Өрттен түйін салғанның зияны және алғашқы көмек көрсету
Smoke inhalation
Тұқылы газды тыныс алу – өрттен шыққан зиянды түтінмен тыныс алу. Тыныс жолдарына зақым келтіріп, денсаулыққа қауіпті. Симптомдар мен алдын алу туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түтінді жұту – жану процесінде пайда болатын зиянды газдар мен түтінді тыныс жолдары арқылы ішке тарту. Бұл түтінді жұту зақымдануына (жедел тыныс алу зақымдануының бір түрі) алып келуі мүмкін, ол химиялық және/немесе жылу әсерінен тыныс жолдарының зақымдануы, сондай-ақ түтінді жұтқаннан кейін организмнің жалпы уыттануына себеп болуы мүмкін. Түтінді жұту тұрғын үй, көлік және орман өрттері сияқты түрлі себептерден туындауы мүмкін. Өрттен зардап шеккендердің арасында түтінді жұтудан зақымданғандардың ауруға шалдығу және өлім-жітім көрсеткіші жоғары болады. Түтінді жұту зақымдануы көбінесе жылу әсерінен жоғарғы тыныс алу жолдарына (көмекейден жоғары), ал уытты газдардың әсерінен төменгі тыныс алу жолдарына (көмекейден төмен) әсер етеді. Тұрғын үй өрттерінің көп бөлігі тамақ дайындаумен байланысты болып шықты және көлік және ашық алаңдағы өрттерге қарағанда көбірек өлім жағдайларын тудырды. Өрт құрбандарының өліміне ең көп себеп болатыны – түтінді жұту.
Smoke inhalation is the breathing in of harmful fumes (produced as by products of combusting substances) through the respiratory tract. This can cause smoke inhalation injury (subtype of acute inhalation injury) which is damage to the respiratory tract caused by chemical and/or heat exposure, as well as possible systemic toxicity after smoke inhalation. Smoke inhalation can occur from fires of various sources such as residential, vehicle, and wildfires. Morbidity and mortality rates in fire victims with burns are increased in those with smoke inhalation injury. Smoke inhalation injury can affect the upper respiratory tract (above the larynx), usually due to heat exposure, or the lower respiratory tract (below the larynx), usually due to exposure to toxic fumes. Residential fires were found to be most often cooking related and resulted in the highest amount of deaths when compared to other fire types such as vehicle and outdoor fires. Smoke inhalation injury is the most common cause of death in fire victims.
Емдеу
Бірінші кезектегі көмекшілер әдетте зардап шегушіні өрт пен түтіннен алып шығады, бет маскасы арқылы жоғары ағынмен 100% оттегі береді (болса, қайта тыныс алмайтын маска), есін анықтайды және алғашқы көмек көрсету үшін денесінде күйіктер және/немесе жарақаттар бар-жоқ екенін тексеріп көреді.
First responders often take the victim away from the fire and smoke, give 100% oxygen at high flow through a face mask (non rebreather if available), assess level of consciousness, and check the victim for burns and/or injuries to the body for initial care.
Көміртек тотығы
Көміртек оксиді (СО), өкпелерге сіңіріліп, капиллярларға таралады және плазма мен эритроциттерде еріп, гемоглобинмен байланысады. Оның оксигенге қарағанда байланысу қабілеті 200 есе артық болғандықтан, гемоглобинмен байланысқан оксиген мөлшері азайып, аноксияға алып келеді. Сонымен қатар, тіндік деңгейде бөлінетін көміртек оксиді митохондриялық ферменттік жүйелерге байланысып, жасушалардың оксигенді пайдалану мүмкіндігін жояды. Шамадан артық СО-ға ұшырағанда, организмнің табиғи реакцияларының бірі – тез тыныс алу. Бұл қандағы СО деңгейін одан әрі арттырып, әкесіректе жүрек тоқтауына соқтырады.
Carbon monoxide (СО), which is absorbed by the lungs, diffuses into the capillaries and dissolves in the plasma and erythrocytes, binding to haemoglobin. As its affinity is more than 200 times that of oxygen, the amount of oxygen bound to haemoglobin is reduced, leading to anoxia. In addition, carbon monoxide released at the tissue level binds to mitochondrial enzyme systems, resulting in the inability of cells to utilise oxygen. When exposed to excess CO, one of the body's natural reactions is to breathe faster. This further increases the CO level in the blood, eventually leading to cardiac arrest.
Цианидтер
Цианид ионы (CN) қанға енгеннен кейін дене жасушаларына таралады. Ол митохондриялық цитохром оксидазасының үш валентті темірмен байланысып, оның белсенділігін төмендетеді, соның салдарынан тіндер оттегізсіз қалады. Бұл метаболизмді анаэробтық метаболизмге қарай ықпалдастырады, нәтижесінде лактацидемия деңгейі артады.
Once the cyanide ion (CN ) enters the bloodstream, it diffuses into body cells. It binds to the trivalent iron of mitochondrial cytochrome oxidase, causing its inhibition and hence tissue anoxia. The metabolism shifts towards anaerobic metabolism, leading to an increase in lactacidemia.