Кіріспе
Colonia Roma, сондай-ақ La Roma немесе жай ғана Roma деп аталады, бұл Мексика қаласының тарихи орталығынан батысқа қарай орналасқан Cuauhtémoc ауданындағы аудан. Аймақ Roma Norte және Roma Sur деген екі колониядан тұрады, олар Coahuila көшесімен бөлінеді. Колония ХХ ғасырдың басында жоғары санаттағы Порфирий кезеңінің ауданы ретінде жоспарланған. 1940 жылдары ол орта таптың тұрғын аймасына айналды, бірақ 1985 жылғы Мексика қаласындағы жер сілкінісі оның құлдырауын күшейтті. 2000 жылдардан бері аймақта жаңару үдерісі (gentrification) қарқынды жүріп жатыр. Roma және көршілес Condesa шетелдік тұрғындар арасында трендтік және танымал; бұл аймақ қаланың гастрономиялық өмірінің орталығы ретінде Polanco-мен бәсекелеседі. Тұрғын үйлерден басқа, көшелерде мейрамханалар, барлар, клубтар, дүкендер, мәдени орталықтар, шіркеулер және галереялар орналасқан. Олардың көптегені ХХ ғасырдың басындағы Порфириато кезеңінен қалған бұрынғы модерн және неоклассикалық ғимараттарда орналасқан. 2011 жылы Roma қаласы "Barrio Mágico" ("сиқырлы аудан") деп жарияланды.
Тарих
Бұл аймақ Текскоко көлінің өте жай сулы бөлігі болды, оның ішінде ұсақ аралдар мен испандықтарға дейінгі кезеңде Астакалко деген шағын аралдық ауыл орналасқан. Колониялық дәуірде бұл аймақ құрғап, алдымен Эрнан Кортеске, кейін Миравилль графаларына тиесілі ауылдық жерлерге айналды. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Мексика қаласының батысындағы бұл аймақ қала орталығының құлдырауынан қашуға тырысқан байлар үшін «заманауи» колонияларға айнала бастады. Колонияның «аристократиялық» және «еуропалық» анклав ретінде гүлденген кезеңі 1900 жылдары құрылғаннан 1940 жылдарға дейін созылды. Алайда, бай тұрғындар 1940 жылдары жаңа аудандарға көшуді бастады, ал 1950 жылдары қала құрылысымен байланысты мәселелер көріне бастады. Ескі сарайлар 1960-1970 жылдары нашарлау күшейгеніне байланысты заманауи коммерциялық ғимараттарға уступить етті. 1985 жылғы Мехикодағы жер сілкінісі колонияда, әсіресе жаңа және көптеген коммерциялық және тұрғын үйлерде кең ауқымда қиратуға әкелді, тіпті бір ірі жобаның толығымен жойылуына себеп болды. Осы орайда, аймақтың сәулеттік мұрасын сақтап қалу және оның бұрынғы мәртебесін қайта жаңғырту үшін күш-жігер жұмсалды, және белгілі бір табысқа қол жеткізілді.
Roma Norte II және III
Roma Norte II және III, Avenida de los Insurgentes көшесінің шығысында және Av. Coahuila көшесінің солтүстігінде, Roma-ның ерекше бульвары – Avenida Álvaro Obregón арқылы бөлінген. Осы ауданда ең танымал мейрамханалардың, барлардың, клубтардың және басқа да көңіл көтеру орындарының көп бөлігі орналасқан. Шамамен 1100 сарай және архитектуралық және тарихи маңызы бар басқа да құрылыстар осында шоғырланған, олардың көпшілігі 1906 және 1939 жылдар аралығында салынған. Көптеген үйлер қазір тұрғын үйлер емес, кеңселер, мәдени орталықтар және басқа да бизнес орындары болып өзгертілген. Мұндай өзгертулердің мысалдары: Casa Lamm мәдени орталығы, Casa Universitaria del Libro, Лондон университетінің бас ғимараты және Colima көшесінде көптеп орналасқан әртүрлі өнер галереялары. Осы аймақтың солтүстік-шығыс бөлігінде Ла Ромита тарихи ауылы орналасқан.
Roma Norte I Сибелес ауданы
Roma Norte I, Insurgentes-тен батысқа қарай орналасқан, онда танымал ғимараттар аз, және кеңселер, мейрамханалар, сауда орындары мен тұрғын үйлер үйлесімді араласқан. Паласио де Иеро универмагының Дуранго бөлімшесі бір қалалық кварталдың ішінде орналасқан, ал Фуэнте де Сибелес тарихи фонтаны көптеген мейрамханалардың, кафелердің және клубтардың орталығында жатыр.
Ла Ромита
Ла Ромита – Романың шағын бөлігі, бұрын тәуелсіз ауыл және колония болған. Оның көшелері әлі де Романың қалған бөлігінен едәуір өзгеше. Қазіргі Colonia Roma аумағы испандықтар келгенге дейінгі дәуірде Текскоко көлінің аса терең емес суларынан және бірнеше кішкентай құрғақ аралдардан тұрған. Олардың бірінде Астакалко ауылы орналасқан. Бұл ауыл 20 ғасырдың басына дейін тәуелсіздігін сақтап келді, 1903 жылы Ла Ромита деген атпен жеке колония болып құрылды.
Бенито Хуарес қалалық орталығы
Римнің оңтүстік-шығыс бөлігінде 1940-шы және 1950-ші жылдардың басында салынған, өте ірі пәтерлер кешені – Centro Urbano Benito Juárez, немесе Multifamiliar Juárez орналасқан. Бұл сәулетші Марио Панидің жобаларының бірі еді, ол қалалық әкімшілік қызметкерлерін орналастыруға, сондай-ақ өз мектептерімен, басқаруымен, кәсіпорындарымен және т.б. дербес болуға, мүмкіндігінше көп ашық кеңістікті қамтуға арналған. Карлос Мериданың осы жердегі қабырға суреттері оның мансабындағы ең маңызды туындысы және Мексикадағы 20-ғасырдағы ең ірі қабырға суреттері жобасы болды. Кешеннің көп бөлігі мен қабырға суреттері 1985 жылғы Мехико жер сілкінісі кезінде қиратылды немесе жойылды. Бұрын қиратылған ғимараттар тұрған жердің көп бөлігі қазір Jardín Ramón López Velarde паркіне айналды.
Қалалық көрініс
Колония 20-ғасырдың басында салынған кезде қала шетіндегі байларға арналған эксклюзивті аудан болды. Рома ауданы 20-ғасырдың ортасында құлдырауға бастады және 1985 жылғы Мексика қаласындағы жер сілкінісінен ауыр зардап шекті. 21-ғасырда ол мейрамханалар, өнер галереялары, кеңселер және тағы басқалары бар богемиялық аудан ретінде қайта жаңғырды. Бүгінде бұл аудан жас суретшілер, жазушылар мен қалалық жастарды тартады, сонымен қатар пәтерлердің бағасы қайтадан өсуде. Көшелердің көпшілігі тыныш, үлкен жапырақты ағаштармен көмкерілген, колония салынған кездегідей орналасқан. Ағаштармен көмкерілген көшелермен қатар, алаңдар деп аталатын шағын саябақтар да жасалды, бұл жасыл кеңістіктерді құруға мүмкіндік берді. Ауданның ескі орталығы – Плаза Рио-де-Жанейро, бастапқыда Плаза Рома деп аталған. Бұл алаңның айналасында бірнеше ескі сарайлар мен бірнеше биік заманауи мұнаралар орналасқан. Ортасында фонтан мен Микеланджелоның Давидінің көшірмесі тұр. Бұл алаңға қараған сарайды көпшілік "La Casa de las Brujas" (Қарғалар үйі) деп атайды, бірақ оның ресми атауы – Edificio Rio de Janeiro. 1908 жылы салынған бұл қызыл кірпіштен тұрғызылған ғимараттың халық арасындағы аты, бұрыштағы мұнараның жоғарғы қабатындағы терезелерден қалыптасқан бейнесі мен 1930 жылдары қосылған арт-деко стиліндегі кіреберісінен шыққан. Луис Кабрера алаңы Гуанахуато және Орисаба көшелерінің қиылысында орналасқан. Бұл Жозе Эмилио Пачеконың "La batallas en el desierto" атты әңгімесінің бір бөлігі болып табылады.
Сәулет
Рим – 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында қаланың батыс жиегінде, қала орталығынан қашуды көздеген бай тұрғындар үшін салынған Colonia Juárez, Santa María la Ribera және Colonia San Rafael сияқты бірқатар "заманауи" колониялардың бірі. Көшелер мен үйлер еуропалық үлгіде жобаланып, салынған, оларды бүгінде, әсіресе, ескі қасбеттері жақсы сақталған Оризаба, Альваро Обрегон, Колима және Тонала көшелерінде көруге болады. Бұл үйлер банкирлердің, фабрика иелерінің, саясаткерлердің, суретшілердің және кәсіпкерлердің үйлері болды, олар қала орталығында жұмыс істеп, осы жерде тұрды. Өзінің бауырлас колониялары сияқты, Рим де бастапқы үйлерінің көп бөлігін жоғалтты, бірақ бұл жоғалтуға қарсы тұруға мүкіндік берді. Бүгінде Санта-Мария-ла-Рибера мен Colonia Juárez-де сақталған 500-600 ғимаратқа қарағанда, 1930 жылға дейін салынған шамамен 1100 ғимарат бар. Бұл ертедегі құрылыстарға неоколониалдық (Мексиканың отарлық кезеңінде салынған стильдерді еліктейтін) және арт-деко үлгілері кіреді, бірақ көпшілігі "Порфириялық" – француз, римдік, готикалық және мавр элементтерінің үйлесімі. Осы үйлер мен көшелер Луис Буньюэльдің "La Romita" ауданында түсірген "Los Olvidados" фильміне, сондай-ақ Хосе Эмилио Пачеконың "Batallas en el desierto", Карлос Фуэнтестің "Agua Quemada", Артуро Азуэланың "Manifestación de Silencios" және Луис Сапатаның "El Vampiro de la Colonia Roma" сияқты әдеби шығармаларға фон болды. Дегенмен, колонияда қазір 1950 жылдан бері салынған көптеген заманауи құрылымдар бар. Бұл құрылымдар қаланың сипаты өзгерген кезде, қала құрылысының жоқтығы, аймақтарға бөлу және 1985 жылғы жер сілкінісінен келген зардаптар салдарынан бастапқы құрылымдардың орнын басты. Ескі сарайлар тұрғын үй ретінде экономикалық тұрғыдан тиімді болмаса да, 1990 жылдардан бері оларды кеңселерге, дүкендерге, мейрамханаларға және басқа да кәсіпорындарға айналдыру арқылы сақтауға күш-жігер жұмсалып келеді, бұл олардың қасбеттерін және колонияның жалпы ерекшеліктерін сақтауға бағытталған. 1950-ші, 60-шы және 70-ші жылдары еврейлер батысқа қарай Поланко, Ломас-де-Шапультепек, Интерломас, Боскес-де-лас-Ломас және Текамачалькоға көшіп, қазір олардың көпшілігі сол жерде тұрады.
Сауда-саттық
Римде жеке тұрған Паласио де Иеро және Вулворт универмагтары орналасқан. Жабық сауда орталықтарының ішінде Sears универмагымен бекітілген Plaza Insurgentes сауда орталығы бар, ол Мексикадағы алғашқы Sears орнында, 1947 жылы ашылған, ал одан бұрын АҚШ елшілігі болған. Куаутемок көшесінде Plaza Centro Cultural және Pabellón Cuauhtémoc орналасқан. Ірі Parque Delta сауда орталығы оңтүстіктен Риммен шектеседі.
Ресторан сахнасы
Көптеген жетекші шефтердің ресторандары Рома ауданында орналасқан, оның ішінде екеуі San Pellegrino-ның "Латын Америкасының 50 үздік рестораны" тізіміне енген: Máximo Bistrot (шеф Эдуардо "Лало" Гарсия); және шеф Елена Рейгадастың Rosetta рестораны. Басқа да танымал ресторандар: Quintonil шефі Хорхе Вальехоның Fonda Fina рестораны; шеф Моника Патиноның Delirio және Casa Virginia; Maycoll Calderon-ның Huset рестораны; теңіз тағамдарына арналған Cocina Conchita және La Docena. Mercado Roma – дәстүрлі қауымдық базар емес, керісінше, жоғары деңгейдегі азық-түлік залы, ол қаланың әртүрлі, жоғары сапалы тағамдық ұсыныстарын бір шатыр астына біріктіреді және қаладағы осындай азық-түлік залдарының біріншісі болды; ал Casa Quimera, Purveyor, Colima 256, Durango 216, Blanco Colima және Roma Quince сияқты қайта жаңартылған үйлерде әртүрлі мейрамханалар, сапалы жылдам тағам, өнер, сәнді қолөнер бұйымдары мен қызметтер ұсынылады.
Мемлекеттік нарықтар
Медельин базары Roma Sur (оңтүстік Рома) ауданында орналасқан және Латын Америкасының басқа елдерінен, әсіресе Куба, Колумбия және Венесуэладан әкелінген өнімдерімен кеңінен танымал.
Өнер
Колима көшесінде 1990 жылдан бері Нью-Йорк, Париж, Лондон және Токио сияқты халықаралық өнер нарықтарымен бәсекелесу үшін жұмыс істеп келе жатқан бірнеше өнер галереялары орналасқан. Олардың ішінде Ландуччи галереясы да бар. Мексикалық фотограф Виктор Каррескедо және америкалық Барри Вольфрид сияқты суретшілер осы аймақта өз студияларын ашқан, сондай-ақ Мексика қаласының жаңағы көркемсурет мектебі – Centro Libre de Arte де осы жерде орналасқан. Мақсаты – мексикалық өнерді аймақтық деңгейден әлемдік деңгейге көтеру, яғни, жергілікті суретшілерді ел ішінде тиімдірек насихаттау арқылы және халықаралық турларды ұйымдастыру арқылы, Франсиско Толедо, Роберто Маркес және Альфредо Кастанеда сияқты белгілі суретшілерді, сондай-ақ Сиско Хименес және Гильермо Куитка сияқты жас таланттарды ілгерілету. Бұл аймақ АҚШ және әлемдік өнер нарықтарына қадам басуға ниеттенген Оңтүстік және Орталық Америка суретшілерін де қызықтырады. Бұл қаланың көше өнерінің кең таралған негізгі орталықтарының бірі болып ерекшеленеді. Мұнда D*Face, Interesni Kaski, Saner, Revost сияқты ұлттық және халықаралық суретшілер салған әртүрлі қабырға суреттерін кездестіруге болады.
Сахна және кино
Centro Cultural (бұрынғы Telmex) театр кешені Романың солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, ал Cine Tonalá – Колумбияның Богота қаласында да филиалы бар, Рома Сур аймағындағы танымал инди/артхаус кинотеатры. Cinemex мультиплекс кинотеатрлары Романың төңірегіндегі үш жабық сауда орталығында орналасқан. Бұл аудан Альфонсо Куаронның жазған және түсірген, 1970 жылдарда осы ауданда өтетін "Roma" фильміне ат берген.
Каса Ламм
Casa Lamm – Авенида Альваро Обрегон даңғылындағы 1911 жылы қайта жаңартылған үй-сарайда орналасқан мәдени орталық және мейрамхана. Ғимараттың бірінші қабатында, көшеге қарап кітап дүкені мен мейрамхана орналасқан.
Шіркеулер
Саграда Фамилия шіркеуі Пуэбла және Оризаба көшелерінің бұрышында орналасқан. Оның архитектурасы романдық жаңғыру және готикалық жаңғыру стилінде санатталған, және мексикалық архитектор Мануэль Горозпе оны жобалаған. Бірінші тас 1906 жылы қаланды, бірақ құрылыстың көп бөлігі 1910 және 1912 жылдар аралығында темір бетоннан салынды. Сол кезде шіркеу «орташа, әсем және талғамсыз» деп сынға ұшырады. 1920 жылдары суретші және иезуит діни қызметкері Гонсалес Карраско интерьерді фрескалармен безендірді, ал екі кішкентай суретті Германо Тапия салған. Шіркеудің ішінде 1927 жылы Кристеро соғысы кезінде Плутарко Элиас Каллеспен өлімге кесілген иезуит діни қызметкері Мигель Агустин Проның қалдықтары сақталған, ол шейіт саналады. Шіркеудің алдында, көршілес Колония Докторесте орналасқан Габелич шеберханасы жасаған темір қоршаумен шектелген кішкентай атриум бар. Бұл 20-шы ғасырдың басында жасалған, бүгінге дейін жеткен сирек темір жұмыстарының бірі. Куаутемок даңғылында, Керетаро және Сакатекас көшелері арасында мексикалық архитекторлар Анхель және Мануэль Торрес Ториха салған Нуэстра Сеньора дель Росарио шіркеуі орналасқан. Бұл шіркеу 1920 жылы басталып, 1930 жылы аяқталған готикалық жаңғыру стилінде салынған. Порфирио Диас дәуірінен кейін салынғанымен, бұл шіркеу сол заманғы шіркеулерге тән көптеген ерекшеліктерді бөліседі. Мұрағаттық деректерге сәйкес, жоба 1911 жылға жоспарланған, бірақ Мексика революциясы салдарынан кейінге жылдырылды. Фасадында готикалық стильге тән, сәнді роза тәрізді терезе, сондай-ақ тік бұрышты есіктер мен терезелер бар. Ішкі кеңістігі үш бөлімге бөлінген, кең және вертикальді бағытта орналасқан әсем витраждармен жабдықталған.
Білім
Casa Lamm және Casa Universitaria del Libro білім беру бағдарламаларынан басқа, Римде бастауыш мектептен бастап университет деңгейіне дейінгі бірқатар жеке білім беру мекемелері бар. Олардың кейбіреуі, мысалы, Педагогикалық ағылшын-испан институты, Ренессанс институты және Мексика колледжі XX ғасырдың бірінші жартысынан бері жұмыс істеп келеді. Universidad de las Américas de la Ciudad de México (UDLA) 1940 жылы Мехико қаласының кіші колледжі (MCC) ретінде құрылған. 1960 жылдары оның атауы Америка университеті болып өзгерді, ал кейіннен қазіргі атауымен ауыстырылды. Ол Колония Ромада құрылған, бірақ Мехико – Толука тас жолындағы жаңа ғимаратқа көшірілді. 1980 жылдары мекеме бөлінген кезде, бір кампусы Пуэблаға, ал екіншісі Колония Ромадағы жаңадан салынған ғимараттарға қайта орналасты. UDLA жеті бакалавр, төрт магистратура және түрлі сертификатталған бағдарламаларды ұсынады. Ол Пуэбла көшесіндегі заманауи ғимаратта орналасқан. Colegio Amado Nervo – Colonia Roma Sur-дағы жеке мектеп. Colegio Liceo Mexicano, жеке бастауыш мектеп, Колония Ромада орналасқан. Аймақта тағы да бірнеше шағын мемлекеттік және жеке мектептер мен университеттер бар.
Көлік
Көршілікте қоғамдық автобус, Metrobus жылдам автобус жүйесі, pesero (шағын автобус), троллейбус және метро (жер асты метросы) қызметтері, сондай-ақ EcoBici велосипедтерінің тұрақтары бар. Метро станциялары көршіліктің шеттерінде орналасқан: Севилья, Инсургентес, Куаутемок, Центро Медико және Чильпансинго. Рим бірнеше ejes viales (басты көлденең магистральдар, көбінесе бір бағытты) арқылы шектеседі немесе кесіп өтеді: 1 Sur (екі бағытты, Чапультепек), 2 Sur (шығысқа қарай, Юкатан / Керетаро / Сан-Луис-Потоси), 1 Poniente (екі бағытты, Куаутемок), 2 Poniente (солтүстікке қарай, Монтеррей) және 3 Poniente (оңтүстікке қарай, Юкатан / Медельин). Көршіліктің оңтүстік шекарасы – Виадукто Мигель Алеман тас жолы.