Кіріспе

Альберт Ли Уэльцхи (15 мамыр 1917 – 18 қазан 2012) қазіргі заманғы ұшуды оқытудың әкесі деп есептеледі және FlightSafety International компаниясын құрған адам. Уэльцхи бір кезде Хуан Триппеге жеке ұшқыш болған, ал Чарльз Линдбергтің әріптесі болды. 2001 жылғы 21 шілдеде ол Огайо штатындағы Дейтон қаласындағы Ұлттық авиациялық даңқ залына сынақ ұшқышы Джо Энгл, АҚШ Теңіз корпусының аса қабілетті ұшқышы Марион Карл және АҚШ Әуе күштерінің аса қабілетті ұшқышы Робин Олдспен бірге енгізілді. 2013 жылы Flying журналы Уэльцхиді "Авиацияның 51 батыры" тізімінде 13-орынға қойды.

Өмір және мансап

Ал Уэльцки Кентукки штатының Франклин округінде дүниеге келіп өсті. Ол Роберт пен Лена Уэльцкинің жеті баласының ең кішісі болды. Оқудың алғашқы төрт жылында Кентукки штатының Шоатвилл қаласындағы бір бөлмелі мектепке барды, содан кейін отбасы Франкфортқа көшті. Қаладағы жаңа White Castle-дан шабыттанған ол, 16 жасында ұшқыш сабақтарына төлеу үшін қала сыртындағы тізбекті мейрамханадан және өзінің орта мектебіне жақын жерде "Little Hawk" деп аталатын гамбургерлік стенд ашты. Little Hawk-тан тапқан табысқа сатып алынған оның алғашқы ұшағы – Waco 10 болды. Уэльцки Кентукки университетінде бір жыл оқыды, бірақ оқуды тастап, оның орнына базарлық ұшқыштық мансабын бастады, соңында Цинциннатидегі Queen City Flying Service-те студенттерге ұшу сабақтарын берді. Бірде оқу сабағы кезінде ұшағынан құлап, қырық жебірге түсіп қалды, ал оның шәкірті қауіпсіз жерге қонды. Ол 1941 жылы Хуан Триппедің жеке пилоты ретінде Pan Am компаниясындағы мансабын бастады және 1968 жылы 50 жасында зейнетке шықты. Pan Am компаниясында жұмыс істеген кезінде Уэльцки 1944 жылдың маусым айында Эйлинге үйленді. Ол 1951 жылы FlightSafety International ұйымын құрды, ол әлемдегі ең ірі авиациялық оқу орталығы, себебі корпоративтік пилоттардың әуежол пилоттарына қарағанда жеткілікті дайындықтан өтпейтінін байқады. Оның алғашқы қолдауын сол кезде Pan Am президенті болған Триппе көрсетті. Уэльцки 2003 жылы FlightSafety президенті лауазымынан кетті, бірақ төраға болып қалды. Ол бастаған ұран бүгінгі күнге дейін FlightSafety-де сақталып келеді: "Кез келген ұшақтағы ең жақсы қауіпсіздік құралы – жақсы оқытылған экипаж". Berkshire Hathaway 1996 жылдың соңында FlightSafety компаниясын сатып алды. Ол қыста Флорида штатының Веро-Бич қаласында демалды, бірақ жылы айларда Нью-Йорк штатының Куинс округіндегі Флашингтегі ЛаГуардия әуежайындағы Теңіз әуе терминалында FlightSafety штаб-пәтерінде күнделікті жұмыс істеді.

Қайырымдылық

Уэльцки Orbis International коммерциялық емес, жаһандық даму ұйымын іске қосуға көмектесті және оның белсенді мүшесі болды. Бұл ұйым әлемдегі дәрігерлерге көру қабілетін сақтайтын хирургиялық ем және оқыту қызметтерін ұсынатын, арнайы жабдықталған McDonnell Douglas DC 10 ұшағынан тұратын көз ауруханасын пайдаланады. Ұйымның миссиясы – дамып келе жатқан елдерде болдырмауға болатын соқырлықты жою. 2010 жылы Уэльцки өзінің ұлы Джиммен бірге HelpMeSee ұйымын құрды, ол дамып келе жатқан елдерде катаракта салдарынан болатын соқырлықпен күресу үшін, Уэльцкинің өзі әзірлеген әдістерді қолданып, мыңдаған катаракта мамандарын оқытуға бағытталған. 2012 жылдың 18 қыркүйегінде Уэльцки «Беріліс сертіне» (The Giving Pledge) қол қойып, катарактадан құтылуға деген өзінің міндеттемесін білдірді. Ұлттық бизнес авиация қауымдастығы «бизнес авиация қауымдастығындағы гуманитарлық көшбасшылардың қызмет көрсету рухын» танылғандығы үшін «Аль Уэльцки гуманитарлық көшбасшылық сыйлығын» табыстайды.