Кіріспе

Х.Г. Уэллстің 1899 жылғы "Ұйқышы оянады" романы – ағылшын жазушысы Х.Г. Уэллстің екі жүз үш жыл ұйықтап, әлемдегі ең бай адамға айналған, толығымен өзгерген Лондон қаласында оянған адам туралы антиутопиялық ғылыми-фантастикалық романы. Басты кейіпкер оянғанда армандарының орындалғанын көреді, ал болашақ оған барлық қорқыныштары мен бұрмалауларымен ашылады. 1910 жылы "Ұйқышы оянады" деген атпен жарияланған мәтін – 1899 жылы сериал түрінде, содан кейін кітап ретінде жарық көрген "Ұйқышы оянады" романының қайта өңделген нұсқасы. 2004 жылғы Project Gutenberg кітабының бетінде төрт жол көрсетілген, олар кітапшаның тақырыбын ұсынады: "Ұйқышы оянады"; "Ұйқышы оянады" романының қайта қарастырылған басылымы; Х.Г. Уэллс; 1899 жыл. Екі басылым да 1899 жылдың бірінші 18 санында, 7 қаңтардан 5 мамырға дейінгі сенбі күндері жарық көрді. 1910 жылғы басылымда Уэллс "ұшатын машиналарын" да жаңартып, заманауи деңгейге жеткізді. "Болашақ күндердің хикаясы" (1897) деген қысқа әңгіме – романның алға күрсінісі болып табылады, өйткені ол осы болашақ қоғамдағы оқиғаны баяндайды.

Тақырыптар

Тақырыптарға социализм, революцияға тиіспеушілік және элитаның халықты бір жағынан қысым мен кедейлікке салу арқылы, екінші жағынан технологияны пайдалану және ләззат беру арқылы қалай манипуляциялай алатыны кіреді. Осы тұрғыдан алғанда, кітапта Альдус Хакслидің «Жаңа әлем» және Джордж Оруэллдің «1984» романдарында кейіннен зерттелген элементтер бар.

Қабылдау

Флойд Гейл "Галакси" ғылыми-фантастикалық журналында "Ұйқышы оянады" туындысы туралы, "өте ұятты" және ескірген ғылымға қарамастан: "Осы әңгіменің құндылығы оның адамдық қасиеттерінде. Бұл – "Жас Уэллс" утопиялық емес жағынан ең жақсысы".

Ұсынылған фильм

1960 жылдардың аяғында Джордж Пал романды фильмге түсіргісі келді. American International Pictures компаниясының оған құқығы бар екенін естіп, оны сатып алу туралы ұсыныс жасады. Олар оған өздері үшін фильм түсіруді ұсынды. Бірақ, фильм түсірілмеді.

Ықпал

Романның сюжеттік желісі Вуди Алленнің 1973 жылғы "Слипер" фильмінің сюжетіне ұқсас. "Пулп" жазушысы Гарри Стивен Килер бұл идеяны 1914 жылғы "Джон Джонс доллары" атты әңгімесінде одан да әрі дамытты, онда бір күміс доллар 2921 жылға дейін жинақталып, "таңғаларлық" 6,3 триллион долларға жетеді, осы қаражат Күн жүйесінің экономикасын құрайды және планетааралық социалистік жұмақты қаржыландырады. Бак Роджерс осы әңгімеден шабыт алғаны жиі айтылады. "A Fishful of Dollars" атты "Футурама" эпизоды Уэллс романының негізінде еркін жасалған. Басты кейіпкер Филип Фрай 31 ғасырда криогендік тоңдыру арқылы сақталғаннан кейін қайта тіріліп, оның банк шоты мың жыл бойына үстеме пайда әкелгенін біледі.