Кіріспе

Австралияның Корольдік Әуе күштері эскадрильясы

No. 9 эскадрилья – Австралияның Корольдік Әуе күштері (RAAF) құрамындағы бөлім. Эскадрилья 1939 жылдың басында құрылған және Екінші дүниежүзілік соғыста флотпен өзара әрекеттесу бөлімі ретінде белсенді қызмет атқарды, Австралия Корольдік Әскери-теңіз күштерінің крейсерлерінен ұшатын гидросамолет экипаждарын қамтамасыз етті. 1944 жылдың соңында таратылған, бірақ 1962 жылы қайта құрылып, кейіннен Вьетнам соғысы кезінде австралиялық әскерлерге қолдау көрсету үшін тікұшақтарды пайдаланған әскери-бірлестік бөлімі болды. RAAF 1989 жылы ұрыс далалық тікұшақтарын Австралия армиясының авиациялық полктеріне тапсырғаннан кейін эскадрилья қайта таратылды. 2023 жылдың маусым айында Northrop Grumman MQ-4C Triton ұшқышсыз әуе аппаратын пайдалану үшін қайта құрылды.

Флотпен ынтымақтастық

9-шы эскадрилья 1939 жылдың 1 қаңтарында Ричмонд әуе базасында 5-ші эскадрильяны қайта нөмірлеу арқылы құрылды. Құрылғаннан кейін эскадрильяның алғашқы командирі Корольдік әуе күштерінің офицері, эскадрилья басшысы Дж. А. С. Браун болды. Австралияның жалғыз флоттық әріптестік эскадрильясы ретінде 9-шы эскадрилья Австралия Корольдік теңіз флотының ауыр және жеңіл крейсерлерінен амфибиялық ұшақтарды пайдаланды; әр крейсерге бір Seagull немесе Walrus амфибиясы бекітілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 9-шы эскадрильяның ұшақтары өздерінің негізгі кемелерімен әлемнің көптеген мұхиттарында, Арктикадан Оңтүстік Тынық мұхитына дейін, Hobart, Sydney, Australia, Perth және Canberra сияқты кемелерде қатысты. Амфибиялық ұшақтар өздерінің негізгі кемелеріне барлау, суасты қайықтарға қарсы қорғаныс, артиллерияны бақылау және жалпы қолдау көрсету үшін қолданылды. Амфибиялар соғыстың басында маңызды қолдау көрсеткенімен, соғыс барысында Австралия Корольдік теңіз флоты (RAN) құрлықтағы және авиатасымалдаушылардың ұшақтарынан айтарлықтай қолдау алды, сондықтан амфибиялардың қажеттілігі болмады. 1943 жылдың қаңтар айының басында эскадрилья Боуэнге (Квинсленд штаты) көшірілді, онда оның ұшақтары патрульдік операцияларды жүргізді. 1944 жылы барлық қалған RAN крейсерлері катапульдаларын алып тастады және 9-шы эскадрилья 1944 жылдың 31 желтоқсанында Ратминс әуе базасында таратылды. Соғыс кезінде қаза тапқандардың саны 22 адамды құрады.

Әскери ынтымақтастық

No. 9 эскадрилья 1962 жылдың 11 маусымында Уильямтаун әуе базасында қайта құрылды, бастапқыда «Уолрас» ұшақтарымен жабдықталды, кейін UH-1 «Ирокез» тікұшақтарымен қайта жабдықталғаннан соң Фэрберн әуе базасына көшті. RAAF-қа іздеу-құтқару мүмкіндіктерін ұсыну үшін құрылған болса да, эскадрильяның негізгі міндеті тез арада Австралия армиясына әуе көлігін ұсынуға айналды. 1966 жылдың ортасында эскадрилья 1-ші австралиялық әскери күштерінің (1 ATF) құрамында Оңтүстік Вьетнамдағы Вунг Тау әуе базасына орналасты және 1966 жылдың 30 маусымында операцияларды бастады. Эскадрилья әскери күшке тікұшақпен қолдау көрсетті, бірақ оның көп бөлігін АҚШ армиясы қамтамасыз етті. Бірақ көп ұзамай No. 9 эскадрилья мен армия командирлері арасында келіспеушіліктер туды, себебі Әуе кеңесі «бейбіт уақытта жасалған ережелерді сақтау қажет» деп талап етті. Бұл No. 9 эскадрильяның операциялық мүмкіндіктерін шектеді, Оуэн Изердің сөзіне сүйенсек, «Ирокез» тікұшақтарының «қауіпсіз емес жерлерде» немесе «шабуылдық» рөлдерді орындауына мүмкіндік бермеді. Изер бұл RAAF-тың Оңтүстік Вьетнамдағы жер күштерінің қажеттіліктерін түсінбегендігін көрсетті, бұл армия операцияларын осылай тоқтатты, нәтижесінде No. 9 эскадрилья уақытша тоқтатылды. Алан Стивенс соғыстан кейінгі RAAF тарихында бұл есеп миф екенін және эскадрильяның жазбалары 1966 жылдың маусым мен қыркүйек айлары арасындағы тоқтатылған кезеңде де үздіксіз жұмыс істегенін көрсетеді деп мәлімдейді. 1966 жылдың 18 тамызында Лонг Тан шайқасында No. 9 эскадрильяның екі «Ирокез» тікұшағы, ұшу лейтенанттары Клифф Доле мен Фрэнк Райли басқаруымен, 6 RAR-дың D ротасын жабдықтау үшін қауіпті миссияны орындады, олар саны жағынан кем және оқ-дәрісі таусылып бара жатқан. Миссия австралиялық жаяу әскерінің аман қалуына өте маңызды болды, себебі көмек күштері Нуи Даттан өтіп кетуге мүмкіндік алды және қатты жаңбыр мен жерден атыс қаупіне қарамастан аяқталды. Вьетконг әскерлері шегінгеннен кейін бірнеше тікұшақ австралиялық жарақат алғандарды соғыс алаңынан эвакуациялау үшін пайдаланылды. Лонг Таннан кейін RAAF пен армия арасындағы қарым-қатынас жақсарды. No. 9 эскадрилья жаңа операциялық тұжырымдамалар мен процедураларды әзірледі, ұшақтардың жоғары көрсеткіштерін, миссияның табысты орындалуын және төмен шығынды қамтамасыз етті. Эскадрилья Арнайы әуе күштерімен тығыз кәсіби қарым-қатынас орнатты, бұл оларға орманды жерге қону аймақтарына жылдам және дәл патрульдерді енгізуге және шығаруға мүмкіндік берді. Вьетнамда орналасқан кезде, 1967 жылы эскадрилья «Ирокез» тікұшақтарының жаңартылған нұсқаларымен жабдықталды, сонымен қатар RAN және Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштерінің No. 3 эскадрильясымен күшейтілді. 3 наурызда Қорғаныс министрі мен Әуе күштерінің басшысы эскадрилья 2023 жылдың маусымында қайта құрылатынын, 2024 жылы пайдалануға берілетін «Тритон» ұшақтарын басқаратынын жариялады. Эскадрилья 11 маусымда 2023 жылы No. 92 қанаттың құрамында қайта құрылды. Оның штаб-пәтері Оңтүстік Австралиядағы Эдинбург RAAF базасында орналасқан, ал «Тритон» ұшақтары негізінен Солтүстік территориядағы Тиндал RAAF базасынан жұмыс істейтін болады.