Кіріспе

Мельбурн, Австралиядағы жол ақысы желісі CityLink – Мельбурн, Виктория, Австралиядағы жол ақысы төленетін жолдар желісі. Ол Тулламарин, Вест Гейт және Монаш тас жолдарын байланыстырады, сондай-ақ Болт көпірі, Бёрнли туннелі және басқа да құрылыстарды қамтиды. 1996 жылы Transurban компаниясы екі қолданыстағы тас жолды кеңейтуге және екі жаңа жол ақысы төленетін жолды салуға құқық алды. Бұл жолдар Батыс және Оңтүстік байланыстары деп аталды, олар бірнеше қолданыстағы тас жолдарды тікелей байланыстырып, қаланың орталық бизнес-аймағына және оның айналасына үздіксіз, жоғары өткізу қабілеті бар жолмен қол жеткізуді қамтамасыз етеді. CityLink e TAG деп аталатын ағынмен төлемді электронды жол ақысын қабылдау жүйесін пайдаланады. CityLink қазіргі уақытта Lendlease Services компаниясымен күтіп ұсталады.

Тарих

Оңтүстік және батыс ішкі қала айналма жолы туралы алғашқы мәлімет 1969 жылғы Мельбурн көлік жоспарында келтірілген. Жоспарда резервтерді қарастыру және жаңа ішкі қалалық тас жол жүйесі үшін қаржы жинау ұсынылған. Бұл ішкі қалаға қосылатын (Шығыс тас жолы арқылы Клифтон-Хиллге дейін) сирек тас жолдардың бірі болды, кейіннен ол тоқтатылмады. CityLink салу туралы алғашқы хабарлама 1992 жылдың мамырында жарияланды және 1994 жылдың ортасында мемлекеттік үкіметтің ресми мақұлдауын алды. 1995 жылы келісім-шарт Австралияның Transfield Holdings және Жапонияның Obayashi Corporation компанияларынан құралған Transurban консорциумына берілді. Transurban 1996 жылдың наурыз айында құрылды, CityLink аяқталғаннан кейін оны басқару үшін. Жобаның жалпы құны 1996 жылы шамамен 1,8 миллиард долларға бағаланды, ал жолды пайдалануға бергендегі концессия мерзімі бастапқыда 2034 жылы аяқталуы тиіс еді. Бұл концессия кейіннен ұзартылып, қазір 2045 жылы аяқталады. CityLink 1996 және 2000 жылдар аралығында Transurban-мен жасалған келісімшарт бойынша Transfield Obayashi бірлескен кәсіпорнымен салынды. Батыс байланысының жобалау және құрылысы Baulderstone Hornibrook компаниясына тапсырылды, ал электрондық төлем жүйесін жеткізу Translink Systems компаниясына тапсырылды, ол Transfield Holdings және Францияның Transroute компанияларына бірлесіп тиесілі болды. CityLink-тің үздіксіз жұмыс істеуі мен күтіп ұсталуы Transurban компаниясымен Translink Operations компаниясына тапсырылды, ол да Transfield пен Transroute компанияларына ортақ меншік болып табылады және CityLink активтерінің жұмысын басқаратын еді. 1999 жылдың мамырында операциялар қайта ұйымдастырылды, Transurban клиенттерге қызмет көрсетуді Translink Operations компаниясынан қабылдады, ол төлем жүйесін басқару, жол бойында көмек көрсету және техникалық қызмет көрсетуге жауапкершілікті сақтап қалды. CityLink жобасы сол кездегі Мельбурндағы кез келген басқа жол жобасынан сегіз есе үлкен болды. Қолмен төлем жасау мүмкін емес деп танылды, ал төлемді кешіктіру жаңа жолды пайдаланудың артықшылықтарын азайтады. Тек электрондық төлемді пайдалану туралы шешім 1992 жылы қабылданды, сол кезде мұндай жүйелерге тәжірибе аз болды. Бірінші бөлігі 1999 жылдың 15 тамызында қозғалысқа ашылды, төлемді қабылдау 2000 жылдың 3 қаңтарында басталды, ал жоба 2000 жылдың 28 желтоқсанында толық аяқталды, төлемді қабылдау сол жылы басталды. CityLink 1999 жылы ашылғанда Оңтүстік байланыс M1 деп, ал Батыс байланыс 43-ші Метрополитендік жол деп белгіленді. 43-ші Метрополитендік жол бұрын Тулламарин тас жолы / Кальдер тас жолы торабында аяқталған, бірақ ол Порт-Мельбурнда аяқталу үшін CityLink бойымен ұзартылды. 79-шы Ұлттық жол ресми түрде ашылғаннан бастап 2013 жылға дейін Батыс байланысының бөлігі болып келді (бұрынғы Тулламарин тас жолы осы атауды Кальдер тас жолынан Флемингтон жолына дейін алып жүрген), бірақ CityLink белгілерінде 79-шы Ұлттық жол көрсетілмеген және ол тек 43-ші Метрополитендік жол деп белгіленген. Викторияның 1990 жылдардың соңында жаңа әріптік-сандық жүйеге ауысуымен 43-ші Метрополитендік жол баяу M2-ге ауыса бастады және 2018 жылы толығымен M2-мен ауыстырылды. Осыған қарамастан, 43-ші Метрополитендік жолдың бірнеше белгілері бүгінге дейін көрінеді. 2004 жылғы Жолды басқару туралы заңның қабылдануымен Викторияның негізгі магистральдық жолдарының жалпы басқару және дамыту жауапкершілігі VicRoads-қа берілді. CityLink жеке меншікке тиесілі және жеке басқарылатын жол, бірақ 2004 жылдың маусым айында VicRoads CityLink концессиялық келісімшартын және мемлекетке тиесілі активтерді (жолдар, көпірлер, туннельдер және CityLink басқаратын төлем жүйесі сияқты физикалық инфрақұрылымдар, концессия мерзімі аяқталғанда мемлекетке берілуі тиіс) басқаруға жауапкершілікті алды, бұл CityLink-тің қалған жол желісімен интеграциясын жақсарту мақсатында жасалды. Кейін 2004 жылы ол Тулламарин тас жолын Эссендон әуежайынан оңтүстікке қарай Стратмордағы Маунт-Александр жолында (белгісі Булла жолы деп жарияланды) аяқтауын жаңартты: CityLink-тің Батыс байланысы ресми түрде Стратмордағы осы тораптан шығысқа қарай басталады және Порт-Мельбурндағы Батыс қақпа тас жолымен торабында аяқталады. Сонымен қатар, VicRoads сонымен бірге West Gate Freeway-ті Southbank-тегі Princes Highway East (қазіргі Kings Way) аяқтау үшін және Monash Freeway-ті Kooyong-те бастау үшін қайта жариялады: Оған Доклендс ауданындағы Ярра өзенінен жаңа үлкен көпір (Болт көпірі, бұрынғы Виктория премьер-министрі сэр Генри Болт есімімен аталған); Дадли Флатс пен Муни Пондс Крик үстінен ұзын көтерілген бөлім және Флемингтондағы құбыр тәрізді дыбыс тоқтату қабырғасы кірді. Дыбыс тоқтату құбырының солтүстігінде орналасқан үлкен мүсіндік жұмыс «Мельбурн халықаралық қақпасы» деп аталды, ол жолдың диагональды бойынан ілінген алып сары жолақтан (халық арасында «Ірімшік таяқшасы» деп аталды) және жолдың бойындағы кішкентай қызыл жолақтардан («Тісті қап» немесе «қоян тісі») тұрды. Тулламарин тас жолының Флемингтон жолы мен Булла жолы арасындағы бөлігі Батыс байланысына қосылды және кеңейтілді, Флемингтон жолы мен Паскоу Вейл жолы арасында әр бағытта транзиттік қатар қосылды. Бұл тас жолының бөлігі алғашқыда 1969 жылғы Мельбурн көлік жоспарында F14 тас жолының бөлігі ретінде белгіленген.

Оңтүстік байланыс

Жер астындағы Оңтүстік байланыс Батыс қақпасы мен Монаш тас жолын тікелей байланыстырып, жалпы ұзындығы 8,0 км болатын үздіріссіз жол құрайды. Бұл байланысқа Корольдік ботаникалық бақтар мен Ярра өзенінің астынан өтетін Бёрнли және Домен туннельдері кіреді, әрбір туннель трафикті әртүрлі бағытта жүргізеді. Оңтүстік-Шығыс тас жолының Торак жолы мен Батман даңғылы арасындағы бұрынғы бөлігі Оңтүстік байланысқа енгізіліп, кеңейтілді. Бұл тас жолының бөлігі 1969 жылғы Мельбурн көлік жоспарында F9 тас жолының дәлізінің бір бөлігі ретінде жер бетіндегі жол ретінде көрсетілген.

Батман даңғылы

Экспозиция көшесін кеңейту – бастапқы жобаның бір бөлігі емес, себебі ол көліктерді қалалық орталықтан (CBD) шығарып жіберетін айналма жол ретінде таныстырылған болатын. Ол қалалық орталықтағы Флиндерс және Экспозиция көшелерінің қиылысынан оңтүстікке қарай созылатын, төрт қатарлы, бөлінген жаңа жолдан тұрады және Мельбурн Парк теннис орталығының жанындағы Батман даңғылымен байланысу үшін Джолимонт теміржол ауласын қамтиды. Құрылыс VicRoads инфрақұрылым департаменті тапсырысы бойынша жүргізілді және 1997 жылдың қараша айында басталды. CityLink ашылған кезде аяқталған жалпы ұзындығы 1,9 км құрады. Батман даңғылының бұрынғы бағыты, Сван көшесінің солтүстігінде Ярра өзенінің солтүстік жағалауын бойлап жүріп, Принц көпірінің солтүстігіндегі Сванстон көшесінде аяқталар еді, енді бұл жаңа жолмен жүруге бағытталды. Бұрын осы бағытты пайдаланған 70-ші маршрут трамвайы да Мельбурн Парк кешенінің артындағы арнайы бөлінген жолмен жүруге бағытталды және теміржол желілерін кесіп өтер алдында жаңа жолға қосылды. Ол ресми түрде 1999 жылдың 1 қарашасында Батман даңғылы ретінде ашылды; бұрынғы бағыт қазір жаяу жүргіншілерге арналған жолға айналдырылған. 30 миллион долларға салынған бұл жол CityLink жобасының бір бөлігі болғандықтан, жол төлемі алынады. Бастапқы жобада CityLink-тің бүкіл Батыс бөлігін Булла Жолына дейін (1-кезең) және Туламарин тас жолын Булла Жолынан Мелроуз Драйвқа дейін (2-кезең) кеңейту көзделген. Сонымен қатар, Transurban-ның жол төлеміне берілген концессиясы бір жылға, яғни 2035 жылға дейін ұзартылды. Бастапқы жаңарту жұмыстары 2015 жылдың басында-ортасында басталуы және 2018 жылдың басында-ортасында аяқталуы күтілді. Бастапқы жоба бұрынғы Шығыс-Батыс байланыс жобасын толықтыру мақсатында жасалған, бірақ ол 2014 жылдың қараша айында өткен мемлекеттік сайлауда Дэниел Эндрюс үкіметке келгеннен кейін тоқтатылды. Бұл бастапқы жобаның кейінге шегерілуіне және өзгертілуіне әкелді.

Соңғы ұсыныс (2015-2018 жж.)

2015 жылдың тамызында жаңадан сайланған премьер-министр Дэниел Эндрюс Citylink және Tullamarine тас жолдарын кеңейту жөніндегі жаңа ұсынысты іске қосты. Жоба екі кезеңнен тұрады, ол жолдың күндізгі өткізу қабілетін арттырады, сондай-ақ Мельбурн әуежайы мен қала орталығы арасындағы таңғы және кешкі сағаттардағы сапар уақытын қысқартады. 2015 жылдың қазан айында (1-кезең) және 2016 жылдың мамырында (2-кезең) келесі жаңарту жұмыстары басталды. Жобаның толық аяқталуы 2018 жылдың соңына қарай күтілуде. Жаңартуға Мельбурн әуежайынан Power Street-ке дейінгі әр бағытта жаңа қатар салу, Bell Street, Flemington Road, English Street және Mickleham Road қиылыстарын жаңарту, сондай-ақ Calder және Tullamarine тас жолдары арасында Bell Street-ке арналған жеке қатар құру кіреді. Бұл шаралар қатарларды тоғыстыруды азайтуға бағытталған. Құрылыс жұмыстары кезінде және одан кейін, қатарлар тарылуына байланысты тас жолдың кейбір бөліктерінде жылдамдық шектеулері төмендетіледі. Жоба сонымен қатар CCTV камералары, өзгермелі жылдамдық режимі және электрондық ақпараттық таблолар бар электрондық тас жол басқару жүйесін орнатуды қамтиды. Strathmore Secondary College-тің Bell Street-тегі жаңа пандусқа жақын орналасқандығына байланысты пікір қақтығысы туды. Флемингтон жолының қиылысын жаңарту аясында ағаштың алынып тасталуы халықтың наразылығын тудырды.

Қосымша жолақтар

Жаңартудың бір бөлігі – Мельбурн әуежайы мен Вест-Гейт тас жолы арасындағы қатарлар санын көбейту. Citylink (Батыс сақинасы) және Вест-Гейт тас жолы арасында әр бағытта бір қосымша қатар салынады, бұл үшін қазіргі авариялық қатарлар алынып тасталады, сондай-ақ жылдамдық шегі 100 км/сағ-тан 80 км/сағ-қа дейін төмендетіледі.

Жол ақысын төлеу жүйесі

Жүйенің барлық ұзындығында жол ақысы төленетін кабиналар жоқ, сондықтан көлік қозғалысы кедергісіз жалғасады. CityLink e TAG деп аталатын DSRC жол ақы жүйесін пайдаланады, онда көлік құралдарының алдыңғы әйнектерінің ішкі жағына электрондық транспондер орнатылады. Әрбір бағытта орнатылған тіреулер тіркеу нөмірін тіркейді және e TAG-ты анықтайды, содан кейін әрбір таңбаға электрондық түрде байланыстырылған шоттан жол ақысы автоматты түрде шегеріледі. Егер таңба анықталмаса, көліктің тіркеу нөмірі автоматты түрде нөмір тану жүйесі арқылы тіркеледі және дерекқормен салыстырылады. Жүйені сирек пайдалану үшін Daypass-ты телефон арқылы, интернеттен, кез келген Australia Post бөлімшесінен немесе қатысатын жанармай құю станцияларынан сатып алуға болады. Daypass алдын ала немесе кейіннен (үш күннен кейін түнгі жарыққа дейін) сатып алуға болады. Төлем жасалмаса, көліктің тіркелген иесіне пошта арқылы кешіктірілген жол ақысы туралы есеп жіберіледі, ал егер ол төленбесе, Civic Compliance Victoria тарапынан айыппұл салынады. 2018 жылы CityLink жол ақысы бойынша шоттар Transurban компаниясының бөлшек сауда брендтерін біріктіру аясында Linkt деп қайта аталды. Transurban ұстап тұрған концессиялық кезең 2045 жылы аяқталады, содан кейін жолдың меншігі мемлекетке беріледі. Бұл бастапқыда 2035 жылдың қаңтарында аяқталуы тиіс еді, бірақ Батыс қақпа туннелі жобасын салу үшін Transurban компаниясымен жасалған келісімнің бір бөлігі ретінде мерзімі ұзартылды. CityLink жол ақы төлеу пункттеріне Экзибишн-стрит кеңейтуіндегі (Бэтмен даңғылы) төлем пункті де кіреді. Сапар үшін төленетін жол ақысы сапар шегінен немесе өткен төлем пункттерінің жалпы сомасынан кемін таңдайды. CityLink-тің кіру және шығу жолдары (West Gate Freeway-ден басқа) CityLink-тің кез келген бөлігімен саяхаттағанда кем дегенде бір төлем пунктінен өтуді қамтамасыз етеді. Бір ғана ерекшелік – Пунт жолы мен Черч-стрит арасындағы шығыс бағытындағы қозғалыс, ол төлем пунктінен өтпейді, демек жол ақысы алынбайды.