Кіріспе

Манхэттендегі бұрынғы театр, Нью-Йорк

Чатем Гарден Театры немесе Чатем Театры Нью-Йорк қаласындағы Чатем Гардендеріндегі театр болған. Ол төменгі Манхэттендегі Перл және Дуэн көшелерінің арасындағы Парк Роудағы Чатем көшесінің солтүстік жағында орналасқан. Жер Аугуст көшесіне дейін созылған. Чатем Гарден Театры жоғары сапалы Парк Театрына алғашқы маңызды қарсылас болды, бірақ соңғы жылдары Нью-Йорктің театрлық иерархиясындағы ең төменгі деңгейге, тіпті Боуэри Театрынан да төмен түсті. 1832 жылы Чатем Гардені Чатэм көшесіндегі еркін пресвитериандық шіркеуге айналдырды.

Жаратылыс және алғашқы кезеңдер

Театр өте қарапайым түрде басталды. 1823 жылы Нью-Йорктегі Чатем бақтарының басқарушысы Гипполит Барриер өзінің саябағында ақ түсті матадан шатыр тұрғызды. Ол оны «Павильон театры» деп атады және онда 25 центтік билет бағасымен драма қоюды бастады. Бұл шатыр басқа концерттер мен қойылымдар үшін де пайдаланылды, сонымен қатар ішінде салон да болды. Бұл уақытша театр жаз бойы жұмыс істеді, мүмкін, АҚШ-тағы алғашқы жазғы театр болды. Нью-Йорктегі «Парк театрының» директоры Стивен Прайс, шатырды өрт қаупі деп билік органдарына хабарлап, Барриердің кәсібіне тосқауыл қоюға тырысты. Барриер бұған жауап ретінде осы жерге кірпіштен және бетоннан тұратын ғимарат салды. Жаңа ғимарат, «Чатем Гарден театры» деп аталды, 1824 жылдың 17 мамырында ашылды және қалыпты маусым бойы жұмыс істеді. Театрды сәулетші Джордж Конклин жобалаған, ол әсемдікке толы құрылыс болды. Онда галерея болған жоқ, сондай-ақ афроамерикалықтарға кіруге рұқсат берілмеді. Балконы вестибюльмен бір деңгейде орналасқан және бақшаға қараған. Қабырғаларында тіректер, ал есіктерінде ауа ағынын жақсарту үшін жалюзилер болды. 1825-26 жылдары Нью-Йоркке келген Карл Бернхард мына сипаттаманы қалдырды: Дегенмен, театрдың орнын табу қиын болды. Оған тек Чатем-стрит батыс жағындағы жеке ғимараттар арқылы өту арқылы ғана қол жеткізуге болады. «The New York Mirror» газеті мынадай нұсқаулар берді: «Чатем Гарден театры» танымал актерлерді қолжетімді бағамен ұсынды және жақсы табыс әкелді. Театр 1825 жылдың 9 мамырында басталған екінші маусымында элиталық «Парк театрына» нағыз бәсекелес болды.

Кейінгі басқару

Барьер 1826 жылғы 21 ақпанда қайтыс болды. 15 наурызда Чатем Гарден театры Генри Уоллакқа аукцион арқылы 4500 долларға сатылды. Уоллак оны 20 наурызда төрт айлық маусымға қайта ашты. Содан кейін ол ойын үйін жаңартып, қайта безендірді, сосын 1826 жылғы 9 қазанда қайта ашты. Бірақ Уоллак банкротқа ұшырады және ол 1827 жылғы сәуірде Чатем Гарден театрын жабуға мәжбүр болды. Кейінгі басшылар театрдың бағытын жоғары сыныпты драма мен операдан төменгі сыныптарға тартымды репертуарға ауыстырды. Мегари есімді адам жалға алушы болып, 1827 жылғы 16 маусымнан бастап қысқа мерзімге, ал 3 желтоқсаннан бастап басқарды. Килнер мен Мейвуд одан кейін, 9 маусым 1828 жылы басталған маусыммен із суырып жүрді. 1829 жылы Джеймс Х. Хакетт ғимаратты иеленді және оны Америка опера театры деп атады. Ол 1829 жылғы 20 мамырдан 1 қыркүйекке дейін екі маусымға негізінен жеңіл, танымал музыка ұсынды. Джордж Барретт пен К. Янг 24 желтоқсанда оның орнына келді, бірақ олардың қызметі екі аптадан аспады. Опера үйі 1830 жылғы 18 қаңтарда Бланшардың амфитеатрына айналды, ол атпен ойын-сауық пен жеңіл драмаға маманданған. С. Филлипс 1831 жылғы 11 наурызда директор болып тағайындалды; ол мамыр айына дейін, Чарльз Р. Торн осы лауазымды атқарғанға дейін қызмет етті. Соңында, Томас С. Хамблин 1831 жылғы маусымның соңында театрды сатып алды. 1831–1832 жылдар аралығындағы маусым оның соңғысы болды. Барьердің қайтысынан кейін Чатем Гарден Нью-Йорктің ойын-сауық индустриясының төменгі деңгейіне түсіп қалды. Ол төбелес, мас күйдегі жанжалдар мен жезөкшелікке жол бергенімен белгілі болды. Нью-Йорктің үш ірі театрының (Парк және Боуэри екінші екеуі) ең жаман беделі осы театрға тиесілі еді. Сол ауданда борделдер гүлденді. Франсис Троллоп театрды ешқандай күмәнсіз сөздермен сипаттады:

Дегенмен, Троллоп ханымның сипаттауы театрдың беделіне сәйкес болмағанын көрсетеді. Бала емізуші ананың болуы театрдың төменгі сыныпқа қатысты екенін, бірақ сонымен қатар отбасылық бағытта екенін көрсетеді. Финни әр жексенбіде 3000-ға жуық адам жиналатын уағыз айтып, аптасына үш рет жаңғырулар өткізді. Бұл кезеңде танымал діни хор – қасиетті музыка қоғамы ғимаратты аптасына екі түнге, жылына 850 доллар төлеп жалға алды. Кейінгі жылдары шіркеу қонақ үйге айналды. Ғимарат бұзылғаннан бері жері қазір Нью-Йорк қаласының оңтүстік округінің сотқа дейінгі және ұсталып тұрған сотталушыларын ұстап тұратын федералды мекеме – Метрополитен түзеу орталығының орнына айналды.