Кіріспе
Нидерландыдағы ұсынылып отырған темір жол жобасы – RijnGouweLijn (Рейн-Гуве (өзен) жолы), немесе RGL – Нидерландының Оңтүстік Голландиясында ұсынылған жеңіл темір жол жобасы болатын. Ол жаңа құрылған учаскелермен қатар, Gouda–Alphen aan den Rijn және Woerden–Leiden темір жолдарының қолданыстағы учаскелерін де пайдалануды көздеген. Алайда, жаңа бөлігінде автобус жедел транзиті (BRT) жүйесі қолданылуы мүмкін еді. 2003 жылдан 2009 жылға дейін жеңіл темір жол көліктері Gouda–Alphen aan den Rijn темір жолында жүріп, осы жолдарды NS пойыздарымен бөлісті. 2013 жылдан бері темір жолда тек NS пойыздары ғана пайдаланылуда.
The RijnGouweLijn (The Rhine [[Gouwe (river)), or RGL, was a proposed light rail project in South Holland, Netherlands, that used some new tracks and some existing tracks from the Gouda–Alphen aan den Rijn railway and the Woerden–Leiden railway. However, the new section might have used bus rapid transit (BRT) instead. From 2003 to 2009 light rail vehicles operated on the Gouda–Alphen aan den Rijn railway, sharing these tracks with regular NS stock. As of 2013, only NS stock is used on the railway.
Бастапқы жоспар
RGL Нидерландыдағы алғашқы жүйе болды, онда жеңіл рельсті көліктер ауыр рельсті пойызбен бірге рельс жолын бөлісіп пайдаланды, бұл Германиядағы Карлсруэ және Саарбрюкен қалаларындағы трамвай-пойыз жүйелеріне ұқсас еді. Бұл ортақ рельс жолы Гудадан Альфен-ан-ден-Райн арқылы Лейденге дейін созылады. Қолданыстағы ауыр рельсті жолға жөндеу жүргізу және жеті қосымша аялдама қосу жоспарланған. Лейден үшін жоспар қала орталығынан (Breestraat) көше деңгейінде жаңа рельс салу болды (ұсынылған баламалар қала орталығының айналасындағы қолданыстағы рельс жолы немесе қала орталығы арқылы туннель салу еді). Оңтүстік Голландия провинциясы мұны қолдады, бірақ 2007 жылдың наурыз айында Лейден халқы арасында өткен референдум нәтижесіне сүйене отырып, муниципалитет бұған қарсы болды. Провинция муниципалитетке Лейден арқылы траекторияны қабылдауға мәжбүрлеуге әрекеттенді. Содан кейін муниципалитет RGL-ді қала арқылы қабылдауға келісті. Провинция мен муниципалитет Hooigracht және Langegracht бағыты бойынша келісімге келді. Ұсынылған желі Лейден Орталық теміржол стансасынан өтіп, содан кейін Катвейкке дейін жаңа рельс жолын пайдаланды, ал тармағы Нордвикке дейін созылды. Қолданылған жеңіл рельсті көліктер Венада өндірілген Bombardier Flexity Swift үлгісіне жатады. А32 белгілемесін пайдалану бастапқыда Швецияның Стокгольм қаласындағы SL-ден келген. Бастапқыда олар Гуда мен Альфен-ан-ден-Райн арасындағы қалыпты теміржол қызметінде пайдаланылды. Станциялар жаңа төменгі деңгейлі платформаларды қосу арқылы жаңартылды, олар қолданыстағы жоғары деңгейлі платформаларға қосымша салынып немесе жоғары деңгейлі платформалардың қарамағына орналастырылды. 2003 жылдан 2009 жылға дейін Гудадан Альфен-ан-ден-Райнға дейінгі ауыр рельсті жолда жеңіл рельсті көліктермен сынақ жүргізілді. RGL екі кіші жобаға бөлінді: RGL East (Gouda Leiden Transferium 't Schouw A44) және RGL West (Leiden Transferium 't Schouw A44 Katwijk/Noordwijk), екеуінің де аяқталуы 2015 жылдың соңына жоспарланған. Аяқталу ұлттық үкіметтен қаржылық қолдауға байланысты болды, ал 2009 жылдың күзінде Көлік жөніндегі мемлекеттік хатшы Тинеке Хуизинга Катвейкке дейінгі желінің құны 45 миллион еуроны құрайтынын мәлімдеді. Нордвикке дейінгі желіге қызмет ету автобустар арқылы жоспарланған.
Өмірбаян
Жеңіл рельсті көлік пайда болғанға дейін, кейбір жолдарда трамвай қозғалысы болған. 1960 жылдары Лейденде Көк және Сары трамвай желілері жұмыс істеген. 1960, 70 және 80 жылдары Көк және Сары трамвайдың бұрынғы учаскелеріне трамвайды қайтару жоспарлары жиі ұсынылды. РГЛ-ге алғашқы идеяларды 90-шы жылдардың басында НЗХ-ның бұрынғы аудандық басшысы Будевин Леувенбург ұсынды. Трамвай жүйесі бастапқыда Лейдердорп, Альфендегі Риддервельд ауданы және Схипхолға дейінгі тармақтары бар, әлдеқайда кең жеңіл рельстік желі болуы тиіс еді. Сондай-ақ, RGL-ді Randstadrail желісімен байланыстыру ұсынылған, мысалы, Voorschoten арқылы Лейден – Зотермер және/немесе Лейден – Лейшендам – Voorburg бағыттарын құру арқылы. Ешбір идея іске асырылмады. Адамдар көп ұзамай РГЛ-ге қарсылық білдіре бастады. Трамвайлар велосипедшілер мен жаяу жүргіншілер үшін қауіпті деп есептелді. Сондай-ақ, жобаның құрылыс құнының жоғары болуы сынға түсті. 90-шы жылдары жобаға 450 миллион гульден (222 миллион евро) қаражат бөлінген, бірақ 2007 жылы бұл сома 470 миллион евроға дейін өсті. Қалалық және аймақтық автобус желілерінің қысқартылуы мүмкін деген қауіп болды. Сонымен қатар, РГЛ-дің тиімділігіне күмән туды. Сыншылар Лейденнен Утрехтке дейінгі теміржол желісін кеңейтуді және Лейденнен Катвик пен Нордвикке дейінгі бағытта арнайы автобус жолақтарына инвестиция салуды қолдады.
Жүргізуші
1990 жылдары күніне шамамен 78 000 жолаушы RGL (Gouda Katwijk/Noordwijk жүйесінің жалпы саны) пайдаланады деп болжанған. Автобус желісіне РЛЖ артықшылығын берудің салдарына қарамастан, Лейден қаласының орталық бөлігіне қол жеткізу мүмкіндігі артады деп күтілген. Лейден қаласының ортасынан өтетін жол Лейденнен тыс жерге сапар жасайтын адамдардың жол жүру уақытын едәуір ұзартады, және бұл жағдай жолаушылар санының болжамын өзгертті. Бұл бағалар бірнеше рет төмендетілді. Ең соңғы болжамдар бойынша, 50 000 жолаушы, Амстердамдағы ең жүргіншілі трамвай желісінен (5-ші нөмірлі желі) 42 000-ға артық. Лейден-Катвейк/Нордвейк бағытындағы жолаушылар саны қазіргі автобус желісімен салыстырғанда аздап жоғары болады.
Шығыс бөлім (Гуда - Альфен-ан-ден-Райн - Лейден)
Гуда мен Лейден арасындағы учаске 2005 жылы пайдануға берілуі жоспарланған еді. Кейін бұл 2007 жылға, содан соң 2015 жылға, батыс учаскесімен бірге шегерілді. 2003 жылдан 2009 жылға дейін Гуда мен Альфен-ан-ден-Райн арасындағы қолданыстағы теміржол желісінде жеңіл рельсті көліктер пайдаланылды. Болашақта RGL Лейден Ламменшанс теміржол станциясына дейін жалғасатын еді. 2012-2014 жылдар аралығында бүкіл учаске екі жолға дейін жаңартылатын болды.
Лейден арқылы
Бастапқы жоспар бойынша RGL Лейден Lammenschans теміржол стансасынан Лейден орталық стансасына қалалық трамвай ретінде жалғастырылуы тиіс еді. Бұл процеске қатысты, әсіресе қауіпсіздік, құны және велосипедшілер мен автобус желісіне тигізетін әсері тұрғысынан көп дау туды. Әсіресе Breestraat көшесі арқылы салынатын бір жолды бөлікке қатысты пікір таласы болды. Сондықтан бастапқы жоспарға қоса бірнеше балама жоспарлар жасалды. Олардың бірінде RGL теміржол желісінің қазіргі бағытын толығымен Лейден орталық стансасына дейін немесе стансаға жақын жерге дейін жалғастыру көзделді. Теміржолдың жолы екі еселенуі және, мүмкін, қазіргі жолдың үстінен бетонды эстакада салынуы мүмкін еді. Бұл балама жоспарлар қала орталығы арқылы жүзеге асырылатын бастапқы жобадан 3-4 есе қымбатқа түсетіні анықталды. 2007 жылдың 7 наурызында Лейденде RGL-дің Лейденге келуіне қатысты референдум өтті (референдум сұрағында нақты маршрут көрсетілмеген). Лейден тұрғындарының 69% аталған ұсынысқа қарсы дауыс берді. Осыған байланысты қала RGL жобасын қабылдамады, бірақ провинция трамвай желісін міндетті түрде салуға ниеттенді. Бұл Лейдендегі саясаткерлердің көпшілігін 2008 жылы RGL үшін Хойграхт/Лангеграхт арқылы өтетін балама маршрутты қабылдауға мәжбүр етті. Бастапқы ұсыныс бойынша трамвай Steenstraat/3e Binnenvestgracht Stationsweg арқылы стансаға баруы тиіс болса, енді Lammermarkt және Schuttersveld арқылы өтуі жоспарланды. Соңғы қалалық жоспарға сәйкес, трамвай Жооп Валенкамп туннелі орнына Рийнсбругер туннелі арқылы теміржолды кесіп өтеді, бұл велосипед жолы мен такси тоқтағын жоюды білдіреді. Лейден орталық стансасынан кейін желі Лейден университетінің медициналық орталығы мен Био ғылымдар паркі арқылы өтіп, 't Schouw Трансфериум стансасына жетеді.
Батыс бөлім (Лайден - Катовик / Нордвик)
Transferium 't Schouw A44-тен RGL жеңіл рельстік жолы Katwijk aan den Rijn-ге дейін созылып, содан кейін Katwijk aan Zee және Noordwijk бағыттарына тармақталады. 2005 жылы Лейден қалалық әкімдігінен басқа барлық қалалық әкімдіктер арасында жобаның шығындарын бөлісу туралы келісімге қол қойылды, ұлттық үкімет және провинция құрылыс шығындарының басым бөлігін қаржыландырды, ал округ желінің жұмыс істеуімен байланысты барлық тәуекелді мойнына алды. RGL-дің батыс тармағы бұрынғы Валькенбург әскери-әуе базасында орналасқан жаңа ғимараттың ашылуы үшін де маңызды болды. Katwijk және Noordwijk қалаларында трамвай жобаларына халықтың арасында да, қалалық кеңестерде де қарсылық күшті болды. Екі қала да қала орталықтарында трамвай қозғалысын қалаған жоқ. Noordwijk үшін трамвай Катвик шекарасындағы Еуропалық ғарыш зерттеулері мен технология орталығында тоқтауы тиіс еді. Қалалық әкімдіктер RGL бағытын өзгертуді ұсынды. RGL Noordwijk Binnen Voorhout станциясына және Sassenheim NS станциясына дейін жүреді. Katwijk-те Katwijk aan Zee бағытына қарсылық болды. Екі қаланың да трамвай желісін провинциялық үкімет күштеп орнатуға тиіс болды, бұл бұрын Лейденде болғандай жағдайды еске түсірді. 2009 жылдың күзінде ұлттық үкімет Katwijk-ке дейінгі желіге 45 миллион евро бөлді, бірақ Noordwijk-ке бөлмеді. 55 миллион евро тапшылық қалды, оны шешу қажет болды. 2009 жылдың маусым айында Оңтүстік Голландия провинциялық кеңесі басым бағытты бекітті. Katwijk және Noordwijk екеуіне де жағалауға дейін трамвай жүреді. Алайда провинция Katwijk-тің алаңдаушылығын ескеріп, желіні Бульвардан емес, Badstraat-та аяқтауды шешті.
Жеңіл темір жол көліктерімен сынақ жүрісі
2003 жылдың наурыз айында Гуда мен Альфен-ан-ден-Райн арасында сынақ қозғалысы басталды, қазіргі темір жол желілерінде жеңіл рельстік көліктермен, көбінесе RGL көліктері пайдаланылды. Бұл Bombardier A32 модельді трамвайлары, сондай-ақ Стокгольмдегі Tvärbanan жеңіл рельстік желісінде де қолданылады. Сұр және көк түсті трамвайлар NS "Спринтер" пойыздарына ұқсату үшін сары жапсырмалармен жабдықталды. 2009 жылдың 13 желтоқсанында сынақ аяқталды және "Спринтер" пойыздары бағытты толыққанды иеленді. A32 трамвайлары Стокгольмге сатылды.
Төменгі платформалар
Солтүстік Вадинксвендегі қолданыстағы платформа төмен ағаш платформамен кеңейтілді. Боскоопта аралдық платформа едәуір кеңейтілді және Гудадағы платформадан басқа, ол жалғыз бетон платформа болып табылады. Алфен-ан-ден-Райнда ескі жүк жолының бойында 4LR ағаш платформасы салынды. Екі жекелеген жолдың арасында қоршау орнатылды, бұл жүргізушінің қауіпсіздігін арттыру үшін жасалды, себебі кабина есігі платформаға емес, тікелей жолға ашылады. Пойыздар A32 трамвайларынан кең болғандықтан, жолаушыларды түсу және отыру кезіндегі биіктік/енің айырмашылығы туралы ескерту үшін платформалар бойына қосымша ескерту жолақтары қойылды. Жұмыс, бұрыс осі санағыштарының және/немесе ATP NG пойыз қауіпсіздігі жүйесінің салдарынан жиі сигнал кедергілеріне тап болды. Көп ұзамай RGL көптеген рейстердің жойылғанына байланысты жаман танылды. Дегенмен, 2003-2009 жылдар аралығында күніне шамамен 5000 жолаушы тасылды, бұл Рандштадтағы көптеген басқа теміржол бағыттарының үлкен өсуіне қарамастан тұрақты көрсеткіш болды. Сынақ үшін сатып алынған алты жеңіл рельсті көлік, сондай-ақ олар кездескен көптеген мәселелердің нәтижесінде, жеткіліксіз болып шықты.
Сынақтың аяқталуы
2009 жылдың тамызында Гуда Альфен бағытындағы жоспарланған RGL желісінің алғашқы нұсқасы 2009 жылдың 13 желтоқсанынан бастап тоқтатылатыны жарияланды, себебі тек "Спринтер" пойыздарын пайдалану арқылы пойыз кестесін жақсарту мүмкін болды. Гуда мен Лейден Централ арасындағы тікелей пойыз қатынасы енгізілді, соның арқасында жол жүру уақыты 8 минутқа азайды.
Болашақ
2008 жылы Лейдендегі Хойграхт/Лангеграхт арқылы жол белгіленгеннен және провинциялық үкіметтің батыс жолы туралы шешімінен кейін RGL-дің болашағы біршама анық болды, бірақ бұл барлық кедергілер еңсерілді дегенді білдірмейді. Нордвик муниципалитеті ынтымақтастық көрсетуден бас тартты, ал Лейден қалалық кеңесіндегі бірнеше партиялар RGL-ге күшті қарсылық танытты (соның ішінде D66 және SP, олар RGL-ді ешқашан жақтап шыққан емес).
РЛЖ-ның аяқталуы
2013 жылдың 30 қаңтарында провинциялық үкімет RGL жобасының осы нұсқасын тоқтатуға шешім қабылдады. Оның орнына, көбірек пойыз, станциялар және автобустар болады.