Гавин Гамильтон: Шотландиялық суретші және антиквар

Кіріспе

Шотландтық неоклассикалық тарих суретшісі (1723–1798)

Гавин Гамильтон (1723, Ланаркшир – 4 қаңтар 1798, Рим) – шотландтық неоклассикалық тарих суретшісі, ол Рим маңындағы ежелгі ескерткіштерді іздеуімен көбірек танымал. Осы еңбектерінің нәтижесінде ол неоклассикалық талғамның сардары атанды.

Өмірбаян

1723 жылы Шотландияның Ланаркшир округінде дүниеге келген ол 15 жасында Глазго университетіне гуманитарлық ғылымдар профессорының оқушысы болып қабылданды. 1744 жылы Италияға барды және, мүмкін, Римде Agostino Masucci шеберханасында оқыды. 1748 жылдан 1750 жылға дейін Джеймс Стюарт, Мэтью Бретингэм және Николас Реветпен бірге пәтерде тұрып, олармен бірге Неаполь мен Венецияны аралады. Ұлыбританияға оралғаннан кейін Лондонда бірнеше жыл портреттер салды (1751–1756). Осы кезең аяқталған соң Римге қайта оралды. 1798 жылы қайтыс болғанға дейін, яғни соңғы 40 жылды сол жерде өткізді. Достарының, Гамильтон отбасының және Ұлы саяхаттағы британдықтардың санаулы портреттерінен басқа, оның көптеген суреттері, олардың көпшілігі өте ірі, классикалық грек және рим тақырыптарына арналған. Оның ең танымал туындысы – Гомердің «Илиада» поэмасынан жасалған алты картинадан тұратын цикл. Бұл цикл Томас Блэквеллдің «Гомердің өмірі мен еңбектері туралы зерттеу» (1735) және Джордж Тернбуллдің «Ежелгі сурет салу туралы трактат» (1740) еңбектерінде айтылған Гомердің эпикалық шапағатын бейнелеуге тырысқан. Доменико Кунегоның гравирасы арқылы кеңінен таралып, зор ықпал еткен. Сонымен қатар, Гамильтонның «Лукрецияның өлімі» (1760-шы жылдар), сондай-ақ «Бруттің ант беруі» картинасы да әсерлі болды. Бұл картина Еуропалық суретшілердің «ант беру суреттері» сериясына, оның ішінде Жак Луи Давидтің «Хорацийлердің ант беруі» (1784) картинасына әсер етті. Көптеген кешіккен суреттердегідей, бұл картина Лукрецияның денесінің үстінде бейнеленген. Ливий бойынша бұл оқиға Рим монархиясы құлағаннан кейін болған. Классикалық тақырыптардағы суретші ретінде Гамильтонды Иоганн Йоахим Винкельман, жазушы Гёте, жас мүсінші Антонио Канова және Римдегі басқа да белгілі тұлғалар жоғары бағалады. Ол Римдегі шотландықтардың ұлттық шіркеуі – Сант-Андреа-дегли-Скоццези алтарьдық картинасын салуға тапсырыс алды, онда Киелі Андрейдің шейіттік қасіретін бейнеледі. Ұлыбританияда оның туындыларына онша мән берілмеді, бірақ оның демеушілері арасында Дорсет герцогы, Лорд Эгремонт, Виконт Палмерстон, Лорд Шелберн, Лорд Спенсер, Лорд Хоуп және сэр Джеймс Грант болды. Оның қолдауын іздеген және кеңес алған суретшілердің қатарында Энн Форбс, Уильям Кокран, Дэвид Аллан және Александр Насмит болды. Рим мүсіндерін қалпына келтіру кеңінен талқыланған және бүкіл бетін қайта өңдеу әлі де кең таралған заманда, Гамильтон өзінен өткен мүсіндерге орынсыз араласпаған адал адам ретінде танылды. Гамильтон өзі тапқан көптеген өнер туындыларын британдық клиенттеріне, әсіресе Чарльз Таунлиге сатты, ол суретшіге: «Жақсы талғамға ие адам жасай алатын ең құнды сатып алу – жақсы грек мүсінінің бір бөлігі» деп жазған. Сондай-ақ, Уильям Петтиге, Шелберннің 2-ші графына, Шелбернде, кейіннен Лансдаун үйіне, Лондонда сатты. 1771 жылы Гамильтон Адриан вилласында Уорвик вазасын тапты. Ол оны Неапольдегі британдық елшісі және консьері Уильям Гамильтонға сатты. Гавин Гамильтон Джованни Баттиста Пиранезибен тығыз байланыста жұмыс істеді. Ол 1779 жылғы желтоқсанда Канованың Римге алғашқы сапарында кешкі асқа қатысқан жас мүсінші Антонио Кановаға ерте кеңес берген. Суретші жас жігітке рококо стилін тастап, табиғатты зерттеумен және ең жақсы антиквариаттармен, сондай-ақ классикалық заманауи мүсіншілердің таңдаулы туындыларымен біріктіруге кеңес берді. 1785 жылы Гамильтон Леонардо да Винчидің «Тастардағы Мадонна» картинасын сатып алып, оны Лондонға сату үшін жіберді. Ол қазір Лондондағы Ұлттық галереяда сақталған нұсқаны сатып алды. Мұндай ескі заттарды іздеу және сату шамалы күмәнді іс саналды. Гамильтон Ватиканның Музео Пио Клементиноға жомарт сыйлықтар жасауда сәтті болды, өйткені Папа барлық қазба жұмыстарының үштен бірін талап етті және ерекше қазыналарды экспорттауға тыйым салуға құқылы болды. Сонымен қатар, Гамильтон жер иелеріне қазба жұмыстарын жүргізу құқығы үшін ақша төлеп, олармен жақсы қарым-қатынаста болды. 1798 жылғы 4 қаңтарда Римде қайтыс болды.

Born in Lanarkshire, Scotland in 1723, he matriculated at the University of Glasgow under the Professor of Humanity at the age of 15. By 1744 he was in Italy, and probably studied in Rome in the studio of Agostino Masucci. From 1748 to 1750 he shared an apartment with James Stuart, Matthew Brettingham and Nicholas Revett, and with them visited Naples and Venice. On returning to Britain, he spent several years portrait painting in London (1751–1756). At the end of that period, he returned to Rome. He lived there for the next four decades, until his death in 1798. Aside from a few portraits of friends, the Hamilton family, and British people on the Grand Tour, most of his paintings, many of which are very large, were of classical Greek and Roman subjects. His most famous is a cycle of six paintings from Homer's Iliad, intended to have a pictorial impact equivalent to the epic grandeur of Homer as identified by Thomas Blackwell in his An Enquiry into the Life and Writings of Homer (1735), and also influenced by George Turnbull's Treatise on Ancient Painting (1740). As engraved by Domenico Cunego and reproduced, these were disseminated widely and enormously influential. Also influential was Hamilton's Death of Lucretia (1760s), also known as the Oath of Brutus. This inspired a series of "oath paintings" by European painters, which included Jacques Louis David's noted Oath of the Horatii (1784). Like most later paintings of the scene, it placed it over Lucretia's dead body. In Livy it is made later, after the overthrow of the Roman monarchy. As a painter of classical subjects, Hamilton was highly regarded by Johann Joachim Winckelmann, writer Goethe, young sculptor Antonio Canova and others in Rome. He received a commission to paint the altar piece of Sant'Andrea degli Scozzesi, the Scottish national church in Rome, for which he portrayed the Martyrdom of St Andrew. He was less widely appreciated in Britain, though his patrons included the Duke of Dorset, Lord Egremont, Viscount Palmerson, Lord Shelburne, Lord Spencer, Lord Hope and Sir James Grant. Among the artists who sought his favour and advice were Anne Forbes, William Cochran, David Allan and Alexander Nasmyth. In an age when restorations to Roman sculptures were broadly conceived and the refinishing of whole surfaces was still common practice, Hamilton maintained a reputation as an honest man who did not tamper unduly with the sculptures that passed through his hands. Hamilton sold many of the works of art he recovered to his British clients, most notably to Charles Townley, to whom the painter wrote: "the most valuable acquisition a man of refined taste can make, is a piece of fine Greek Sculpture"; and to William Petty, 2nd Earl of Shelburne at Shelburne, later Lansdowne House, London. In 1771 Hamilton discovered the Warwick Vase at Hadrian's Villa. He sold it to Sir William Hamilton, a connoisseur and the British envoy at Naples. Gavin Hamilton worked closely with Giovanni Battista Piranesi. He was an early advisor of Antonio Canova, a young sculptor whom he met at a dinner party in December 1779 on Canova's first visit to Rome. The painter advised the younger man to put aside his early, Rococo manner and concentrate on conflating the study of nature with the best of antiquities and a narrow range of classic modern sculptors. In 1785 Hamilton bought Leonardo da Vinci's Virgin of the Rocks and sent it to London for sale. His purchase was the version now held by the National Gallery, London. Such hunting and sale of antiquities was considered a marginally shady undertaking. Hamilton was successful in making generous offerings to the Vatican's Museo Pio Clementino, as the Pope claimed one third of all excavated works and had the right to forbid export of outstanding treasures. In addition, Hamilton paid landowners for excavating rights, so kept his peace with them. He died in Rome on 4 January 1798.