Кіріспе

Қажетті тауарлар мен қызметтердің ақша емес, тікелей ұсынылатын сыйлық түрі. Заттай сыйлықтар, яғни табиғи сыйлықтар деп те аталады, бұл қайырымдылықтың бір түрі. Онда қажетті тауарлар мен қызметтерді сатып алу үшін ақша берудің орнына, олардың өзі беріледі. Заттай сыйлықтар ақшалай немесе бағалы қағаздармен берілген сыйлықтардан өзгеше. Кейбір заттай сыйлықтар қабылдануы тиіс, ал кейбіреулері – жоқ. Заттай сыйлықтардың мысалдарына азық-түлік, киім, дәрі-дәрмек, жиһаз, кеңсе жабдықтары және құрылыс материалдары жатады. Қызмет көрсету, кеңсе ұсыну немесе әкімшілік қолдау көрсету де заттай сыйлық ретінде есептелуі мүмкін. Көптеген адамдар заттай сыйлықтардың ақшалай сыйлықтардан артықшылықтарын айтады, бірақ басқалары олардың кемшіліктері бар екенін, әсіресе төтенше жағдайларда көмек көрсету кезінде атап көрсетеді.

Материалдардың ысырап болуын азайту

Көптеген сыйлық тауарлар қолданылған немесе артық заттар болып табылады. Егер олар мұқтаж адамдарға сыйланбаса, олар әйтпесе қоқысқа тасталуы мүмкін. Сондықтан, заттай сыйлықтар ресурстарды пайдалануды және қоршаған ортаны ластауды азайтады деп саналады. Бұл, әсіресе компаниялар үшін, пайдасыз болар заттармен қоғамдық пайдаға жетудің бір жолын ұсынады.

Апаттық жағдайдағы көмек көрсету

Апаттар мен басқа да гуманитарлық дағдарыстар кезінде компаниялар мен жеке тұлғалар көбінесе апаттан зардап шеккендерге көмек көрсетуге ұмтылады. Кейбір адамдардың пікірінше, қолда бар заттарды беру, осы заттарды сатып алуға ақша жұмсаудан гөрі сыйға тартушы үшін арзанға түседі, бұл жаңадан тауар сатып алу шығындарын азайтады, әсіресе тапшылық болған жағдайда.

Ұзақ мерзімді дамуға көмек

Кедейленіп қалған немесе қиын жағдайға түскен аймақтардың ұзақ мерзімді дамуына көмектесу үкіметтер мен ірі халықаралық ұйымдар үшін жоғары басымдыққа ие. Ақшалай емес көмек гуманитарлық даму стратегиясының маңызды бөлігі болуы мүмкін деген пікір бар.

Сыбайлас жемқорлыққа бейімделудің төмендеуі

Тақырып бойынша, сыйлық ретінде берілген заттардың жемқорлыққа ұшырауы ақшаға қарағанда аз болуы мүмкін деген пікір бар, себебі материалдық заттар ақшадан анық көрінеді. Дегенмен, қазіргі заманда бұл пікір керісінше болуы мүмкін. Мәселенің мәнісі мынада, mPesa сияқты ұялы телефонға негізделген төлем жүйелері ақшалай көмек бағдарламаларында сәтті қолданылып, ақша аударуларын физикалық заттарды тасымалдауға қарағанда делдалдарға тәуелділіктен азат етеді.

Кішігірім шығынға үлкен әсер

Табиғаттағы сыйлықтар нарықтың тиімділігін қамтамасыз етеді, оны басқа жолдармен қол жеткізу қиын. Мысалы, кедей елдерде өмір сақтайтын дәрі-дәрмектерді ұсынатын көптеген қайырымдылық ұйымдары тек ақшалай көмек немесе гранттар есебінен бұл дәрілерді сатып ала алмайды. Сыйлық ретінде берілген дәрі-дәрмектер осы ұйымдарға әлдеқайда төмен құнмен тиімді жұмыс істеуге мүмкіндік береді.

Жедел қол жетімді емес тауарларға қол жеткізу

Кейбір өнімдерді алу мүмкін емес, бірақ олар өте қажет. Мысалы, безгекке қарсы дәрілерді қарастырайық. Олар әлемнің көптеген аудандарында, ең қажет болған жерлерде қолжетімді емес, ал егер де қолжетімді болса, оларды қажет ететін адамдар оларды сатып алуға шамасы келмейді. Олар жергілікті жерде өндірілмейді және фармацевтикалық өнімдерге қатысты қағидаларды ескере отырып, жергілікті өндіріс құрудың құны тым жоғары болар еді. Жергілікті түрде қолжетімді дәрілердің жалған болу қаупі жоғары, бұл көбінесе өлімге алып келеді.

Кәсіпорынның әлеуметтік жауапкершілігі

Көптеген компаниялар корпоративтік әлеуметтік жауапкершілігін мойындаған сайын, олар да заттай сыйлықтар бағдарламаларына қатысудың пайдасын таниды. Индиана университетінің қоғамдық және қоршаған орта мәселелері мектебі жариялаған 63 беттік "Өнімдік қайырымдылықтың бизнес негіздемесі" атты есепте авторлар Джастин М. Росс және Келли Л. Макгиверин Бохан өнімдік қайырымдылық арқылы жақсылық жасап, бизнестің өркендеуіне мүмкіндік беретінін, сондай-ақ тауарларды сату немесе жою орнына қайырымдылыққа берудің артықшылықтарын қарастырады. Бұған қоса, соңғы бірнеше жылда ақшалай қайырымдылықтардың көлемі азайғандықтан, тауарлар мен қызметтерді қайырымдылыққа беру корпорацияларға өздерінің қайырымдылық мақсаттарын іске асырудың бір жолы болып табылады.

Донацияны алушы қажеттіліктеріне сәйкестендіру

Табиғи емес сыйлықтарға қатысты басты сын-ескертпелердің бірі, әсіресе апат жағдайларында, бірақ басқа да жағдайларда, адамдардың сыйлық ретінде ұсынатын заттары алушылардың нақты қажеттіліктерімен сәйкес келмей, керісінше, донорлардың ненің құтылуға тырысатынына байланысты болуы мүмкін. Мүмкіндіктердің кейбіреулері:

Алушыларға сыйланған заттардың ешқайсысы қажет болмауы мүмкін. Сыйланған заттар алушыларға қажет болуы мүмкін, бірақ олар жергілікті жерде қолжетімді, ал алыс жерден тасымалдау құны оларды жергілікті жерден сатып алудан әлдеқайда қымбатқа түсуі мүмкін. Апат салдарынан зардап шеккендерге көмек көрсету кезінде, көп көлемдегі сыйлық заттары порларды тоғыстырып, қажетті шұғыл көмек заттарын алушыларға жеткізуді қиындатуы мүмкін. Сыйлық ретінде берілген заттар алушыларға белгілі бір дәрежеде қажет болуы мүмкін, бірақ оларды ең көп төлейтін адамға сату арқылы алынған қаражатты мақсатталған алушылардың басқа да қажеттіліктерін өтеуге жұмсағанда көбірек пайда әкелуі мүмкін.

Алушылардың өкілеттілігін арттыру

Нысаналы сыйлықтар көбінесе алушылардың қажеттіліктерін толыққанды қанағаттандырмайды деген пікірге қоса, олар алушыларды мүмкіндіктермен күшейтпейді де айтылады, себебі алушылар сыйлықты қалай жұмсауға қатысты ақшалай сыйлықтарға немесе олар белсенді түрде сұраған қоғамдық тауарларға қарағанда аз икемділікке ие. Сонымен қатар, сыйлықты алушылардың нақты не қажеттігін анықтамай жіберу, оларға деген құрметсіздік ретінде қарастырылуы мүмкін, ал кейбір жағдайларда – берушінің қажеттіліктеріне, алушының қажеттіліктерінен гөрі көбірек назар аударуынан туындаған өзімшілдік пен нарциссизмнің көрінісі болып табылады.

Жергілікті экономикаға әсері

Табиғи сыйлықтарды сынағандардың кейбірі, демпинг сияқты, осыған ұқсас тауарларды өндіретін жергілікті өнеркәсіптерге жасалма түрде кері әсер етеді деп санайды.

Алушылар мен донорлар арасындағы қарым-қатынастың жақсаруы

Нысан түріндегі сыйлықтардың кейбір кемшіліктері алушыларға донорларға өздерінің қажеттіліктерін білдіруге мүмкіндік беру арқылы азайтылуы мүмкін, осылайша донорлар мен алушыларды үйлестіруге көмектеседі. Бұл Интернеттің пайда болуымен мүмкін болды, себебі қазір нысан түріндегі сыйлықтар үшін онлайн-базар құруға болады. Gifts in Kind International компаниясы Good360 деп аталатын желіні басқарады, оның мақсаты осы мәселені шешу болып табылады. Occupy Sandy еріктілері осы мақсатта белгілі бір сыйлық тізімін пайдаланады; дауылдан зардап шеккен отбасылар мен кәсіпкерлер нақты сұраныстар жасайды, ал алыс жердегі донорлар оларды веб-сайт арқылы тікелей сатып ала алады. Дегенмен, GlobalGiving және DonorsChoose сияқты көптеген онлайн-платформалар ақшалай көмекке бағытталған, бірақ осы көмекті алуға тырысатын коммерциялық емес ұйымдар әдетте берілген сомаға қандай заттар сатып алуға ниеттенетінін көрсетеді.

Табиғи сыйлықтарға қойылатын талаптар

Global Hand натуралық сыйлықтарға қатысты бірнеше стандарттар жариялады. Бұл принциптер:

Қажеттілікпен басқарылу: Бағалы заттарды алушылардың нақты және толыққанды қажеттіліктерін түсіну негізінде берілуі. Сапа бақылауы: Тауарлар мұқият таңдалып, алушымен келісілген, тиісті сапаға ие болуы. Негізделген таңдаулар арқылы анықталуы. Көмекке тәуелділіктен сақтану. және тағы да басқалары. "Tales from the Hood" блогы сәтті натуралық сыйлықтар беру үшін екі алғышарт бар екенін айтады:

Натуралық сыйлықтар қайырымдылық немесе көмек бағдарламасын құруға бағытталмауы керек. Керісінше, бағдарлама нақты деректерге сүйене отырып бағалануы тиіс, ал сыйлықтар сол деректер негізінде анықталуы керек. Егер талаптарға сай келмесе, натуралық сыйлықтар басқа қажетті заттардың орнына қолданылмауы керек.

Қайырымдылық дүкендері

Апаттық жағдайдан өзгеше, қайырымдылық дүкендерінің қажеттіліктері ұзақ мерзімді және икемді болады; сақтау құнынан артық бағаға сатылатын кез келген зат пайдалы болуы мүмкін. Goodwill Industries сияқты ірі коммерциялық емес ұйымдар өздерінің қолдану дүкендерінде сатуға болмайтын заттарды да пайдалана алады, мысалы, оларды жинап, жаппай материал немесе металл сынықтары ретінде сату арқылы. Бұл дүкендер қажетсіз болған жағдайда қауіпсіз жоюға ақша жұмсау қажет болатын сыйлықтарды, мысалы, электрондық қалдықтарды қабылдаудан бас тартады.