Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аделаида қаласының іске аспаған көлік жоспары
Abandoned transport scheme for the city of Adelaide
Метрополиялық Аделаида көлік зерттеуі, немесе "MATS жоспары" деп белгілі болған, 1968 жылы жарияланған, Оңтүстік Австралияның Аделаида метрополиялық аймағы үшін бірқатар автомобиль және теміржол көлік жобаларын ұсынған кешенді көлік жоспары болды. Ол тас жолдардың салынуын, 34 шақырымдық экспресс-жолдарды және қолданыстағы магістральдық жолдардың кеңейтілуін ұсынды. Сондай-ақ, жаңа магістральдық жолдар мен Порт өзені арқылы салынатын жаңа көпір қарастырылды. Қоғамдық көлік үшін Glenelg трамвай желісінің жабылуы, 20 теміржол деңгейіндегі айырықтар және жаңа теміржол желісі, соның ішінде Король Уильям көшесі астындағы метро құрылысы ұсынылды. 1968 жылы жерді сатып алу және құрылысқа кеткен шамамен құн 436,5 миллион долларға бағаланды, ал инфляцияны ескергенде 2010 жылы бұл шамамен 4,580 миллион долларға тең. Саяси және қоғамдық қарсылықтарға байланысты жоспардың ұсыныстарының өте азы түпнұсқалық нысанында іске асырылды. Автомобиль жеке адамды азат ететін құрал ретінде қарастырылды, және әлемнің көптеген қалалары жеке көліктердің қажеттіліктеріне сәйкес қала құрылысын жүргізіп жатты. Аделаида жылдам дамыды: 1966 жылға қарай оның халқы соғыстан кейінгі деңгейге қарағанда 90%-ға өсті. Сарапшылар жоспарсыз қалалық кеңеюдің салдарынан қала құрылысына қызығушылықтың жаңадан оянуына ескертіп отырды. 1955 жылы қала құрылысы заңына қаланың болашақ дамуы үшін үйлесімді жоспарды қажет етуге өзгерістер енгізілді. 1962 жылы "Метрополиялық Аделаида есебі" жарық көрді, онда тас жолдар салу туралы ұсыныстар қамтылған. Перттегі Митчелл және Квинана тас жолдары солтүстік-оңтүстік тас жолын құрайтын Аделаидадағы ұсынылып отырған Солтүстік-Оңтүстік тас жолына ұқсас мысал келтірді.
The Metropolitan Adelaide Transport Study, or "MATS Plan" as it became known, was a comprehensive transport plan released in 1968 proposing a number of road and rail transport projects for the metropolitan area of Adelaide, South Australia. It recommended the construction of of freeways, 34 kilometres of expressway and the widening of of existing arterial roads. It also featured new arterial roads and a new bridge over the Port River. For public transport, it proposed the closure of the Glenelg tram line, 20 rail grade separations and of new railway line, including a subway under King William Street. The estimated cost of land acquisition and construction was $436.5 million in 1968, which equates to approximately $4,580 million in 2010 with inflation. Very few of the plan's recommendations were ultimately brought to fruition in their original form due to political and public opposition. The car was seen as a personal liberator, and many cities around the world were building their urban forms around the needs of private cars. Adelaide continued to expand rapidly: by 1966 its population had increased by 90% on post war levels. Experts had been warning of the consequences of unplanned urban sprawl leading to a renewed interest in planning. In 1955 the Town Planning Act was amended to require a coordinated plan for the city's future development. The Report of Metropolitan Adelaide was released in 1962 and featured proposals for the construction of freeways. The Mitchell and Kwinana Freeways in Perth forming a north–south freeway present a comparable example to the proposed North South Freeway in Adelaide.
Порт тас жолы
Бұл Порт Аделаидадан Аделаида қаласының орталығына дейін жүретін болжамды канал үшін бұрынғы жылдары қалдырылған Порт Роудтың кең орталық бөлігінде салынатын тас жол болуы керек еді. Ол Хиндмарш түйіскен жерінен Ескі Порт Роудтың қиылысына дейін созылуы жоспарланған. Онда жаяу өткелдер қарастырылған, бірақ Порт Роуд арқылы байланысты бұғаттауы үшін сынға ұшырады. Порт Роудтан кейін Коммерциялық Роуд Порт өзенінің үстінен салынатын жаңа көпір арқылы жалғасып, Виктория Роудқа қосылып, үздіріссіз магистральдық жол құратын еді.
This was to be a freeway constructed in the wide median strip of Port Road that had been left in earlier years for a possible canal leading from Port Adelaide to the Adelaide city centre. It was to go from the Hindmarsh Interchange to the Old Port Road intersection. It would feature pedestrian overpasses but was still criticised for blocking communications across Port Road. Following Port Road, Commercial Road was to continue over a new bridge over the Port River connecting to Victoria Road making a continuous arterial road.
Хиндмарш алмасу пункті
Жоспардағы ең ірі құрылыс жобасы. Порт тас жолының, Солтүстік-Оңтүстік тас жолының және Солтүстік Аделаида қосылысының қиылысы төрт деңгейлі "спагетти" түйіскенін қажет ететін еді, ол Хиндмарш шағын қаласын дерлік толығымен жауып тастаған болар еді. 2021–2022 жылдары Гаулер теміржолының үстінен Торренс жолы көпірі салынды және 18 маусымнан бастап қозғалысқа жіберілді, деңгейлі қиылыс жойылды.
The largest construction project in the plan. The intersection of the Port Freeway, North South Freeway and North Adelaide Connector would have required a four level spaghetti interchange with many flyovers that would have almost engulfed the suburb of Hindmarsh. A Torrens Road bridge over the Gawler railway line was constructed in 2021–2022 and allowed traffic from 18 June 2022, eliminating the level crossing.
Хиллз тас жолы
Бұл жаңа Оңтүстік-Шығыс тас жолы (Crafers қаласынан салынып жатқан, бұрынғы қисық жолды жазыққа қарай қалдырып) мен қала орталығы арасындағы байланыс құру ұсынылды. Ол Колледж паркі, Сент-Питерс, Норвуд, Роуз-парк, Маертл-Банк және Уррбрае аудандарынан өтіп, Белер-роуд арқылы қаладан шығу жоспарланған. Аделаиданың ең әулетті көптеген аудандары бөлшектене түсер еді. Бұл бүкіл MATS жоспарының ең көп дау тудырған бөлігіне айналды. Кейінгі ұсыныстардан бұл жоба алынып тасталды, бірақ бұл қоғамдық пікірді жобаның қалған бөлігіне қарсы қайырды.
This was proposed to be a connection between the new South Eastern Freeway (then under construction from Crafers, leaving the winding old road down to the plains) and the CBD. It would have cut a swathe through College Park, St Peters, Norwood, Rose Park, Myrtle Bank and Urrbrae before leaving the city at Belair Road. Many of Adelaide's most affluent suburbs would have been broken up. This proved to be the most controversial part of the entire MATS plan. It was dropped from subsequent proposals but served to turn public opinion against the rest of the project.
Футхилл тас жолы
Дарлингтондағы Солтүстік-Оңтүстік тас жолында (шамамен Оңтүстік көшесі Стурт көшесімен қиылысатын жерде) солтүстік-шығыс бағытында Белер көшесіндегі Хиллс тас жолымен қосылатын жол құрылысын ұсыну қарастырылды. Аталған жылдам тас жол Хиллс тас жолымен байланысты келесі ұсыныстардан бас тартылды.
A proposed link between the North South Freeway at Darlington (approximately the point where South Road meets Sturt Road) travelling in a north east direction to meet up with the Hills Freeway at Belair Road. The expressway was scrapped from subsequent proposals with the Hills Freeway.
Модбери тас жолы
Солтүстік Аделаида жалғауынан басталып, бұл Торренс өзені бойымен жүрген болар еді (бірақ кейін осы дәлізde О Бахн автобус жолы салынды). О-Банның қазіргі Модберидегі соңғы аялдамасынан шамамен 1 км қашықтықта, ол қазіргі МакИнтайр жолы арқылы Алтын Гровке қарай бұрылып өтер еді. Қазіргі О-Банға ұқсас қызмет көрсететін тас жол бойындағы экспресс автобус қызметі ұсынылды. Тас жолдың құрылысы Торренс өзенінің бірнеше бөліктерін басқа жерге көшіруді қажет етер еді.
Starting at the North Adelaide Connector, this would have followed the River Torrens (the O Bahn Busway was later constructed in this corridor instead). At approximately 1 km from the O Bahn's current terminus in Modbury, it would have then turned further north along what is now McIntyre Road through Golden Grove. An express bus service along the freeway giving a similar service to the current O Bahn was proposed. The freeway would have required the relocation of the River Torrens in various sections.
Драй-Крик тас жолы
Порт-Аделаидадан басталатын бұл шығыс-батысқа жалғау, Grand Junction Road-қа шамамен параллель және сәл солтүстігінен өтіп, Modbury Freeway-де аяқталар еді. Солтүстік негізгі жолының батыс бөлігі Порт-Ривер экспрессі ретінде аяқталған. Дегенмен, ол шығысқа қарай кеңейтілмеді, ал бастапқы дәліз қазір Монтегю жолы ретінде пайдаланылуда. + Атрибуттар Ноарлунга автожолы Хиндмарш түйіскені Солтүстік Аделаида қосылысы Порт автожолы Солсбери автожолы Хиллс автожолы Модбери автожолы Құны, жерді сатып алу34 000 00016 700 0005 700 000100 0009 800 00020 000 0007 400 000 Құны, құрылыс58 000 00013 000 00011 500 00015 100 00014 000 00032 000 00042 500 000 Құны, жалпы92 000 00029 700 00017 200 00015 200 00023 800 00052 000 00049 900 000 Күн сайынғы шамаланған көлік саны, 198693 000N/A62 00068 00062 00058 50079 000 Ұзындығы, шақырым34.42.63.23.312.72.921.2 Қатарлар8N/A66668
Starting at Port Adelaide, this would have been an east–west connector running roughly parallel to and slightly north of Grand Junction Road and terminating at the Modbury Freeway. The section west of Main North Road has been completed since as the Port River Expressway. However it has not been extended eastward, the original corridor now utilised as Montague Road. + Attributes Noarlunga Freeway Hindmarsh Interchange North Adelaide Connector Port Freeway Salisbury Freeway Hills Freeway Modbury Freeway Cost, land acquisition34,000,00016,700,0005,700,000100,0009,800,00020,000,0007,400,000 Cost, construction58,000,00013,000,00011,500,00015,100,00014,000,00032,000,00042,500,000 Cost, total92,000,00029,700,00017,200,00015,200,00023,800,00052,000,00049,900,000 Estimated cars weekday, 198693,000N/A62,00068,00062,00058,50079,000 Length, kilometres34.42.63.23.312.72.921.2 Lanes8N/A66668
Қоғамдық көліктегі өзгерістер
Қоғамдық көлік жүйесіне қатысты түрлі өзгерістер ұсынылды. Есепте қаланың өсуін бағыттап, қалыптастыру және Аделаида қаласының орталық бөлігін жақсарту маңызды екені айтылса да, 131 шақырымдық автокөлік жолына қарағанда жаңа теміржолдың тек 14 шақырымы ғана ұсынылды. Көптеген Оңтүстік Австралия тұрғындары MATS ұсынған ірі автокөлік жолдары желісін салу туралы ұсынысқа күдікпен қарады. Оппозиция АҚШ-тағы автокөлік және жылдамдықты жолдарға қарсы болған наразылықтарға ұқсас болды. Ірі мүліктік сатып алулар ең даулы мәселелердің біріне айналды, ұсынылған автокөлік жолдарының көптеген түйіскен жерлері ешқандай қарсылық күтпестен ұсынылғандай көрінді. Мысалы, тек Ноарлунга автокөлік жолы үшін 3000-ға жуық мүлік, оның ішінде 817 тұрғын үйді сатып алу қажет болар еді. Хиллз автокөлік жолы Аделаиданың оңтүстік-шығысындағы тарихи қала маңындағы маңызды аумақтардың бұзылуына әкелер еді. Автокөлік жолдарының қалалық ландшафтқа тигізетін әсері де үлкен алаңдаушылық туғызды. Автокөлік жолдары әлеуметтік проблемаларды тудыруы мүмкін деген қауіп болды, адамдар Лос-Анджелес сияқты қалаларда кеңейтілген автокөлік жолдарынан кейін көршілес аудандардың бөлінуіне және қалалық геттолардың пайда болуына әкелген қалалық бөліністерді атап өтті. Егер ұсынылған автокөлік жолдары салынса, Аделаидада да осындай жағдай тууы мүмкін деп ойланды. Дунстан солтүстік-шығыста Модбери бағытында жеңіл теміржол желісін салуға тырысты. Бірақ ол салынбады, оның орнына О-Бан бағытталған автобус жолы салынды. 1979 жылы Либералдық партия салықтық консерватизм платформасымен үкіметке келді, ал премьер-министр Дэвид Тонкин үкіметін MATS жоспары үшін сатып алынған жерді сатуға міндеттеді, соның салдарынан қажеттіліктер немесе қоғамдық пікір өзгерсе де, MATS ұсынған көптеген автокөлік жолдарының құрылысы мүмкін болмайтын еді. Дегенмен, Оңтүстік жолын алмастыру үшін Солтүстік-Оңтүстік автокөлік жолы туралы пікірталас жалғасты. 1982 жылы Көлік министрі Майкл Уилсон жоғары жылдамдықты автокөлік жолы идеясынан бас тартып, Торренс жолы мен Доус жолы арасындағы Оңтүстік жолын кеңейтуді қысқа мерзімді шешім ретінде бастады, сонымен қатар Құрғақ саға мен Дарлингтон арасындағы Солтүстік-Оңтүстік дәлізінің негізгі бөлігін сақтап қалды. Жүк тасымалы және автокөлік лоббилері жоспарды жақсы қабылдады және MATS жоспарының қабылданбауына жоғалған мүмкіндік ретінде сілтеме жасады. 2007 жылдан бері ірі жол лоббилері, әсіресе, мемлекеттік үкімет федералды үкіметтің AusLink бағдарламасы бойынша қаржыландыруға шақыруларға қосылып, солтүстік-оңтүстік автокөлік жолын салуды талап етуде. Қоғамдық көлік жақтастары жоспарды қоғамдық көлікке тиімділігі шектеулі болғаны және қаланың кеңеюіне әсер етуі мүмкін болғаны үшін сынға алды. MATS ұсынған Солтүстік-Оңтүстік автокөлік жолы Оңтүстік жолын ауыстыру үшін тоқтамайтын Солтүстік-Оңтүстік автожолын салуға арналған көптеген құрылыс жобаларының біріншісі болған кезде іске асты. 2020 жылдың наурыз айына қарай автожолдың шамамен 24,3 шақырымы Хиндмарштан Вирджинияға дейін аяқталды, ал оның ішіндегі 1,8 шақырымдық бөлігі 2022 жылы аяқталуға тиіс. Аделаиданың ішкі батысы мен оңтүстік-батысы арқылы қалған 10 шақырымы қазіргі уақытта жоспарлау кезеңінде, 2032 жылы аяқталуы күтілуде.
There were various changes to public transport proposed. While the report stated that it was important in directing and shaping urban growth and improving the Adelaide city centre, only 14 kilometres of new railway was proposed compared to 131 kilometres of freeway. many South Australians were cautious about the MATS proposal for the construction of a large freeway network. Opposition was similar to the freeway and expressway revolts experienced in the United States. Large scale property acquisition proved to be one of the most contentious issues, with the very large areas taken up by a number of the proposed freeway interchanges seemingly recommended without any expectation of opposition. The Noarlunga Freeway alone would have required the acquisition as many as 3,000 properties, including 817 residential dwellings. The Hills Freeway would have seen the demolition of significant areas in the historic suburbs of inner south eastern Adelaide. The impact of freeways on the urban landscape also proved to be a considerable source of concern. It was feared freeways would create social problems, with people noting the urban divisions that cities such as Los Angeles experienced after extensive freeway construction, with the separation of neighbourhoods leading to the creation of urban ghettos. It was felt that the same would happen in Adelaide if the proposed freeways were constructed. Dunstan attempted to construct a light rail line in the north east along the Modbury corridor. That was not built, and the O Bahn guided busway was constructed instead. In 1979, the Liberal Party won government on a platform of fiscal conservatism and the premier, David Tonkin, committed his government to selling off the land acquired for the MATS plan, ensuring that even if needs or public opinion changed, the construction of most MATS proposed freeways would be impossible. However, debate continued on a North South Freeway to replace South Road. In 1982, the Minister for Transport Michael Wilson, abandoned the idea of a high speed freeway and instead began widening South Road between Torrens Road and Daws Road as a short term solution, while retaining the key central portion of the North South Corridor between Dry Creek and Darlington as a concept. Freight transport and motoring lobbies generally favoured the plan heavily and, periodically, refer to the rejection of the MATS plan as a lost opportunity. Major road lobby groups as of 2007 continue to call for a north–south freeway in particular with the State Government joining calls for funding under the Federal Government's AusLink Program. Public transport activists criticised the plan due to its limited benefits for public transport and the potential effects on urban sprawl. MATS' proposed North South Freeway began to see fruition when the South Road Superway became the first in a series of mass construction projects to build the non stop North–South Motorway to replace South Road; as of March 2020 approximately 24.3 km of the motorway has been completed from Hindmarsh to Virginia with a 1.8 km link within that length due for completion in 2022. The remaining 10 km through Adelaide's inner west and south west is currently in the planning stages, due for completion in 2032.