Кіріспе

Дицинодонттардың жойылған туысы

Автоматты таксобокс
| fossil range = Капитания (Гвадалупия) – Лопингия (Чансингия),
| image = Iziko Diictodon Hibernating Pair. JPG
| image caption = Бұрмаланған бас сүйегі бар ересек еркектер
| image2 = Diictodon skull taphonomy (cropped). png
| image2 caption = Дииктодонның жоғарғы (сол жақта) және бүйірлік (оң жақта) көріністегі бұрмаланбаған бас сүйегі, масштаб сызығы = 1 см
| taxon = Diictodon
| authority = Оуэн 1876
| subdivision ranks = Түрлер
| subdivision = * D. feliceps (типі)
| synonyms = Rhachiocephalodon Seeley, 1898 шамамен 255 миллион жыл бұрын соңғы перм кезеңінде өмір сүрген. Қалдықтары Замбиядағы Луангва алабындағы Мадумабиса сазды тасының Цистецефал жиынтық аймағынан, сондай-ақ Теклуф формациясының Тропидостома жиынтық аймағынан, Абрахамскрал формациясының Тапиноцефал жиынтық аймағынан, Балфур формациясының Дицинодон жиынтық аймағынан, Оңтүстік Африканың Миддлтон немесе Балфур формациясының Цистецефал жиынтық аймағынан және Қытайдың Гуодикенг формациясынан табылды. Оңтүстік Африкада табылған барлық перм кезеңіне жататын омыртқалы жануарлардың шамамен жартысы – Дииктодонға жатады. Бұл кішкентай шөппен қоректенетін жануар перм кезеңіндегі ең сәтті синапсидтердің бірі болды.

Сыртқы келбеті

Диктодонның басы пропорционалды емес, ірі болған және мүйізлі тұмсықпен аяқталған. Тістері бар және тістері жоқ түрлер арасында нақты айырмашылық бар, себебі тістері бар түрлер көбінесе ірірек болған және маңдай сүйегінің ісігі дамуына бейімделген. Бұл, әдетте, жыныстық диморфизмді көрсетеді, тістері бар жыныстың еркек екеніне көз жеткізеді. Диктодонның күшті қолдары мен аяқтары болған, сондай-ақ әрқайсысы бес өткір тырнақтары бар еді, және олардың иіс сезу және көру қабілеттері де жақсы болған болуы мүмкін. Олардың қозғалысы қолтырауын тәріздес, крокодилдердің "биік басуына" ұқсас еді. Олардың жақтары да қарапайымдатылған, кейбір сүйектері естуға арналған, бұл сүтқоректілерге бейімделудің маңызды белгісі саналады. Диктодонның қазуға бейімделген көптеген қасиеттері болды, мысалы, жақсы дамыған бұлшық еттері, цилиндр тәрізді денесі және кең қолдары. Зерттеушілер Чинсмей мен Рубридж басқа жеті дицинодонт түрін зерттеді, нәтижесінде Диктодонның иық сүйегінің микроқұрылымында өсу белгілері табылмады, бұл олардың өсу стратегиясының өзгеруін көрсетеді және қазу қабілеттерін одан да жақсартты.

Өмір салты

Диктодон терапсид ретінде қазіргі сүтқоректілермен көптеген қасиеттерін ортақтасты. Ең айқын ерекшелігі – олар жерге қуыстар жасаған, бірақ көпшілігі шамалы тереңдікте болған, бұл олардың жиі қазбай, тастап кетілген қуыстарды пайдаланғанын көрсетеді.

Диета

Барлық дицинодонттар сияқты, Дииктодон да шөппен қоректенген. Олар мүсіктерімен сирек шөл бұталарынан бөліктерді үзіп алған. Қазіргі шөл жануарлары сияқты, Дииктодонның да шөл өсімдіктеріндегі қоректік заттардың аздығына байланысты өте тиімді ас қорыту жүйесі болған болуы мүмкін. Жер қазғыш жануарлар болғандықтан, олар сулы түйірлермен қоректенген болуы мүмкін.

Жыныстық диморфизм

Бұрын қатындары бар жануарлар еркек деп есептелсе, қатындары жоқтары әйел деп саналған. Шанағының құрылымындағы айырмашылықтар жыныстық диморфизмнің тағы бір дәлелі болуы мүмкін.