Кіріспе

Тіс тазалайтын бұтақ

сол өсімдіктен жасалған дәрілік тіс пастасы

Мисвак – Salvadora persica ағашынан жасалған тіс тазалайтын бұтақ. Мисвақтың қасиеттері былай сипатталған: «Бактерияға қарсы әрекетінен бөлек, тіс қабыршақтарының пайда болуын және активтілігін бақылауға көмектеседі, сонымен қатар тістерді тазалау үшін табиғи тіс щеткасы ретінде тиімді қолданылуы мүмкін. Мұндай таяқтар тиімді, арзан, көптеп таралған, қолжетімді және көптеген емдік қасиеттерге ие». Мисвак мұсылман халқы шоғырланған аймақтарда кең таралған. Ол көбінесе Арабия түбегінде, Африка мүйізінде, Солтүстік Африкада, Сахель аймағының бір бөлігінде, Үндістан субконтинентінде және Орталық Азияда қолданылады.

Ғылым

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) 1986 жылы мисвақты қолдануға ұсынды, бірақ 2000 жылы ауыз гигиенасы жөніндегі халықаралық консенсус есебінде мисвақтың тиімділігін анықтау үшін тағы зерттеулер қажет екені айтылды. Осы зерттеулердің бір бөлігі 203 адамнан тұратын топта жүргізілді және «осы судандық топта мисвак қолданушылардың периодонтальдық жағдайы тіс щеткасын қолданушыларға қарағанда жақсы» деген қорытындыға келді. Тағы бір салыстырмалы зерттеу, Сауд Арабиясының 480 ересегінен жасалған, «таңдалған үлгідегі периодонтальдық күтімге қажеттілік деңгейі басқа елдердегі ұқсас зерттеулермен салыстырғанда төмен» екенін көрсетті. «Мисвак» жиі қолдану емдеу қажеттілігінің азаюымен байланысты болды.

Мисвак экстракты және ауызға қолданылатын дезинфекциялау құралдары

Зерттеулер Salvadora persica экстрактының триклозан және хлоргексидин глюконат сияқты басқа ауыз дезинфекциялау құралдарымен және тіс қабыршағына қарсы заттармен салыстырғанда антимикробтық активтілігі төмен екенін көрсетеді. Хлоргексидин құрамындағы ауыз шаю дәрілері ең жоғары антибактериалды активтілікке ие болды, ал цетилпиридиний хлориді ауыз шаю дәрілері орташа, ал мисвак экстрактының антибактериалды активтілігі төмен болды. Хлоргексидин глюконат та сирек болғанымен, қауыр аллергиялық реакциялармен байланысты.

Химиялық құрамы

Мисвақтың бактерияға қарсы белсенділігі сальвадорин мен бензилизотиоцианаттың әсерінен туындайды. Өсімдікте сонымен қатар жоғары концентрацияда ерімейтін фтор, кальций, салицил қышқылы және функциясы нақты белгісіз кейбір антиоксиданттар да бар.

Басқа да ескертулер

2016 жылы жарияланған мақалада қолданылған мисвак пен тіс щеткаларында қалған адам ДНК-сы салыстырылды, соның ішінде уақыттың әсері зерттелді. Мақсаты – қылмыс орындарында табылған жағдайда мисвак ДНК-ның сенімді көзі болатынын анықтау болды. Салдарынан, мисвакта ДНК жеткілікті мөлшерде кездеседі және ДНК профилі жақсы сақталады. Тіс щеткаларымен салыстырғанда, мисвак сот-медициналық сараптама үшін ДНК алуға қолайлы көз болып табылады. Атап айтқанда, төрт айға дейін сақтау нәтижелерге едәуір әсер етпеді.

Діни нұсқаулар

Мисвақты қолдану хадистерде (Мұхаммед пайғамбардың өміріне қатысты риуаяттар) жиі ұсынылады. Мисвақты қолдануға кеңес берілетін жағдайлар: уду (қанағаттану) жасамас бұрын немесе оның барысында, таңертең оянғанда, мешітке барар алдында, үйге кірмес бұрын, сапарға шығар алдында және одан қайтқанда, жұма күні, ұйықтамас бұрын және оянғаннан кейін, аш немесе шөлдеген кезде, сондай-ақ кез келген жақсы жиынға қатыспас бұрын. Мисвак қызыл иектерді нығайтып, тіс шіруін сақтайды және тіс ауруын басады. Бұдан өзге, ол тіс шіруінің алға жылжуын тоқтатуға көмектеседі деп есептеледі. Сонымен қатар, мисвак ауызға хош иіс сыйлап, жаман демікке қарсы күреседі, дәм сезу қабілетін жақсартады және тістерді тазартады.