Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері (1831–1903)
New Zealand politician (1831–1903)
Уильям Роллстон (19 қыркүйек 1831 – 8 ақпан 1903) – Жаңа Зеландия саясаткері, мемлекеттік басшы, білім беру саласының қайраткері және Кентербери провинциясының басқарушысы.
William Rolleston (19 September 1831 – 8 February 1903) was a New Zealand politician, public administrator, educationalist and Canterbury provincial superintendent.
Ерте өмір
Ролстон 1831 жылдың 19 қыркүйегінде Йоркширдегі Малтби қаласында, пастор Джордж Ролстон мен Энн Нетлшиптің тоғызыншы баласы болып дүниеге келді. Оның ағасы – дәрігер және зоолог Джордж Ролстон. Ол Россалл мектебінде және Эммануэль колледжінде оқыды, 1855 жылы классикалық трипоста екінші дәрежелі дипломмен бітірді. Ол Кентербериге көшіп баруды ниеттенген, бірақ әкесі оған одан бас тартуға кеңес берді, сондықтан ол жеке сабақтар берді. Дегенмен, бұл тек Англиядан "консерваторлар мен шіркеу өкілдерінен" құтылу үшін жеткілікті ақша жинаудың бір жолы болды.
Rolleston was born on 19 September 1831 at Maltby, Yorkshire as the 9th child of the Rev. George Rolleston and Anne Nettleship. His brother was the physician and zoologist George Rolleston. He attended Rossall School and Emmanuel College, where he graduated in 1855 with second class honours in the classical tripos. He had intended to move to Canterbury but his father advised against it so he took up tutoring. However, this was merely a means of raising enough money to leave England in order to reject 'Conservatives and Ecclesiastics'.
Саяси мансап
Роллстон алғаш рет Кентербери провинциялық кеңесіне 1863 жылғы 4 желтоқсанда Кентербери атқарушы кеңесіне тағайындалғанда қосылды. Оның атқару кеңесіндегі қызметі 1865 жылғы 16 маусымда аяқталды. 1864 жылғы 23 қаңтарда ол Хиткотт сайлау округінде провинциялық кеңесші болып сайланды және 1865 жылғы 23 маусымға дейін кеңесші қызметін атқарды. 1868 жылғы 22 мамырда ол Кентербери провинциясының 4-ші (және соңғы) суперинтенданты болып сайланды. Ол бұл лауазымды 31 қазан 1876 жылы провинциялар таратылғанға дейін иеленді. Роллстон 1868 жылдан 1884 жылға дейін Авон сайлау округін өкілдік етті. 1878 жылы парламент депутаты ретінде Роллстон саңырау балаларға арналған мектеп ашуды ұсынды. Үкімет Крайстчерчте саңырауларға арналған мемлекеттік мектеп ашуға келісті, ал 1880 жылы Самнер саңыраулар мен сөйлеу қабілетінен айырылғандар институты ашылды. 1879 жылғы жалпы сайлауда ол қарсылықсыз қайта сайланды. Ол 1884 жылдан 1887 жылға дейін Джеральдин сайлау округін өкілдік етті. Джеральдин сайлау округі 1887 жылы таратылып, оның орнына Сеарби Бакстон жеңіске жетті. Содан кейін ол 1890 жылдан 1893 жылға дейін Халсвелл сайлау округін өкілдік етті. 1893 жылы Халсвелл сайлау округі таратылып, ол Эльсмирде сайлауға түсті, бірақ жеңіліске ұшырады. Содан кейін ол 1896 жылдан 1899 жылға дейін Рикартон сайлау округін өкілдік етті. Ол 1896 жылғы сайлауда Джордж Уоррен Расселге қарсы жеңіске жетті, бірақ 1899 жылы одан бір дауыс айырмасымен жеңілді. Роллстон 1880 жылғы желтоқсаннан 1881 жылғы сәуірге дейін премьер-министр Джон Холлдың үкіметінде Әділет министрі қызметін атқарды. Ол сондай-ақ 1881 жылғы қаңтарда Джон Брайс отставкаға кеткеннен кейін Туысқандық істер министрі болып тағайындалды. Роллстон 1881 жылғы 19 қазан күні түнде министр лауазымынан шеттетілді, өйткені Холл үкіметінің атқарушы кеңесі губернатор сэр Артур Гордонның қатысусыз шұғыл отырыс өткізіп, маори пайғамбары Те Вити мен Парихака тұрғындарына қарсы жарлық жариялады, олар Парихаканы тастап, жерлерін сатуға және бөлуге келіспесе, "оларға тиесілі үлкен жамандыққа" тап болатынын ескертті. Оның орнына оның бұрынғы лауазымына Джон Брайс қайта тағайындалды, ол үш аптадан кейін 1600 қарулы полиция қызметкерлерімен Маори жерін сатуға қарсы бейбіт наразылықтың орталығы болған елді мекенге шабуыл жасады. 1891 жылы ол Оппозиция жетекшісі болып сайланды. 1893 жылы ол әйелдердің сайлау құқығын қолдады және кейіннен ол осы жетістікке өз үлесін қосқанын мәлімдеді.
Rolleston first joined the Canterbury Provincial Council when he was appointed to the Canterbury Executive Council on 4 December 1863. His tenure on the Executive Council finished on 16 June 1865. On 23 January 1864, he was elected as a provincial councillor in the Heathcote electorate and remained a councillor until 23 June 1865. On 22 May 1868, he was elected unopposed as the 4th (and last) Superintendent of the Canterbury Province. He held that office until the abolition of the provinces on 31 October 1876. Rolleston represented the Avon electorate from a by election in 1868 to 1884. In 1878 as an MP Rolleston proposed a school for deaf children. The government agreed to open a state school for the deaf in Christchurch, and the Sumner Deaf and Dumb Institution opened in 1880. In the 1879 general election, he was returned unopposed. He then represented Geraldine from 1884 to 1887. The Geraldine electorate was abolished in 1887 and replaced with the , where he was defeated by Searby Buxton. He then represented Halswell from 1890 to 1893. The Halswell electorate was abolished in 1893, and he contested Ellesmere, where he was defeated. He then represented Riccarton from 1896 to 1899. He had won the 1896 election against George Warren Russell, but was defeated by him in 1899 by just one vote. Rolleston served as Minister of Justice in the government of Premier John Hall from December 1880 to April 1881. He was also appointed Minister of Native Affairs in January 1881 after the resignation of John Bryce, heading the department as the Government prepared to invade the Māori settlement of Parihaka in November. Rolleston stood aside as minister on the night of 19 October 1881 after the Hall government's Executive Council held an emergency meeting in the absence of Governor Sir Arthur Gordon to issue a proclamation against Māori prophet Te Whiti and the inhabitants of Parihaka, ordering them to leave Parihaka and accept the sale and dismemberment of their land or face "the great evil which must fall on them". He was replaced as minister by his predecessor, John Bryce, who three weeks later led a raid by 1600 Armed Constabulary on the settlement, the centre of a passive resistance campaign against the sale of Māori land. In 1891 he was elected unopposed as Leader of the Opposition. In 1893 he supported women's suffrage, and subsequently claimed the credit in the .
Кейінгі өмір және еске алу
Ол 1865 жылы Крайстчерчтегі Авонсайдта Елизавета Мэри Бриттанға үйленді; ол Джозеф Бриттанның қызы еді. Олардың төрт қызы мен бес ұлы болды, соның ішінде Джон, Франк және Артур Роллстон. Уильям Ролстон 1903 жылдың 8 ақпанында Капунатикадағы Рангитата шаруашылығында қайтыс болды. Ол Авонсайдтағы Қасиетті Үшбірлікте жерленген. Оның құрметіне Кентербери мұражайының алдында ескерткіш орнатылды.
He married Elizabeth Mary Brittan in 1865 at Avonside, Christchurch; she was the daughter of Joseph Brittan. They had four daughters and five sons, including John, Frank and Arthur Rolleston. William Rolleston died at his Rangitata farm at Kapunatiki on 8 February 1903. He is buried at Holy Trinity Avonside. A statue was erected in his honour in front of the Canterbury Museum.