Омо Кибиш формациясы: ежелгі адам қалдықтары мен тас құралдарының геологиялық зерттелуі
Omo Kibish Formation
Омо Кибиш қалыптасуы – Эфиопияның төменгі Омо өзені аймағындағы геологиялық құрылым. Палеоантропологиялық жазбаларымен, ежелгі Homo sapiens қалдықтарымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Төменгі Омо аңғарының геологиялық құрылымы, Эфиопияның оңтүстік-батысы
Geological formation in the Low Omo Valley of southwestern Ethiopia
Омо Кибиш құрылымы немесе жай ғана Кибиш құрылымы – Эфиопияның оңтүстік-батысындағы Төменгі Омо аңғарының геологиялық құрылымы. Ол жақын орналасқан Омо өзенінің атымен аталады және I-IV мүшелері деп белгіленген төрт мүшеге бөлінеді. Мүшелер шөгіндінің ретімен нөмірленеді және 196 мың жылдан 134 мың жылға дейінгі мерзімді қамтиды. Омо Кибиш және оған жақын құрылымдар (Шунгура және Усно) көптеген гоминидтердің (мысалы, Paranthropus boisei) және тас құралдарының (мысалы, Олдован құралдары) бай палеоантропологиялық жазбаларын тапты. Кибиш құрылымы, әсіресе, Ричард Ликидің 1967 жылғы жұмысымен ерекшеленеді, оның командасы анатомиялық жағынан қазіргі Хомо сапиенстің ең көне қалдықтарының бірін тапқан. Омо Кибиш 1 (Омо I) деп аталатын қазбаның жасы 196 ± 5 мың жыл деп есептелді және ол I мүшеден табылған басқа екі Омо қалдығымен (Омо II және Омо III) бірге саналады. Омо қазбаларының жасы соңғы кезде (2022 жылы) шамамен 233 ± 22 мың жылға қайта есептелді. 2000 жылдардың басындағы зерттеулер Кибиш құрылымы туралы білімді кеңейтті. Фауналық қалдықтарды (ірі сүтқоректілер мен балықтардың фаунасын) және тас құралдарын зерттеу Хомо сапиенстің археологиялық байланыстарын, олардың мінез-құлқын және олар өмір сүрген және дамыған күрделі экологиялық ортаны түсінуге көмектесті.
The Omo Kibish Formation or simply Kibish Formation is a geological formation in the Lower Omo Valley of southwestern Ethiopia. It is named after the nearby Omo River and is subdivided into four members known as Members I IV. The members are numbered in the order in which they were deposited and date between 196 ka ~ 13 4 ka. Omo Kibish and the neighboring formations (Shungura and Usno) have produced a rich paleoanthropological record with many hominin (e. g. Paranthropus boisei) and stone tool (e. g. Oldowan tools) finds. The Kibish formation, in particular, is most notable for Richard Leakey's work there in 1967 during which he and his team found one of the oldest remains of anatomically modern Homo sapiens. Known as Omo Kibish 1 (Omo I), the fossil was dated to 196 ± 5 ka old and is among two other Omo remains (Omo II and Omo III) that were found in Member I. The Omo fossils were more recently (in 2022) re dated to approximately 233 ± 22 ka old. In the early 2000s a research boom enriched the knowledge base about the Kibish Formation. Study of the faunal remains (large mammal and fish faunas) and stone tools provided insight into the archeological associations of Homo sapiens and thereby their behaviors and the complex environmental contexts in which they lived and evolved.
MSA Литикалық құрастыру
Ричард Ликидің 1967 жылғы алғашқы қазба жұмыстары барысында Камоя гоминидтері орнында (KHS) Омо 1-ге қатысты бірнеше тас құралдары табылды, бірақ олар ғылыми әдебиеттерде толық сипатталмаған. 2000-ші жылдары KHS-та, сондай-ақ тағы екі орнында қазба жұмыстары жүргізілді: Авоке гоминидтері орны (AHS), ол да 1-ші қабатта орналасқан, және 2-ші қабаттағы Құс ұясы (BNS) орны. Жақында жүргізілген қазба жұмыстарынан табылған тас құралдары жиынтығының сипаттамалары 1967 жылғы алғашқы қазбада табылған тас құралдарын да қамтиды.
During Richard Leakey's original 1967 excavations several stone tools were found in association with Omo 1 at Kamoya's hominid site (KHS) but were not well described in the research literature. In the 2000s further excavations occurred at KHS in addition to two other sites: Awoke's hominid site (AHS) also located in Member 1 and the Bird's Nest Site (BNS) located in Member 2. Summaries of the lithic assemblages found during the more recent excavations also consider the lithics found in the initial 1967 excavation.
Үлкен сүтқоректілер
Assefa және басқалардың зерттеулерінде барлық қабаттардан сынамалар алынды, бірақ жануарлар қалдықтары тек I, III және IV қабаттарынан ғана табылды. Әрбір қабаттан алынған жануарлар жиынтығы сүтқоректілердің түрлік әртүрлілігі жағынан ұқсас келеді және аймақтағы қазіргі жануарлар қауымдастығын құрайтын ірі сүтқоректілерді көрсетеді. Яғни, көбінесе мүйізді мал, шошқалар және жылқылар, сондай-ақ бегемоттар, мүйізқұйрықтар сияқты басқа да екі тырнақты жануарлар кездеседі. Қазба жануарлар үлгісі приматтардың (тек бір дана) және жыртқыштардың жеткіліксіз өкілдігімен ерекшеленеді; кейбір мүйізді мал түрлері мүлдем табылмайды. Керісінше, Hylochoerus meinertzhageni және Cephalophus қазба жануарлар дүниесінде кездеседі, бірақ қазіргі жануарлар қауымдастығында жоқ. H. meinertzhageni және Cephalophus-тің табылуы қызығушылық тудырады, өйткені олар Африкадағы қазба жазбаларында сирек кездеседі және Матупи үңгірі сияқты аз ғана жерлерде ғана табылған. Қазба жануарлар дүниесінде Equus burchellii және E. grevyi-дің табылуы да маңызды, себебі бұл Омо Кибиш аймағында бұл екі түрдің бір тіршілік ортасында ұзақ уақыт бойы бірге кездесуіне ерекше жағдай болғанын көрсетеді. Плейстоценнің орта кезеңінің соңындағы жануарлардың қазіргі түрлерінің ғана болуы емес, сынамалардың жеткіліксіздігі де Кибиш формациясында жойылған түрлердің табылмауына себеп болуы мүмкін деп болжануда.
Research by Assefa et al. sampled all members but obtained faunal remains from only Members I, III, and IV. The faunal assemblages obtained from each member are similar in their diversity of mammals and are largely representative of the large mammals which comprise the current community of fauna in the area. That is, predominantly bovids, suids, and equids but also other ungulates such as hippopotamuses, rhinoceroses etc. The fossil fauna sample falls short in terms of its limited representation of primates (only a single specimen) and carnivores; some bovid species are not represented at all. Conversely, Hylochoerus meinertzhageni and Cephalophus are sampled in fossil fauna but are not in the extant community. The presence of H. meinertzhageni and Cephalophus is interesting because they are reportedly rare in the African fossil record having occurred in few sites such as the Matupi Cave. Another notable find within the fossil fauna is that of Equus burchellii and E. grevyi because this may suggests that the Omo Kibish area has for a long time been an exception to the otherwise rare coexistence of the two species in a given habitat. It is predicted that inadequate sample size rather than the existence of only current fauna during the late middle Pleistocene may explain the absence of any extinct species within the Kibish Formation.
Таксономиялық құрамы
Жалпы алғанда, Кибиш формациясының мүшелерінен 337 балық қаңқасының үлгісі жиналды; сүтқоректілердегідей, қазбалар тек I, III және IV мүшелерінен ғана табылған. 337 үлгінің бір бөлігі бір индивидуумға тиесілі болуы мүмкін, бірақ таксономиялық жиіліктердің қорытындысы бұл фактіге елеулі әсер етпейді деп саналады. Персиформдар мен силуриформдар (мысықбалықтар) Кибиш жиынтығының 86,7 пайызын құрайды. Маңыздысы, персиформдар тобы тек бір түрмен (Lates niloticus) өкілденген, ал силуриформдардың 76 пайызы Synodontis және кларидтармен өкілденген. Кибиш ихтиофаунасы қазіргі қоғамдастықтың құжатталған биологиялық әртүрлілігіне толық сәйкес келмесе де (37 белгілі туыстың 9-ы анықталды), аймақтағы қазіргі заманғы фаунаға ұқсас. III мүшеде тоғыз туыс кездеседі, ал I мүшеде Hydrocynus және Schilbe жоқ; алайда, екі мүше таксономиялық жиіліктері (реті бойынша) жағынан ұқсас. IV мүшеде тек үш басым туыс (Lates, Synodontis және Clarias) ғана кездеседі.
In total, 337 skeletal specimens of fish were collected from the Kibish formation members; as in the case of the mammals, fossils were found only in members I,III and IV. Although some of the 337 specimens likely belonged to the same individuals, it is believed that summaries of the taxonomic frequencies is not greatly impacted by this fact. Together perciforms and siluriforms (catfish) comprise a staggering 86.7 percent of the Kibish assemblage. Importantly, the order perciform is represented entirely by a single species (Lates niloticus) while 76 percent of siluriforms are represented by Synodontis and clariids. Although the Kibish ichthyofauna does not closely approximate the documented biodiversity of the extant community (9 out of the 37 known genera were identified), overall it is similar to the modern fauna in the region. Member III contained all nine genera while Member I was missing Hydrocynus and Schilbe; nonetheless the two members were similar in the taxonomic frequencies (by order). Member IV contained only the three predominant genera ( Lates, Synodontis and Clarias).
Хоминоидтардың өзара әрекеттесуі
Қазба материалдарының өзінде ешқандай нақты белгілер болмаса да, басқа да дәлелдер Омо-Туркана алқабында қоныстанған гоминидтер үшін балық аулау – өмір сүрудің қалыптасқан әдісі болғандығын көрсетеді. Басты дәлелдерге IV қабатында табылған, басқа Орта Тас Дәуірі (MSA) орындарындағы сияқты тікенді сүйек ұштары жатады. Шығыс және Оңтүстік Африкадағы осы Орта Тас Дәуірі орындарында бұл сүйек ұштары өңделген балық қалдықтарымен бірге кездеседі. Бұдан өзге, Кибиш таксондарының кейбіреулерінің ірі дене мөлшері немесе ашық су кеңістіктерін ұнатуы, оларға аң аулау құралдарын қолдану қажеттігін көрсетеді.
Although there are no suggestive markings on the fossil material itself, other lines of evidence suggest that fishing was an established method of subsistence for hominids occupying the Omo Turkana Basin. The main evidence includes barbed bone points, similar to those in other MSA sites, found in Member IV. In said MSA sites in eastern and southern Africa, these bone points were found in association with processed fish material. Moreover, characteristics of some of the Kibish taxa, such as their large size or preference for open waters habitats suggest that they would indeed require tools to be procured.