дубир. Сонопанттан кейін оның ұлы Траймбак Соно Дубир Дубир болып тағайындалды, ал одан кейін оның ұлы Рамчандра Тьямбак Дубир Махарадждың Ашта-Прадан кеңесінде Дубир болып тағайындалды. Шиважи анасы Джиджабайдың салмағына тең алтын сыйлағанда, ол Сонопант Дубирдің салмағына тең алтынды Махабелешварда да сыйлады. Сонопант Вишванат Дубир – бір кезде Дубир және Шұрунавис лауазымдарын бірге атқарған жалғыз мүше. Ньяядиш – Бас судья, азаматтық және қылмыстық істер бойынша әділдік тағайындаушы. Ньяядиш немесе Бас судья лауазымы Пралхад Ниражидің әкесі Ниражи Раважиге берілді. Пандитрао – Бас діни қызметкер, діни мәселелерді басқарушы. Пандитраоның міндеті білім беруді дамыту болды, ал Ашта-Праданда, Сенапат немесе Сарнобат ретінде, ол өзінің қызметкерлерінің мүддесін қорғауға тиіс болды. Рагхунат Пандитраоға Пандитрао лауазымы берілді. Моғол империясымен үздірілмейтін қақтығыс жаңа мемлекеттің ісінде әскери мәселелердің маңыздылығын сақтап тұрды. Сондықтан, діни Пандитрао мен сот Ньяядишінен басқа, қалған прадхантар толық уақытты әскери қолбасшылар болып жұмыс істеді, ал олардың орынбасарлары олардың орнына азаматтық міндеттерін орындады. Маратха империясының кейінгі кезеңінде бұл орынбасарлар мен олардың штаты Пешваның бюрократиясының ядросын құрады.

Pantpradhan or Peshwa Prime Minister, general administration of the Empire. Moropant Trimbak Pingle was the first Peshwa appointed by Chhatrapati Shivaji. Amatya or Mazumdar Finance Minister, managing accounts of the Empire. In 1662 Nilo Sondeo was appointed as Mazumdar. In 1674, at the Coronation ceremony, the post Mujumdar was renamed as Amatya and the title was solely bestowed Ramchandra Pant Amatya. Shurunavis/Sacheev Secretary, preparing royal edicts. In 1662 Annaji Datto was appointed as Shurnavis/Sacheev. Waqia Navis Interior Minister, managing internal affairs especially intelligence and espionage. Sar i Naubat or Senapati Commander in Chief, managing the forces and defence of the Empire. Netaji Palkar was appointed as the first Senapati. Most famous Senapati in that era was Hambirrao Mohite. Sumant/Dabir Foreign Minister, to manage relationships with other sovereigns. First Dubeer was Sonopant Vishwanath Dubeer who was sent by Shahaji to help Shivaji I and Jijabai in Pune region. After Sonopant, his son Traymbak Sono Dubeer was appointed as Dubeer and after him, his son Ramchandra Tyambak Dubeer was appointed as Dubeer in Maharaj's Asth Pradhan Mandal. When Shivaji donated the gold equal to his mother Jijabai's weight, he also donated the gold equal to Sonopant Dubeer's weight at Mahabaleshawar. Sonopant Vishwanath Dubeer is the only member to have control over two departments i. e., Dubeer and Shurunavis, once upon a time. Nyayadhish Chief Justice, dispensing justice on civil and criminal matters. The post of Nyayadish or Chief Justice was bestowed on Niraji Ravaji, father of Pralhad Niraji. Panditrao High Priest, managing internal religious matters. The duties of the Panditrao were to promote learning and in the Ashta Pradhan, known as Senapat or Sarnobat, he was to watch over the interests of his officers. Raghunath Panditrao was given the post Panditrao. Continued conflict with the Mughal Empire meant that military matters remained exceedingly important to the affairs of the nascent state. Hence, with the notable exception of the priestly Panditrao and the judicial Nyayadisha, the other pradhans held full time military commands, and their deputies performed their civil duties in their stead. In the later era of the Maratha Empire, these deputies and their staff constituted the core of the Peshwa's bureaucracy.

Шатрапати Шиваджи Махарадждің артында

Шатрапати Шиваджи Махарадж ұлы Шатрапати Самбаджи Махарадж (1680-89 жылдары билік құрған) кеңестің өкілеттерін азайтты. Уақыт өте келе, кеңес лауазымдары мұрагерлікке көшіп, ешқандай нақты өкілеттікке ие емес, салтанаттық қызметтерге айналды. 1714 жылдан бастап Шиваджидің немересі Шаху тағайындаған премьер-министр біртіндеп билікті өзіне қаратты. Ұзақ уақыт өтпей, Маратха мемлекетінің іс жүзіндегі билігі оның отбасына көшті. Бұл мұрагерлік премьер-министрлер отбасы Пешва атағын сақтап қалды. Дегенмен, Шатрапати Шиваджи Махараджтың билігінің соңғы он жылдығында атқарылған функцияларды қайта жаңғырту үшін Ашта-Прадан кеңесі ешқашан қайта құрылмады.

Түрлі-түрлі

Ашта-Прадан, Викрамадитья мен Акбардың сарайларындағы Наваратналар, сондай-ақ Кришна Дева Раяның сарайындағы Астадиггажалар сияқты басқа да танымал императорлардың сарайлық құрылымына едәуір ұқсас. Сена әулетінің билеушісі Лакшман Сеннің сарайында Панчаратналар болған. Ашта-Праданды мемлекетте Гуру Гобинд Сингхтің Халсасына ұқсас, екінші деңгейдегі басшылықты дамытуға бағытталған бастама деп қарастыруға болады.