Джон Драмани Махама: Гана Президенті (2012-2017)

Кіріспе

2012 жылдан 2017 жылға дейін Гана президенті

Джон Драмани Махама (/m//ə/'/h//ɑː//m//ə//audio=En us John Dramani Mahama Ганадан айтылуы (Америка дауысы).ogg/; 1958 жылдың 29 қарашасында туған) – Гана саяхатшысы, 2012 жылдың 24 шілдесінен 2017 жылдың 7 қаңтарына дейін Гана президенті қызметін атқарған. Бұрын 2009 жылдың қаңтарынан 2012 жылдың шілдесіне дейін Гана вице-президенті болып қызмет еткен, ал оның ізашары Джон Эванс Фифи Атта Миллс қайтыс болғаннан кейін 2012 жылдың 24 шілдесінде президенттік лауазымға кірген. Ұлттық демократиялық конгресс (ҰДК) мүшесі, ол 1997 жылдан 2009 жылға дейін Боле Бамбуи округінен Парламент депутаты болды және 1997-1998 жылдар аралығында Коммуникация министрінің орынбасары, ал 1998 жылы – Коммуникация министрі болды. Махама – өзінің ізашары Джон Эванс Атта Миллс қайтыс болғаннан кейін президенттік лауазымға көтерілген алғашқы вице-президент және Гана тәуелсіздік алғаннан кейін туған Гананың алғашқы мемлекет басшысы. 2012 жылғы желтоқсан сайлауынан кейін толық мерзімге президент болып сайланды. 2016 жылғы сайлауда екінші мерзімге қайта сайлануға түсті, бірақ 2016 жылы Жаңа патриоттық партияның үміткері Нана Акуфо Аддодан жеңіліс тапты. Осылайша ол Гана тарихында екінші мерзімге сайланбаған тұңғыш президент атанды.

Алғашқы жылдар

Гананың Саванна аймағындағы Гонджа этносының мүшесі Махама Саванна аймағындағы Боле қаласынан шыққан. Махама 1958 жылдың 29 қарашасында Дамонго қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Эммануэль Адама Махама, бай күріш фермері және мұғалім, Батыс Гонджа сайлау округінің алғашқы парламент мүшесі және Гананың бірінші президенті Кваме Нкруманың кезінде Бірінші Республикада Солтүстік аймақтың алғашқы аймақтық комиссары болды. Махаманың әкесі сондай-ақ 1981 жылы Джерри Роулингс тарапынан құлатылған Хилла Лиманның Гананың Үшінші Республикасы кезінде президенттік кеңесші қызметін атқарды. Махама бастауыш білімін Акра Ньютаун эксперименталды мектебінде (ANT1) алды, содан кейін Ачимота бастауыш мектебінде тақтада оқыды. Орта білімін Гана орта мектебінде (Тамале, Солтүстік аймақ) аяқтады. Гананың Легон университетіне түсіп, 1981 жылы тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін, ал 1986 жылы коммуникация мамандығы бойынша аспирантураны бітірді. Студент кезінде ол Комонвелл залының (Легон) мүшесі болды. Ол сонымен қатар Мәскеудегі Әлеуметтік ғылымдар институтында әлеуметтік психология мамандығы бойынша оқыды және 1988 жылы аспирантура дәрежесін алды. Мәскеуде оқып, Ганаға оралғаннан кейін 1991 және 1995 жылдар аралығында Акрадағы Жапония елшілігінде Ақпарат, мәдениет және зерттеу жөніндегі қызметкер болып жұмыс істеді. Одан кейін ол кедейлікке қарсы үкіметтік емес ұйым (NGO) Plan International-дың Ганадағы елдік кеңсесіне ауысты, онда 1995-1996 жылдар аралығында халықаралық қатынастар, демеушілік коммуникациялары және гранттар жөніндегі менеджер болып жұмыс істеді.

Парламент мүшесі ретінде

Махама алғаш рет 1996 жылғы сайлауда төрт жылдық мерзімге Боле/Бамбуай сайлау округінің депутаты болып сайланды. 1997 жылдың сәуір айында Махама Байланыс министрінің орынбасары болып тағайындалды. 1998 жылдың қарашасында ол Байланыс министрі қызметіне көтеріліп, 2001 жылдың қаңтарына дейін сол қызметте қызмет етті, одан кейін билік үстемдік еткен Ұлттық Демократиялық Конгресс (ҰДК) билікті Жаңа Отандық Партия үкіметіне тапсырды. 2000 жылы Махама Боле/Бамбуай сайлау округінің парламент мүшесі ретінде тағы да төрт жылға сайланды. Ол 2004 жылы үшінші мерзімге қайта сайланды. 2001 жылдан 2004 жылға дейін Махама коммуникация жөніндегі оппозициялық парламенттік өкілі болды. 2002 жылы ол ҰДК-ның коммуникациялар директоры болып тағайындалды. Сол жылы ол Зимбабве парламенттік сайлауын бақылауға таңдалған халықаралық бақылаушылар тобының құрамына кірді. Парламент депутаты ретінде ол Тұрақты ережелер комитетінің, сондай-ақ Парламенттің көлік, өнеркәсіп, энергетика, байланыс, ғылым және технология комитетінің мүшесі болды.

Министр және вице-президент ретінде

1997 жылдың сәуірінен 1998 жылдың қарашасына дейін Махама коммуникациялар вице-министрі қызметін атқарды. Коммуникациялар министрі болған кезінде Махама Ұлттық коммуникациялар органының төрағасы болды. Осы лауазымда ол 1997 жылы дерегуляциядан кейін Гананың телекоммуникация секторын тұрақтандыруда маңызды рөл атқарды. Министр ретінде ол Гананың ЖИТС комиссиясының негіздеуші мүшесі, 2000 жылғы ұлттық халық санағын іске асыру комитетінің мүшесі және қосылған құн салығын (ҚҚС) қайта енгізу жөніндегі жарнама комитеті төрағасының орынбасары болды. Халықаралық істерге деген қызығушылығын одан әрі дамытып, 2003 жылы Махама Пан-Африкалық парламентінің мүшесі болды және 2011 жылға дейін Батыс Африкалық фракциясының төрағасы қызметін атқарды. Ол сондай-ақ Еуропалық және Пан-Африкалық парламенттердің ынтымақтастық жөніндегі арнайы комитетінің мүшесі болды. Бұдан басқа, ол Ұлттық экономикалық басқару тобының, Гана Қарулы күштері кеңесінің, Децентрализация және іске асыру комитетінің және Гана Полиция кеңесінің төрағасы болды.

Президент ретінде

Гана конституциясына сәйкес, Махама 2012 жылдың 24 шілдесінде бұрынғы президент Джон Атта Миллстің қайтыс болуына байланысты Гана Президенті болды. 2012 жылдың шілдесінде ол Гананың саяси лауазымдардың барлық деңгейінде қызмет атқарған алғашқы президенті атанды (Гана және Панафрикалық парламент депутаты, Министрдің орынбасары, Министр, Вице-президент және Президент). Парламентте ант қабылдағанда ол былай деді:
«Бұл біздің ұлт тарихындағы ең қайғылы күн. Көз жасы бүкіл елді шарлады, біз терең қайғыға батып, қатты күйзеліске түстік. Жеке өзімді де қатты мазалады, мен әкемді, досымды, ұстазымды және аға серігімді жоғалттым. Біз бүгін қайтыс болған президентіміз үшін бірге аза тұрып отырмыз». Президенттікке тағайындалғаннан кейін Махама 1957 жылдың 6 наурызында Гана тәуелсіздік алғаннан кейін дүниеге келген алғашқы Гана мемлекет басшысы болып, саяси тарихқа енді. Ұлттық демократиялық конгресс (ҰДК) 2012 жылдың 30 тамызында арнайы ұлттық делегаттар съезін өткізіп, Джон Драмани Махаманы 2012 жылғы президенттікке кандидат ретінде бекітті. Партияның жалғыз үміткері Махама партия атынан сайлауға түсу үшін берілген дауыстардың 99,5%-ын құрайтын 2767 дауыс жинады. Махама өзінің басшылығында президент Миллс бастаған «Жақсы Гана» жобасын жалғастыруға бейілді екенін мәлімдеді. Махама 2012 жылғы желтоқсандағы жалпы сайлауда дауыстардың 50,70%-ын алып, негізгі оппозициялық «Жаңа патриоттық партияның» (ЖПП) үміткері Нана Акуфо Аддодан 3% артық дауыспен жеңіске жетті. Бұл президенттікке ие болу үшін жеткілікті болды, қайта сайлау қажет болмады. Оның қызметке кірісуінен кейін, 2012 жылғы президенттік сайлауға үміткер Нана Акуфо Аддо, оның серігі Махамуду Баумия және партия төрағасы Джейкоб Отанка Обесеби Ламптей басшылығындағы ЖПП сайлау нәтижелерін күдікпен қарастырып, бұзушылықтар, заңсыздықтар, қателіктер мен заң бұзушылықтар болғанын мәлімдеді. Арызды Гана Жоғарғы Сотының тоғыз судьясы қарады. Сегіз айлық сот отырысынан кейін, 2013 жылдың 29 тамызында сот көпшілік пікірмен арызды қабылдамады. 2013 жылдың мамырында ол Батыс Африканың барлық аймағы ислами радикализмнің қауіп астында екенін мәлімдеді. 2014 жылдың 30 наурызында ол ЭКОУАС төрағасы болып сайланды. 2014 жылдың 26 маусымында Африка Одағының (АО) Жоғары деңгейдегі Африка сауда комитетінің (ЖАСК) төрағасы болып сайланды. 2016 жылдың 21 қаңтарында Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумында Махама 2015 жылдың қыркүйегінде әлемдік көшбасшылар бірауыздан қабылдаған Тұрақты даму мақсаттарына (ТДМ) қол жеткізу жөніндегі науқанда БҰҰ Бас хатшысына көмектесетін 17 көрнекті тұлғадан тұратын ТДМ жақтастары тобының тең төрағасы болды. 2030 жылға қарай ТДМ-ға қол жеткізу үшін күш-жігерді және міндеттемелерді арттыру мандатына ие болған ТДМ жақтастары жалпыға ортақ тұрақты даму күнтәртібін ілгерілету, ТДМ-ның өзара байланысты сипаты туралы хабардарлықты арттыру және осы мақсаттарды іске асыруға жаңа мүдделі тараптарды тарту үшін жұмыс істеп келеді. Махама 2016 жылғы желтоқсандағы жалпы сайлауда екінші толық мерзімге үміткер болды. Ол президенттік лауазымға Миллстің мерзімінің соңына дейін алты ай қалғанда келгендіктен, екінші толық мерзімге сайлауға қатысуға құқылы болды. Ганада президенттікке көтерілген вице-президентке, егер оның алдыңғы президентінің мерзімінің жартысынан астамы өткен болса, екі толық мерзімге өз өкілінен сайлануға рұқсат етіледі. Ол төрт жыл бұрынғы қарсыласы Акуфо Аддодан жеңіліп, сайлау түні жеңілгенін мойындады. Махама берілген дауыстардың 44,4%-ын алды, ал Акуфо Аддо 53,5%-ын алды. 2016 жылдың желтоқсанында ол Гамбиядағы жеңілген президент Яхья Джамме мен жеңімпаз Адам Барроу арасындағы сайлаудан кейінгі саяси дағдарысты шешу үшін ЭКОУАС-тың делдала тобының құрамында болды.

In line with Ghana's constitution, Mahama became President of Ghana on 24 July 2012 on the death of his predecessor, John Atta Mills. In July 2012, he became the Ghana's first president to have served at all levels of political office (Ghanaian and Pan African MP, Deputy Minister, Minister, vice president and President). He said in parliament upon being sworn in:
This is the saddest day in our nation's history. Tears have engulfed our nation and we are deeply saddened and distraught and I'm personally devastated, I've lost a father, I've lost a friend, I've lost a mentor and a senior comrade. Ghana is united in grief at this time for our departed president. As a result of his elevation to the presidency, Mahama made political history by becoming the first Ghanaian head of state to have been born after Ghana's declaration of independence on 6 March 1957. The National Democratic Congress (NDC) held a Special National Delegates Congress on 30 August 2012 and endorsed President John Dramani Mahama as its 2012 presidential candidate. President Mahama, the sole candidate of the party, polled 2, 767 votes, representing 99.5% of total votes cast, to pick the slot for the party. Mahama has stated that his administration is deeply committed to continuing the Better Ghana Agenda started under President Mills. Mahama won the December 2012 general election with 50.70% of the total valid votes cast and a 3% winning margin beating his nearest rival, Nana Akufo Addo of the main opposition New Patriotic Party, who polled a close 47.74%. This was just barely enough to win the presidency without the need for a runoff. After his investiture, the opposition New Patriotic Party led by its 2012 presidential candidate Nana Akufo Addo, running mate Mahamudu Bawumia and the party chairman Jacob Otanka Obetsebi Lamptey, challenged the election results, alleging irregularities, malpractices, omissions and violations. The petition was heard by nine justices of the Supreme Court of Ghana. After eight months of hearing, the Court on 29 August 2013 dismissed the petition by a majority opinion. In May 2013, he stated that all of West Africa is under the threat of Islamist militancy. On 30 March 2014, he was elected to preside over ECOWAS. On 26 June 2014, he was elected Chairperson of the African Union's (AU's) High Level African Trade Committee (HATC). On 21 January 2016 on the occasion of the World Economic Forum in Davos, Mahama became co chair of the Sustainable Development Goals Advocates group which consists of 17 eminent persons assisting the UN Secretary General in the campaign to achieve the Sustainable Development Goals (SDGs) that world leaders unanimously adopted in September 2015. With a mandate to support the Secretary General in his efforts to generate momentum and commitment to achieve the SDGs by 2030, the SDG Advocates have been working to promote the universal sustainable development agenda, to raise awareness of the integrated nature of the SDGs, and to foster the engagement of new stakeholders in the implementation of these Goals. Mahama sought a second full term at the December 2016 general election. He was eligible for a second full term since he ascended to the presidency with only six months remaining in Mills' term. In Ghana, a vice president who ascends to the presidency is allowed to run for two full terms in his own right if more than half of his predecessor's term has expired. He was defeated by main opposition leader Akufo Addo in a rematch from four years earlier, and conceded defeat on election night. Mahama polled 44.4% of the valid votes cast compared to Akufo Addo's 53.5%. In December 2016, he was part of the ECOWAS mediation team to resolve the post election political impasse in The Gambia between the defeated incumbent, Yahya Jammeh and declared winner, Adam Barrow.

2020 жылғы президенттік сайлауға қатысу

2019 жылдың ақпан айында Махама оппозициялық Ұлттық демократиялық конгрестің 2020 жылғы сайлаудағы үміткері ретінде бекітілді. 2016 жылғы сайлауда Махаманы жеңіп, президенттікке келген Нана Акуфо Аддо, алтын, мұнай және какао экспортының бағасының төмендеуіне байланысты экономиканың жайлауын пайдаланған болатын. Ол Ұлттық демократиялық конгрестің ішкі сайлауында 213 487 дауыс жинап, берілген барлық дауыстардың 95,23 пайызын құрады, ал қалған алты үміткер шамамен 4 пайыз дауысқа ие болды. 2020 жылдың 4 желтоқсанында Махама және ол 2012 және 2016 жылғы Гана президенттік сайлауларында қарсылас болған президент Нана Акуфо Аддо 7 желтоқсандағы сайлауға дейін, сайлау кезінде және сайлаудан кейін бейбітшілікті сақтау үшін бейбітшілік шартына қол қойды. Акуфо Аддо сайлауда дауыстардың 51,6 пайызын алып жеңіске жетті. 2021 жылдың тамызында Махама Гана бойынша «Рахмет айту сапары» деген атпен турне бастады, осы арқылы 2020 жылғы президенттік сайлауда дауыс берген Гана халқына алғыс айтты. Бірінші кезеңде ол Жоғарғы Батыс, Жоғарғы Шығыс, Солтүстік-Шығыс, Солтүстік және Саванна облыстарын аралады. Ол басшылар, дін өкілдерімен кездесіп, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдарымен де әңгімелесті.

2024 жылғы президенттік сайлауға қатысу

2023 жылғы 14 мамырда Джон Махама жеңіске жетіп, 2024 жылғы жалпы сайлауда бақ сынасу үшін оппозициялық Ұлттық демократиялық конгресс партиясының кандидаттығын NDC президенттік праймеризде растады. Ол 297 603 дауысқа ие болып, бұл 98,9%-ды құрайды. Ал оның ең жақын бәсекелесі, Кумаси қаласының бұрынғы мэрі Коджо Бонсу 3 181 дауыс алып, 1,1%-ды құрады. Үшінші үміткер, бұрынғы қаржы министрі доктор Квабена Дюффуор 2023 жылғы 12 мамырда, сайлау күні қарсаңында жарыстан бас тартып, бұл жарысты Джон Махама мен Бонсу арасындағы екі үміткердің бақ сынасуына айналдырды.

Жеке өмірі мен қызығушылықтары

Махама Лордина Махамаға үйленген (туған күні Эффа, 6 наурыз 1963 жыл). Махаманың Шафик, Шахид, Шараф (бұрын «Ростоккер» клубында шабуылшы ретінде ойнаған), Джесси және Фарида есімді бес баласы бар. Ол христиан, пресвитериан дінінде туып өскен, бірақ қазір Ганадағы Құдайлар Ассамблеясының мүшесі, үйлену арқылы. Тұрақтылықты қолдаушы ретінде, ол қоршаған орта мәселелеріне, әсіресе Африкадағы бір реттік пайдаланылатын пластик қалдықтарының ластануына қатты қызығушылық танытады және вице-президент қызметін атқарган кезінде осы мәселені шешуге міндеттенді. Махама мансабында бірнеше жергілікті және халықаралық газеттер мен басылымдарға жазған. Парламент депутаты ретінде Махама Гана газетінде «Махаманың балғасы» деген жартылай тұрақты бағанын жазды. Оның эсселері Daily Graphic, Ebony, Huffington Post, Louisville Courier Journal, New York Times және The Root газеттерінде жарияланды. Сонымен қатар, ол Санта-Моникада өткен TEDx Great Pacific Garbage Patch конференциясында баяндама жасады. Кітап оқудан басқа, Махама инновацияларға, әсіресе ауыл шаруашылығында технологияны қолдануға құмар. Ол ауыл шаруашылығы өнімділігін арттырудың ең тиімді жолдарын табуға мүдделі және жастарды шаруашылықты тек күнкөріс емес, табыс әкелетін бизнес ретінде қарауға ынталандыруға тырысады. Бұл оның Саванна аймақтарын үдемелі дамыту агенттігінің (САДА) елдің саванналық аймақтарында, соның ішінде үш Солтүстік облыста және Вольта облысында тұратын адамдар үшін жаңа мүмкіндіктер жасауына деген құштарлығына әкелді. Махама тіпті елден тысқары ресми сапарларда да ауыл шаруашылығымен айналысатын мекемелерді аралап, қазіргі трендтер мен жаңалықтармен танысуға ұмтылады. Ол сондай-ақ ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану арқылы тапсырмаларды жеңілдету мүмкіндіктеріне қызығушылық танытады және ИКТ саласын экономикалық трансформация мен жұмыс орындарын құруда маңызды рөл атқаратын секторлардың бірі деп санайды.

Mahama is married to Lordina Mahama (née Effah, 6 March 1963). Mahama has five children named Shafik, Shahid, Sharaf, who formerly played for Rostocker FC as a striker, Jesse and Farida. He is a Christian, born and raised a Presbyterian but is now a member of the Assemblies of God, Ghana by marriage. Being a staunch campaigner for sustainability, he has a keen interest in environmental affairs, particularly the problem of single use plastic waste pollution in Africa, which he committed himself to addressing during his tenure as vice president. Over the course of his career, Mahama has written for several newspapers and other publications both locally and internationally. As a Parliamentarian, Mahama wrote Mahama's Hammer, a semi regular column in a Ghanaian newspaper. His essays have also been published in the Daily Graphic, Ebony, Huffington Post, the Louisville Courier Journal, the New York Times and The Root. Additionally, he was a featured speaker at the TEDx Great Pacific Garbage Patch Conference in Santa Monica. Apart from his hobby of reading, Mahama also has a passionate interest in innovation particularly the use of technology in agriculture being a farmer himself. In particular, he is interested in finding the most effective ways to improve agricultural productivity and works to encourage more young people to see farming as a viable business and not a subsistence activity. This has translated into his passion to see the Savanna Accelerated Development Authority (SADA) create new opportunities for people living in the Savanna areas of the country, which includes the three Northern Regions, and the Volta Region. Even on official assignments outside of country, Mahama likes to take advantage of opportunities to visit agricultural establishments and update himself on current trends and developments. He also takes keen interest in the opportunities for simplifying and making tasks easier with the use of information and communications technology, and considers the ICT industry one of the sectors that can play a significant role in economic transformation and job creation.

Сыбайлас жемқорлық туралы айыптаулар

2016 жылы Махама вице-президент болып қызмет еткен 2012 жылы үлкен мемлекеттік келісімшартты жеңіп алуға тырысқан құрылыс фирмасынан Ford Expedition көлігін алғаны белгілі болды. Бұрын Уагадугудағы Гана елшілігіне қабырға салған Буркина Фасолық мердігер сол кезде Гананың Вольта аймағында жол салу келісімшартын алуға мүдделі болды; кейін бұл мердігер келісімшартты жеңіп алды, бірақ аталған көлік бұрынғы президенттің үкіметтік автопаркіне, мемлекеттік қажеттер үшін қосылды. 2014 жылы Махама президенттігі кезінде Гананың Саванна аймағын дамыту басқармасы (SADA) оған бөлінген миллиондаған долларды жымқырып жіберді. SADA Гананың Роланд Агамбиресіне, Махаманың жақын досы мен сенімді адамына, саванна аймағына бес миллион ағаш отырғызу үшін ACICL компаниясына 32,498,000 GH₵ төледі, бірақ тек шамамен 700,000 ағаш есепке алынды. Сондай-ақ, SADA 15 миллион GH₵ құс шаруашылығына жұмсағаны, бірақ тек бірнеше құсты ғана есепке ала алғаны анықталды. 2015 жылы 116 Metro Mass Transit (MMT) автобусын қайта брендтеуге жұмсалған 3,600,000 GH₵ сомасындағы келісімшарт тікелей шартты түрде "Smarttys" деп аталатын компанияға берілгені, ал оның иесі биліктегі NDC белсендісі Селасси Ибрагим екені анықталды. Автобустарды қайта брендтеуге кеткен шығын 3,600,000 GH₵ құрады, бұл сол кездегі 116 автобустың құнынан асып кетті, жоғалған қаражат ақырында Бас прокуратура арқылы қайтарылды.

Құрметтер мен марапаттар

Махама Нигерияның Экити мемлекеттік университетінен, бұрын Обафеми Аволоу университетіне қатысты, «саяси мансабының әртүрлі кезеңдерінде Гана мен Африканың саяси-әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан үлесін мойындау» үшін мемлекеттік басқару саласында құрметті докторлық дәрежесін алды. Кейін сол университет өзінің Менеджмент ғылымдары факультетіне оның есімін беру туралы қаулы қабылдады. Куба үкіметі Махаманың кубалық мәселедегі, атап айтқанда, коммунистік елге 50 жылдық экономикалық эмбаргоны жою және АҚШ үкіметі ұстаған кубалық бес азаматтың бостандығы үшін үздіксіз жақтауын мойындап, оған Достық медалін табыс етті. Ганадағы Құдайлар Ассамблеясының Бас кеңесі Махаманы Даниэль сыйлығымен марапаттады. Басқару және көшбасшылық жоғары мектебі оған Африкалық қызметші көшбасшылық сыйлығын, ал Қоғамдық қатынастар институты Махаманың көшбасшылық шеберлігі мен технократиялық қабілеті үшін марапаттады. 2016 жылдың наурыз айында Абердин университеті президент Джон Махамаға Заң докторы (LLD) құрметті дәрежесін беру үшін арнайы жиын өткізді. Махама сонымен қатар көптеген конференцияларға қатысып, көптеген стипендияларды жеңіп алды, соның ішінде Джонс Хопкинс университетінде (Балтимор, АҚШ) қонақ ғалым ретінде тағылымдамадан өтті. Ол сондай-ақ Билл Гейтс стипендиаты. 2017 жылдың ақпан айында Махама Оңтүстік Африкадағы Африкалық көшбасшылық журналынан 2016 жылғы Африкалық саяси көшбасшы сыйлығын алды. 2022 жылдың қазан айында Махама АҚШ-тың Вирджиния штатындағы Либерти университетінен Global Leadership and Economic Impact Award сыйлығын алды. Бұл сыйлық оның дана басқаруы, экономикалық дамуды қолдауы, білім беруде әйелдердің қатысуын арттыруы және экономикалық өсуді қамтамасыз етудегі тұрақты табыстары үшін табыс етілді. 2024 жылдың наурыз айында Махама Батыс аймағындағы Бууа дәстүрлі аймағының Бас басшысы Куоро Абу Дияка Сукабе Ниниямен Куоро Сабинверо Ваджия I атағымен марапатталды.

Mahama received an honorary doctorate in the field of Public Administration, from the Ekiti State University of Nigeria, formerly affiliated to the Obafemi Awolowo University in "recognition of his politico socio economic development of Ghana and Africa at various stages of his political career." Later the same university passed a resolution to name its Faculty of Management Science after him. The Cuban government, recognising Mahama's relentless advocacy for the Cuban cause, namely for the lifting of the 50 year economic embargo on the communist country and for the freedom of the detained Cuban five by the United States government, conferred on him the Friendship Medal. The General Council of Assemblies of God, Ghana honoured Mahama with its Daniel Award. The Graduate School of Governance and Leadership also awarded him the African Servant Leadership Award while the Institute of Public Relations recognized Mahama with a prize for his leadership acumen and technocratic flair. In March 2016, University of Aberdeen held a special convocation to confer an honorary degree of Doctors of Laws (LLD) on President John Mahama. Mahama has also attended numerous conferences and won many fellowships, including a study as a visiting scholar at Johns Hopkins University, Baltimore, United States. He is also a Bill Gates Fellow. In February 2017, Mahama received the 2016 African Political Leader of the Year Award from the African Leadership Magazine in South Africa. In October 2022, Mahama was honored by Liberty University with a Global Leadership and Economic Impact Award in Virginia, USA. This award was to celebrate him for governing wisely, “advocating and achieving a consistent track record on economic development, women’s participation in education, and enhancing economic growth.”

In March 2024, Mahama was conferred with the chieftaincy title, Kuoro Sabinwero Wajia I by Kuoro Abu Diyaka Sukabe Ninia, the Paramount Chief of the Buwaa Traditional Area in the Upper West Region.