Кіріспе
Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек – үкіметтің бір саласы және мектептегі таңдау пәні. Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек (жиі HSC немесе H&SC деп қысқартылады) – Ұлыбританиядағы денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек қызметтерін ұсынатын ұйымдардан алуға болатын қызметтерге қатысты термин. Бұл денсаулық сақтау инфрақұрылымының барлық бөлігін және жеке секторды қамтитын жалпы термин. Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек туралы ақпараттың ұлттық ағылшын жеткізушісі – Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек ақпараттық орталығы (HSCIC). Шотландияның Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінде екі апта сайын отырыс өткізетін Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамқорлық басқармасы бар. Бұл термин GNVQ, A Level, S/NVQ, бакалавр деңгейлері сияқты әртүрлі академиялық және кәсіптік деңгейлерде оқуға болатын кәсіби және академиялық курстардың кең ауқымын да білдіре алады. Канада мен АҚШ-та денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек көбінесе "Адам қызметтері" деп аталады.
Пән ретінде, Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек (H&SC) социология, биология, тамақтану, құқық және этика элементтерін біріктіреді. Әдетте, Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек студенттері академиялық оқумен қатар тәжірибеден өтеді; мұндай тәжірибе балабақшада, зейнеткерлер үйінде, ауруханада немесе басқа да күтім көрсететін мекемеде өтуі мүмкін. Басқалары салада жұмысқа орналасуға және қосымша біліктілік алуға үміттене отырып, денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек курстарын таңдайды. Біліктілігіне байланысты студенттер көмекшілерден бастап дәрігер, медбике, әлеуметтік жұмыскер, физиотерапевт, кеңесші, психотерапевт, жедел жәрдем қызметкері немесе осыған ұқсас басқа да мамандықтарға дейін карьералық жолмен дами алады. H&SC мектептерде және колледждерде 14-16 жас аралығындағы негізгі кезең 4/GCSE деңгейінен бастап, сондай-ақ кейбір университеттерде оқытылады.
Тақырыбының мазмұны
Денсаулық сақтау және әлеуметтік жұмыс (H&SC) пәнінің мазмұны өте кең, және ол оқылатын деңгейге, сондай-ақ жеке біліктілікке қарай өзгеріп отырады. Денсаулық сақтау және әлеуметтік жұмыс пәнін оқыған көптеген студенттер мынадай салаларды қарастырады:
Биология
ДСК-ның биологиялық аспектісі өте маңызды: көптеген мамандықтар үшін бұл олардың білімінің ең маңызды саласын құрайды. Студенттер адамның физиологиялық өсуі мен дамуының қалай жүретінін білуі керек, сондай-ақ түрлі аурулар мен олардың емделу жолдарын зерттеуі де қажет болуы мүмкін. Бұл халық денсаулығын зерттеуді және темекі шегудің зияны, нашар тамақтану және жеңіл физикалық белсенділіксіздік сияқты халық денсаулығын жақсарту кампанияларын қамтуы мүмкін.
Тамақ
Тамақтану, денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек курстарының маңызды бөлігі болуы мүмкін, әсіресе егер күтімшілер күтім алатын адамдарға диета жасау және оны іске асыру үшін жауапты болса.
Заң және әлеуметтік саясат
Студенттерге күтім көрсететін мамандарға қойылатын талаптардың құқықтық негіздерін жақсы меңгеру қажет, сондай-ақ әлеуметтік саясаттағы соңғы жаңалықтарды, құқықтар, кемсітушілік, зорлық-зомбылық, әл-ауқат және осы сияқты мәселелерге қатысты түрлі заңдарды білуі керек.
Этика
Медициналық және әлеуметтік көмек салаларында қолданылатын этика – денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек саласын зерттеудің кең және маңызды саласы болып табылады. Жұмыс орнында кәсіби күтім көрсететін мамандар өздеріне әділетсіздік жасалған немесе жасалып жатқан, немесе қандай да бір себептермен тиісті күтім қызметтеріне қол жеткізе алмай отырған адамдарға көмек көрсетуге қабілетті болуы керек. Құпиялылық, жеке өмірге қатысты құқықтар, тәуекелге бару және жалпы алғанда, жеке таңдау жасау мәселелері – бұл әлеуметтік көмек саласында күнделікті кездесетін және шешілетін этикалық дилеммалардың барлығы. Этика – денсаулық сақтау қызметтері өзгерістерді зерттеу, оларды негіздеу және іске асыру үшін ұстанатын процестің өзі де болып табылады. Мысалы, жаңа процедура, дәрі немесе хирургиялық техника әзірленген жағдайда, ол белгілі бір уақытта пациенттерге қолданылуы тиіс. Мүмкін болатын оң және теріс әсерлерді немесе нәтижелерді зерттеу, сондай-ақ пациенттің хабардар келісімін алу үшін олар туралы тиісті және қолжетімді ақпарат беру – қолданбалы этиканың бір мысалы.
Әлеуметтік және білім беру қызметі
Күтім көрсетушілер күтім ортасын жай ғана "көтере алатын" емес, клиенттер үшін ұнамды және мағыналы етуге тырысуы керек; мұндай жағдайларда күтім алатын адамдармен әлеуметтік және білім беру шараларын ұйымдастыру қажет болуы мүмкін. Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет саласын оқытушы студенттер ойындар, шаралар, оқу топтары, саяхаттар және т.б. қалай өткізуді үйренуі керек, сонда күтім алатын адамдар одан барынша пайда көреді.