Кіріспе

Ағылшын суретшісі Мари Стиллман (туған тегі Спартали) (грекше: Μαρία Σπαρτάλη; 10 наурыз 1844 – 6 наурыз 1927) – Рафаэльге дейінгі ағайындылықтың екінші буынының британдық мүшесі. Рафаэльге дейінгілердің ішінде ол ең ұзақ мансапқа ие болды, алпыс жыл бойы жүз елуден астам туынды жасады, оның ішінде «Махаббаттың елшісі» және «Құдайлық комедиядан» көптеген романтикалық сахналар бар. Оның Бауырласпен жұмысы сүйікті модель ретінде басталғанмен, ол тез оқып, Данте Габриэль Россетти және басқалардың мақтауына ие болған беделді суретшіге айналды.

Ерте өмір

Мари Спартали Майкл Спарталидің үлкен баласы, бай саудагер, Spartali & Co фирмасының директоры және 1866-1879 жылдар аралығында Лондонда орналасқан Грек консулы болған. Ол шамамен 1828 жылы Лондонға көшіп келді, онда Генуядан келген грек саудагерінің қызы Евфросина Варсиниге үйленді. Отбасы уақытын Лондондағы Клэпхам Коммондегі үйлері мен Уайт аралындағы ауылдық үйлері арасында бөлісіп өткізді. Қалада Спарталидің әкесі көшпенді бақ мерекелерін ұйымдастырып, болашақ жазушылар мен суретшілерді шақыратын. Мари алғаш рет өнер әлемімен осындай шарада танысты.

Неке және қайтыс болу

1870 жылы Спартали американдық журналист және суретші Уильям Дж. Стиллменмен танысты. Бұл жұп бұрын Россеттидің әйгілі Данте суреттерінде поза берген, бірақ олардың алғаш рет қалай танысқандығы белгісіз. Қызығы, күйеуінің өзі суретші болғанымен, Мари оған модель ретінде ешқашан отырмаған. Олар 1871 жылы оның әкесінің қарсылығына қарамастан үйленді, бұл олардың арасында толыққанды жазылмаған жарық болды. Күйеуі The Times газетінің шетелдік тілшісі болғандықтан, олар уақыттарын Лондон мен Флоренцияда (1878-1883) және кейіннен Римде (1889-1896) өткізді. Бастапқыда Лос-Анджелестегі Дж. Пол Гетти мұражайынан алынған.

Суретшілік әлемге кірісу

Грек мұрасымен және сұлулығымен танымал Спартали, өзінің туыстары Мария Замбако мен Аглая Корониомен бірге, достары арасында грек мифологиясындағы Хариттерден (Аглая, Эвфросина және Талия) кейін "Үш Грейс" деп аталды. Әдемілігінен бөлек, Мари өте бойжеткен, ал кейінірек қара киім киіп, өмірі бойы көп назар аударуға тырысты. Оңтүстік Лондонның Тулс-Хилл ауданында грек бизнесмені А.С. Ионидестің үйінде Мари алғаш рет суретші Джеймс МакНилл Уистлер мен драматург Алгернон Чарльз Суинбернмен кездесті. Бұл кездесу үлкен әсер етті, себебі Суинберн: "Ол соншалықты әдемі, отырып жылағым келеді" деген екен.

Рафаэльге дейінгілер

1864 жылы Уистлер Спарталиді Рафаэльге дейінгі суретші Данте Габриэль Россеттимен таныстырды. Мари Спартали Стиллманды Символизмнің өкілі деп санауға болады, өйткені оның бейнелері "қозғалмайтын, үнсіз, ілініп тұрғандай позада, сирек қозғалыстарындағы баяу күңкею, оларды ұйқы серулеріне ұқсатады”. Ескерткіш тақта 2023 жылғы сәуір айында The Shrubbery, 2 Lavender Gardens, Clapham мекенжайындағы, оның жас кезіндегі отбасылық үйінде, кейін сурет салған және көрмелерге дайындалған жерде орнатылды.