Кіріспе

Медициналық көмек алушылардың мүдделерін қорғау қағидалары жиынтығы. Науқастың құқықтары – денсаулық сақтау мамандары мен денсаулық сақтау бизнесімен айналысатын тұлғалардың науқастарға белгілі бір қызметтер мен мүмкіндіктерді ұсыну бойынша міндетті борыштарынан тұрады. Егер мұндай қызметтер мен мүмкіндіктер жай ғана артықшылықтар емес, құқықтар болып есептелсе, онда науқас оларды алуға және ұйымдық саясатты немесе заң кодекстерін сақтайтын адамдардың қолдауын күтуге құқылы. Егер науқас оларды алмаса, олар науқастың құқықтарын қорғау үшін араласады. Науқастың құқықтары туралы жарғы – медициналық көмек алушыларға берілетін кепілдіктердің тізімі. Ол заң түрінде немесе міндетті емес мәлімдеме түрінде болуы мүмкін. Әдетте, науқастың құқықтары туралы жарғы науқасқа ақпарат алуға, әділ қарауға және медициналық шешімдерді дербес қабылдауға, сондай-ақ басқа да құқықтарға кепілдік береді.

Үндістан

Денсаулық сақтау және отбасылық әл-ауқат министрлігінің (ДСӘӘМ) басшылығымен, Үндістанның Ұлттық адам құқықтары жөніндегі комиссиясы 2018 жылы науқастардың құқықтарының Хартиясын әзірледі. Ұлттық клиникалық мекемелер кеңесінің ұсынысымен, ДСӘӘМ 2018 жылдың тамызында жобаны пікірлер мен ұсыныстар алу үшін жалпыға қолжетімділікке ұсынды. Хартияда науқастардың құқықтарына қатысты Үндістан Конституциясында, 1940 жылғы Дәрі-дәрмек және косметика заңында, 2010 жылғы Клиникалық мекемелер заңында және Үндістанның Жоғарғы Сотының бірқатар шешімдерінде бұрын шашырап келген ережелер жинақталған. Хартияның мақсаты:

Мемлекеттік органдарға қолданыстағы регламенттерді қабылдауға немесе өзгертуге нұсқаулық беру.
Қызмет көрсететін ұйымдар үшін денсаулық сақтау стандарттарының негізін қалыптастыру.
Науқастардың өз құқықтары туралы хабардар болуын арттыру.

Марокко

Марокко барлық халықтың денсаулыққа құқығын мойындауға ниетті екенін білдірді, бұл құқықтың негізі ислам дінінде жатыр.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда пациенттердің хартасы 1990 жылдары енгізіліп, жаңартылды. 2013 жылы ол Англияның Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің (NHS) Конституциясымен алмастырылды.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында науқастың құқықтарын заңмен бекітуге бірнеше мәрте әрекет жасалды, оның ішінде 2001 жылы Конгресс қабылдамаған заң жобасы да болды.

2001 жылғы заң жобасы

2001 жылы АҚШ Конгресі науқастардың құқықтарын қорғауға бағытталған заң жобасын қарастырды. Сенаторлар Эдвард Кеннеди мен Джон Маккейн демеушілік еткен "Екі партиялық пациенттерді қорғау туралы заң" (S.1052) денсаулық сақтау ұйымдарының қандай жағдайларды қамтуға тиіс екендігі туралы жаңа ережелерді қамтыды және егер қажетті көмек көрсетілмесе, пациенттерге штаттық немесе федералдық соттарда сотқа шағымдануға жаңа құқықтар берді. Өкілдер палатасы мен Сенат заң жобасының әртүрлі нұсқаларын қабылдады. Екі заң жобасы да пациенттерге шұғыл медициналық көмекке және мамандарға жылдам қол жеткізу сияқты маңызды құқықтарды ұсынса да, Сенат қабылдаған нұсқа ғана пациенттерге өз құқықтарын қорғау үшін жеткілікті құралдарды беретін еді. Бұл заң жобасы кейін Өкілдер палатасында өзгертіліп, Сенатқа қайтарылды. Президент Буш заң жобасына пациенттерге басқарылатын медициналық ұйымдарды штаттық және федералдық соттарда соттауға мүмкіндік беретін Сенаттың ережесі енгізілсе, вето қоятынын мәлімдеді. Сақтандыру индустриясы "сақтандыру компанияларының табысын арттыруға кедергі келтіретін кез келген реформаны" жоюға жұмыстанғаны туралы жазылған. Оның сөзінше, индустрия "өздерінің осы кампанияларға қатысқандарын жұртшылықтан жасыру үшін бар күшін салады", соның ішінде "алдыңғы топтарды" пайдаланады.

Денсаулық сақтау саласының қызметкерлерінің пациенттердің құқықтарын құрметтеудегі этикалық жауапкершілігі

Денсаулық сақтау мамандарының пациенттерге деген этикалық жауапкершілігін көрсету арқылы, өзін-өзі құрметтеу, зиянды болдырмау, денсаулықты нығайту және әділдік сияқты негізгі принциптер атап өтіледі. Бұл принциптер медициналық шешімдерді бағыттауда маңызды рөл атқарады, денсаулық сақтау қызметкерлеріне пациенттердің денсаулығын сақтауға және олардың шешім қабылдау қабілетін күйзеліске ұшыратпай көмектеседі, соның арқасында медициналық этика мен денсаулық сақтау мамандарының пациенттерге адалдығы арасындағы маңызды тепе-теңдік қамтамасыз етіледі.