Солтүстік-Шығыс Англияның жылдам транзиттік теміржол желісі

Кіріспе

Солтүстік-шығыс Англиядағы жылдам транзит теміржол желісі

'Метро' алғаш рет 1970 жылдардың басында жоспарланған, бұл жоба бұрын Тайнсайд Электрикс қала маңы желісі пайдаланған инфрақұрылымның көп бөлігін қамтиды, ал кейбір элементтері 1834 жылға дейін жетеді. Құрылыс жұмыстары 1974 жылы басталды, бұл іс-әрекеттердің көп бөлігі жаңа туннельдер мен көпірлер салуға бағытталды, олар бұрыннан бар бірнеше дәстүрлі теміржол желілерімен байланыстырылды. Параллельдік түрде, арнайы салынған метро вагондары паркі сатып алынды. Тайн және Уэр метрополитенінің алғашқы бөлігі 1980 жылдың тамызында ашылды, бірақ бастапқы желінің құрылысы 1984 жылдың наурызына дейін аяқталмады. Бастапқыда метро операциялары жергілікті автобус қызметтерімен біріктірілді, бірақ 1980-ші жылдардың соңында автобустардың дерегуляциясы осы практиканы тоқтатты. Бастапқы желіге бірнеше кеңейтулер жұмыс істеді; олардың біріншісі, Банк Футтан Ньюкасл әуежайына дейін, 1991 жылдың қарашасында ашылды. Екінші кеңейту, Пелаудан Сандерленд пен Оңтүстік Хилтонға дейін, 2002 жылдың наурыз айында аяқталды. 2013 жылға қарай желіде екі бағытта, жер асты және жер үсті станцияларының араласуымен барлығы 60 станция болды, жалпы рельс жолының ұзындығы шамамен болды. 2024 жылдың наурызына қарай түрлі жақсарту жұмыстары жүргізілуде. 2016 жылы Nexus 1980 жылдардан бері пайдаланылып келе жатқан вагондар паркін жаңа 555 класты буыны бар жеңіл рельсті пойыздармен ауыстыру бағдарламасын бастады; олардың қызметке енуі 2020 жылдардың ортасында жоспарланған. Бұл дизельді пойыздар ауыстырған электр пойыздардан баяу болғандықтан, кері қадам ретінде қарастырылды.

Жоспарлау және құрылыс

1970 жылдардың басында нашар жергілікті көлік жүйесі аймақтың экономикасын тежеп тұрған басты факторлардың бірі ретінде анықталды. 1971 жылы жаңадан құрылған Тинесайд жолаушылар көлігі басқармасы (қазір Nexus деп аталады) көлік жүйесін қалай жақсартуға болатынын зерттеуге тапсырыс берді. Бұл зерттеу бұрынғы Тинесайд Электрикс желісін электрлендірілген жылдам транзит жүйесіне айналдыру арқылы қайта жаңғыртуды ұсынды. Оған Ньюкасл мен Гейтсхедтің қарбалас орталық аудандарына жақсы қызмет көрсету үшін жаңа жер асты бөлімі кіретін еді, себебі қолданыстағы теміржол желісі осы аймақтарға жеткілікті қызмет көрсетпейтін еді. Бұл жаңа жүйе жаңа интеграцияланған көлік желісінің ядросы болуы тиіс еді, автобустар арнайы салынған көлік түйіндеріне қоректенуші ретінде жұмыс істейтін еді. Жоспарлар 1973 жылғы шілдеде Парламент қабылдаған Тинесайд Метрополитен темір жолы заңымен (c. xxxii) бекітілді. Жобаға қажетті қаржының 70 пайызы орталық үкіметтен грант түрінде, ал қалғаны жергілікті көздерден бөлінді. Бастапқы жүйе аясында үш теміржол желісі, жалпы ұзындығы 42 шақырым, метро желілеріне айналдырылуға тиіс болды. Олар – Солтүстік Тинесайд айналымы және Ньюкаслдан Оңтүстік Шилдске дейінгі тармақ (екеуі де бұрын Тинесайд Электрикс желісінің бір бөлігі болған) және 1929 жылдан бері жолаушылар тасымалдамайтын Понтленд теміржолының Банк Футқа дейінгі қысқа бөлігі. 1984 жылға қарай жобаның жалпы құны 265 миллион фунт стерлингті құрады (1984 жылғы 265,0 фунт стерлингтің соңғы жылдардағы шамамен миллион фунт стерлингке тең мәні). Тайн және Уор метросы Ұлыбританияда метрикалық жүйемен жұмыс істейтін алғашқы теміржол болып табылады, барлық жылдамдықтар мен қашықтықтар тек метрикалық бірліктерде көрсетілді. Бұл сондай-ақ Ұлыбританияда мүгедектерге толық қолжетімді болу үшін жоспарланған және желідегі барлық станцияларда басқыштарсыз қолжетімділікпен қамтамасыз етілген алғашқы көлік жүйесі болды.

Интеграциялау

Tyne and Wear Metro алғаш ашылған кезде, ол біртұтас қоғамдық көлік жүйесінің бір бөлігі болу жоспарланған, ал жергілікті автобус желісі Metro үшін "қосымша" қызметтер ретінде жұмыс істеу үшін қайта құрылды. Metro басты бағыттарды қамтуға арналған, автобустар болса қысқа, жергілікті сапарларға бағытталды, жолаушыларды Metro станцияларына жеткізу және алу үшін бірыңғай билеттер қолданылып, олардың кестесі Metro кестесімен үйлестірілді. Осы мақсат үшін Heworth сияқты бірнеше арнайы салынған көлік түйіндері құрылды. Бірақ бұл интеграция ұзаққа созылмады және 1986 жылы автобус қызметтерін либерализациялауға дейін ғана сақталды. Дегенмен, қазірге дейін Transfare билеттерін алуға болады, олар Tyne and Wear аймағында әртүрлі көлік түрлерін пайдалана отырып жасалған сапарды біріктіруге мүмкіндік береді.

Ньюкасл әуежайына кеңейту

1991 жылдың қараша айында Тайн және Уэр метросы Ньюкасл әуежайына дейін созылды, бұл 12 миллион фунт стерлингке түсті.

Киімге кеңейту

2002 жылдың наурыз айында 11,5 мильді (19 км) қамтитын 100 миллион фунт стерлингтік жаңа желі ашылды, ол Сандерлендке және ... дейін салынды.

"Орфей" жобасы

2002 жылы Nexus Tyne and Wear аймағында көлікті дамыту бойынша 15 жылдық амбициялы жоспарды жариялады, ол Project Orpheus деп аталды. 1,5 миллиард фунт стерлинг сомасында бағаланған жобаның мақсаты – қолданыстағы метро желісін кеңейту болды, оның ішінде Крамлингтон, Доксфорд Парк, Киллингворт, Метроцентр, Сихэм, Тим Вэлли және Вашингтон қалаларына қосылыстарды құру жоспарланған. Бұдан өзге, жоспарда 29 маңызды бағытты байланыстыратын көшеде жүретін трамвайлар, Тайн өзенімен жүретін өзен автобустары және канат жолдары енгізілуі көзделген. Аталған жоба кейіннен тоқтатылып, жоспарлар қайта қаралып, Metro: All Change бағдарламасына дамытылды.

1-кезең

Metro All Change бағдарламасының бірінші кезеңінде желідегі барлық 60 станцияда жаңа билет автоматтары орнатуға 25 миллион фунт стерлингтік жоба басталды. Ескі билет автоматтары тек монеталармен төлем қабылдаған, ал жаңа автоматтары несиелік және дебеттік карталармен (2013 жылы контактсіз төлемді қабылдау мүмкіндігі қосылды), сондай-ақ банкноттар мен монеталармен төлем қабылдай алады. All Change бағдарламасының бірінші кезеңі аясында 13 станцияда автоматтандырылған билет бағаналары және желідегі барлық станцияларда смарт-карталарды тексеру құрылғылары енгізілді. Бағдарламаның бірінші кезеңінде 2008 жылдың наурыз айында Simonside станциясы аяқталды, ал 2009 жылы Haymarket станциясы қайта жаңартылып, жаңғыртылды. Осы кезеңде Sunderland станциясының платформалары жаңартылды, сондай-ақ бірнеше басқа станциялар да жаңартылып, жаңғыртылды. 2009-2016 жылдар аралығында бірнеше станцияларда лифттер мен эскалаторлар жаңаланды. Бағдарламаның 1-ші кезеңіне инфрақұрылымды күрделі жөндеу жұмыстары да кірді, оның ішінде байланыс жүйелері, теміржол және жоғары кернеулі электр желілері, құрылыстар мен жартараптар.

2-кезең

All Change бағдарламасының 2-ші кезеңінде Tyne and Wear метрополитенінің 86 вагоны 20 миллион фунт стерлинг сомасына жаңартылды (бастапқыда барлық 90 вагонды жаңарту жоспарланған еді). Әрбір вагон негізгі құрылымына дейін разборкаланып, жаңадан құрастырылды, мүгедектерге қолжетімділігі жақсартылды, есіктерді басқарудың жаңа жүйелері, жаңартылған интерьер, орындықтар мен жарықтандыру орнатылды. Сондай-ақ, жаңа кадмий сары және қара түсті сыртқы бояуы қабылданды. Жұмыс 2010 жылдың маусым айында Донкастердегі Wabtec жұмыс орнында басталды және жоспардан бес ай бұрын, 2015 жылдың тамызында аяқталды. Жаңартудан өткен алғашқы вагон – 4041 нөмірі, ол Гейтсхедтің бұрынғы кеңесшісі және парламент депутаты Гарри Кованстың құрметіне, 1970 жылдары желінің құрылысын іске асыруға атсалысқан еңбегі үшін оның есімімен аталды. Бағдарламаның екінші кезеңінде тағы 45 станция жаңғыртылды, оның ішінде 2012 жылдың қыркүйегінде құрылысы аяқталған Норт-Шилдс станциясы қайта жаңартылды, жаңа байланыс жүйесі орнатылды, сондай-ақ көпірлер, туннельдер, теміржол және жоғары кернеулі электр желілері сияқты құрылымдардың күрделі жөндеу және техникалық қызмет көрсету жұмыстары жүргізілді.

3-кезең

Metro All Change бағдарламасының үшінші кезеңі 2019 жылы 46 (алғашқыда 42) бірлік жаңа құрам сатып алумен басталды, оны швейцариялық өндіруші Stadler жобалады. Жаңа жылжымалы құрамның жеткізілуі 2023 жылдың ақпанында басталды, алғашқы бірлік 2023 жылдың қыркүйегі мен қарашасы аралығында қызметке түсуі күтілуде, қалғандары 2024 немесе 2025 жылдары қосылады. Бұдан басқа, жаңа сигналдау жүйесі енгізіліп, құрылыстар, жол және электр желілері күрделі жөндеуден өтеді, сондай-ақ стансалардың жайлылығы одан әрі арттырылады.

Жөндеу және жаңарту бойынша біліктілік орталығы

2018 жылдың шілдесінде Nexus Оңтүстік Шилдс қаласындағы Майл Энд жолында жаңа техникалық қызмет және жаңару дағдыларын дамыту орталығының құрылысын бастағанын хабарлады. Құрылыс 2018 жылдың тамызында басталды және 2020 жылдың қарашасында ашылды. 8,4 миллион фунт стерлингтік жоба аясында үш қабатты оқу орталығы, сыныптар, имитациялық басқару бөлмесі, жүргізушілерді оқыту симуляторы, жабық трассалар және тексеру шұңқырлары, сондай-ақ метро станциясының макеті, инфрақұрылымдық оқуды жүргізу үшін екі жолды жолдың бір бөлігі салынды, оған рельстер, бұрылыстар, сигнализация және жоғары кернеу желілері кіреді. Бұл алаңда шағын көлік паркінің техникалық қызмет көрсетуі мен күтілуі де жүзеге асырылады.

Метро ағыны

2020 жылдың наурызында үкімет 2020 жылғы бюджет барысында Metro Flow деп аталатын 103 миллион фунт стерлингтік жоспарды жариялады. Жобаның мақсаты – пойыздардың сағатына 5-тен 6-ға дейін жиілігін арттыру, жол жүру уақытын қысқарту және қызмет көрсетудің сенімділігін жақсарту. 2022 жылдың қыркүйегінен бастап жоба аясында Pelaw және Bede арасындағы жекелеген жолдың үш бөлігі екі бағытты пайдалануға айналдырылады, қолданыстағы жүк тасымалына арналған желі электрлендіріліп, Pelaw пен Sunderland арасындағы ортақ пайдаланымдағы желі сияқты жүйеде жұмыс істеу үшін қайта жабдықталады. Жоба шеңберінде Stadler өндірісіндегі төрт қосымша пойыз құрамы қаржыландырылды, соның нәтижесінде тапсырыс берілген құрамдардың жалпы саны 42-ден 46-ға өсті.

Қоймалар

Tyne and Wear Metro қазіргі уақытта бір деподан, сонымен қатар Госфортта жұмыс істейді. Депо 1923 жылы Лондон және Солтүстік-Шығыс темір жолымен ашылды және бұрынғы Tyneside Electrics паркін орналастыру үшін пайдаланылды. Депоны Metro 1980 жылдың тамызында жүйе ашылғанға дейін мұра етті. Депо әуежайға және Солтүстік Тайнесайд бұрышының солтүстік аяғына дейінгі үшбұрышты бұрылыстың ортасында орналасқан. Ол Лонгбентон, Оңтүстік Госфорт және Регент-Центр станцияларының арасында орналасқан; ол автопаркті тұрақтандыру, тазалау, техникалық қызмет көрсету және жөндеу үшін қолданылады. Оған шығыс немесе батыстан пойыздармен кіруге болады, сондай-ақ шығыстан батысқа қарай жүретін, қоғамдық қызметте пайдаланылмайтын депоны айналып өту жолы бар. 2021 жылдың соңында жаңа жылжымалы құрамның келуінен бұрын Солтүстік Тайнесайдтағы Хоудонға жақын жерде жаңа депо салынды. Бұл жер 10 Метро вагонын уақытша күтіп-ұстау және техникалық қызмет көрсету нысаны ретінде пайдаланылады, ал Оңтүстік Госфорттағы қазіргі депо қайта құрылуда. 2020 жылдың тамызында Хоудондағы уақытша депо ашылды. Сондай-ақ, Оңтүстік Тинесайдта Оңтүстік Шилдстегі техникалық қызмет көрсету және жаңарту дағдылары орталығының бөлігі ретінде көлік құралдарын жөндеу және техникалық қызмет көрсету нысаны ашылады. 1995 және 2000 жылдар аралығында автопарктің орташа мерзімді жаңартуы жүргізілді; жаңа түс схемасы қызыл, жасыл немесе көк денелерден, алдыңғы және артқы жақтары сары түстес және есіктерде Метро логотипі бар үшбұрыштардан тұрады. 2015 жылдың тамызында жөндеу жұмыстары жоспардан бес ай бұрын аяқталды. 2017 жылдың қарашасында қаржы министрі Филип Хаммонд үкіметтің жаңа парктің құнына 337 миллион фунт стерлинг бөлетінін мәлімдеді. Ұсынылған жаңа парк екі кернеуде жұмыс істеуге қабілетті болуы жоспарланды, ол метроның қолданыстағы электрлендіру жүйесінде, сондай-ақ Network Rail желісінде қолданылатын жүйеде жұмыс істеуге мүмкіндік береді, бұл метро қызметін кеңейтуге мүмкіндік береді. Алайда Nexus қос кернеулі конструкцияны енгізуден бас тарды және қайта зарядталатын батарея технологиясын пайдалануға басымдық берді. 2018 жылдың қыркүйегінде Bombardier, CAF, Downer Rail/CRRC бірлескен кәсіпорны, Hitachi және Stadler Rail жаңа паркті құруға кандидаттардың тізіміне енді. 2020 жылдың қаңтар айында Stadler компаниясына 42 бес вагонды жеңіл теміржол көлігін жасау және күтіп ұстау келісімшарты берілді. Жеткізу 2021 жылдың соңында басталады және барлық пойыздар 2024 жылға қарай жолаушылар қызметіне қосылады. Жаңа пойыздарда келесі аялдама туралы аудио-визуалды ақпарат, жолаушылар сыйымдылығын арттыру үшін Tube стиліндегі тік орындықтар, кең есіктер мен дәліздер, кондиционер, WiFi және зарядтау порттары болады. 103 миллион фунт стерлингтік Metro Flow жобасы жарияланғаннан кейін 2020 жылдың наурызында Stadler-дің қосымша төрт бірлігіне қаржы бөлінді, бұл тапсырыс бойынша бірліктердің жалпы санын 42-ден 46-ға дейін жеткізді. 2021 жылдың желтоқсанында Nexus Metro паркі Швейцариядағы Stadler зауытында соңғы құрастыру кезеңіне кіргенін және өндіруші жаңа пойыздардың біріншісінің негізгі ішкі компоненттерін орнату процесінде екенін хабарлады. Жұмыс дөңгелектерді, орындықтарды, жабдықтарды, құбырларды, сымдарды, еденді, терезелерді және басқа да ішкі жиһаздарды орнатуды қамтиды. 2022 жылдың қыркүйегінде Nexus толық сынақтарды бастамас бұрын, алғаш рет өз күшімен қозғалатын бірліктің Эрлендегі Штадлер сынақ трассасында түсірілген видеосын жариялады. Жаңа парктің біріншісі 2023 жылдың 28 ақпанында Метро депосына келді.

The Tyne and Wear Metro is currently operated from a single depot, also based in Gosforth. The depot was opened in 1923 by the London and North Eastern Railway and was used to house the former Tyneside Electrics stock. The depot was inherited by Metro, prior to the system's opening in August 1980. The depot is located at the centre of the triangular fork between the branch to Airport and the northern leg of the North Tyneside Loop. It is situated between stations at Longbenton, South Gosforth and Regent Centre; it is used for stabling, cleaning, maintenance and repair of the fleet. It can be accessed by trains from either east or west and there is also a depot avoiding line running from east to west, which is not used in public service. Prior to the arrival of new rolling stock towards the end of 2021, a new depot was constructed near Howdon, in North Tyneside. The site is used as a temporary stabling and maintenance facility for up to 10 Metrocars, whilst the current depot at South Gosforth is being reconfigured. The temporary depot at Howdon opened in August 2020. A further vehicle stabling and maintenance facility is also scheduled to open in South Tyneside, as part of the Maintenance and Renewals Skills Centre at South Shields. A mid life refurbishment of the fleet, carried out in house, took place between 1995 and 2000; a new livery was adopted consisting of red, green or blue bodies, with yellow front and rear ends, and triangles containing the Metro logo on the doors. Refurbishment work was completed five months ahead of schedule in August 2015. In November 2017, the Chancellor of the Exchequer, Philip Hammond, announced that the government would contribute £337million towards the new fleet. The proposed new fleet was planned to have dual voltage capability, able to operate on the Metro's existing electrification system as well as the used on the Network Rail network, to allow for expansion of Metro service. However Nexus decided not to include a dual voltage design, prioritising use of rechargable battery technology instead. In September 2018, Bombardier, CAF, a Downer Rail/CRRC joint venture, Hitachi and Stadler Rail were short listed to build the new fleet. Stadler was awarded a contract to build and maintain 42 five carriage light rail vehicles in January 2020, with deliveries to commence in late 2021 and all trains to be in passenger service by 2024. The new trains will feature next stop audio visual information displays, Tube style linear seating to increase capacity, wider doors and aisles, air conditioning, WiFi and charging points. Following the announcement of the £103million Metro Flow project, in March 2020, four additional Stadler units have been funded, bringing the total number of units on order from 42 to 46. was launched, allowing the public to give their view on several elements of the new Metro fleet. In December 2021, Nexus revealed that the Metro fleet had entered the final assembly phase at Stadler's factory in Switzerland and that the manufacturer is in the process of fitting the main interior components of the first of the new trains. The works include the installation of wheels, seats, equipment cases, piping, wiring, flooring, windows and other internal furnishings. During September 2022, Nexus released a video taken at Stadler's test track in Erlen of a unit moving under its own power for the first time, prior to beginning full trials. The first of the new fleet arrived at the Metro depot on 28 February 2023.

Қосалқы көліктер

Жолаушылар пойыздарынан басқа, Тайн және Уэр метросы 1988 жылы Hunslet компаниясы жасаған үш аккумуляторлық электр локомотивін (BL1–BL3 нөмірлерімен) де пайдаланады. Компания сонымен қатар Plasser және Theurer балласт түзету машинасымен және 15 вагонмен жұмыс істейді, олар техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмыстары үшін қолданылады.

Меншік

Тайн және Уэр метрополитені мемлекеттік меншікте, ол жергілікті салық төлеушілер мен үкіметтен қаржы алады. Нексус, метроның иесі және басқарушысы, 2010 және 2021 жылдар аралығында жүйеге жаңғырту инвестицияларын және операциялық субсидияны қамтамасыз ету үшін үкіметпен жасалған келісімнің бөлігі ретінде операцияларды және пойыздерді жөндеуді сырттан тапсырды. Нексус тарифтерді, қызмет көрсету жиілігін және жұмыс уақытын белгілеуді жалғастырды. Оппозиция бұл шараны жасырын жекешелендіру деп санайды, бірақ станцияларды тазалау және билеттерді тексеру сияқты кейбір қызметтер бұрыннан келісімшарт бойынша жүзеге асырылып келген. 2008 жылдың қараша айында Нексус компаниясы әлеуетті өтінім берушілерді өз атынан операцияларды жүргізу туралы келісімшартқа қатысуға қызығушылық танытуға шақырды. Жеңімпаз конкурсқа қатысушының 2010 жылғы 1 сәуірден бастап жеті жылдық келісімшарт алуы тиіс еді, ал оның орындалуына байланысты қосымша екі жылға дейін созылу мүмкіндігі қарастырылды. 2009 жылдың ақпан айында төрт өтінім ұсынылды: DB Regio, MTR Corporation, Serco Abellio және Нексус компаниясының ішкі өтінімі. 2009 жылдың қазанында тізім DB Regio және Нексус компанияларының өтінімдеріне дейін қысқартылды. 2009 жылдың желтоқсанында DB Regio компаниясы басымды өтінім беруші деп танылды, жүйеге қызмет көрсету туралы келісімшарт 2010 жылдың ақпан айында қол қойылды, ал қызмет көрсету 2010 жылдың сәуірінде жүзеге асырылды. DB Regio-ның алғашқы бастамаларының бірі Metro Dig It бағдарламасы болды, ол станцияларды қайта бояу және станциялар мен пойыздерді терең тазалауды қамтыды. 2010 жылдың ақпан айында үкімет Нексус компаниясына Тайн және Уэр метрополитенін жаңғырту және пайдалану үшін 580 миллион фунт стерлинг бөледі, ал келесі он бір жыл ішінде 350 миллион фунт стерлинг Metro: All Change бағдарламасына жұмсалады. Тағы 230 миллион фунт стерлинг келесі тоғыз жылда жұмыс істеу және техникалық қызмет көрсету шығындарын жабуға бағытталды. 2016 жылдың наурыз айында Нексус компаниясы DB Regio-мен келісімшартты жаңартпау ниетін білдірді, келісімшарт 2017 жылы аяқталды, себебі оператордың орындалмаған мақсаттарына қанағаттанбағандықтарын мәлімдеді. 2017 жылдың сәуір айында Нексус компаниясы екі жылға жоспарланған мерзімде жүйені тікелей басқаруды өз мойнына алды, мақсаты келісімшартты қайтадан бәйгеге салу болатын. RMT кәсіподағы, алайда, тікелей басқаруды тұрақты ету және жүйені мемлекеттік меншікте қалдыру қажет деп мәлімдеді. Инспекторлар станцияларда да, пойыздерде де жүйелі түрде тексерулер жүргізеді. Билетсіз сапар жасаған жолаушылар 100 фунт айыппұл төлейді. 2022 жылдың маусым айында барлық метро станцияларында тактильді жабын орнату аяқталғаны туралы хабарланды.

The Tyne and Wear Metro is publicly owned, receiving funding from council tax payers and government. Nexus, which owns and manages the Metro, contracted out operations and train maintenance as part of a deal with the government, to secure modernisation investment and operating subsidy for the system between 2010 and 2021. Nexus continued to set fares, frequency of services and operating hours. Opponents would suggest that this arrangement was privatisation by the back door, though some services had already been contracted out, such as cleaning of stations and ticket inspections. During November 2008, Nexus invited potential bidders to declare an interest in a contract to run the operations side of the business on its behalf. The successful bidder was to obtain a seven year contract commencing on 1 April 2010, with up to an additional two years depending on performance. In February 2009, four bids were shortlisted: DB Regio, MTR Corporation, Serco Abellio, and an in house bid from Nexus. By October 2009, the shortlist had been reduced to bids from DB Regio and Nexus. In December 2009, DB Regio was named as the preferred bidder, with the contract for operating the system signed in February 2010, and the handover of the service taking place in April 2010. One of DB Regio's first initiatives was the Metro Dig It programme, and involved the re painting of stations and deep cleaning of stations and trains. In February 2010, the government confirmed it would award Nexus up to £580million to modernise and operate the Tyne and Wear Metro, with up to £350million to be spent on the Metro: All Change programme, over the course of the following eleven years. A further £230million would support running and maintenance costs, over the following nine years. In March 2016, Nexus announced that they did not intend to renew the contract with DB Regio, following the contract ending in 2017, after stating that they were dissatisfied with the operator due to missed performance targets. During April 2017, Nexus took over direct operation of the system for a planned period of two years, with the intention to re tender the contract. The RMT trade union, however, has argued that the direct operation should be made permanent, and operation of the system should remain in public ownership. Regular checks are made by patrols of inspectors, both at stations and on board trains. Passengers caught travelling on the Metro without a ticket are subject to a £100 penalty fare. In June 2022, it was announced that the installation of tactile paving at all Metro stations had been completed.

Велосипедтер

Желідегі көптеген станцияларда велосипед тұрақтары бар, ал желідегі 21 станцияда (2020 жылғы наурыз айына қарай) смарт велосипед шкафтары орналасқан. 2016 жылы сынақтан өткеннен кейін, қасылмайтын велосипедтерге жұмыс күндері сағат 10:00 мен 15:00 аралығында, сондай-ақ 19:00-дан кейін, демалыс күндері күні бойы Callerton Parkway мен Jesmond арасында, Manors пен Jesmond арасында (Whitley Bay арқылы), және Gateshead Stadium мен South Shields немесе South Hylton арасында жол жүруге рұқсат етіледі. Callerton Parkway мен Airport, Manors пен St James, немесе Jesmond пен Gateshead Stadium арасында кез келген уақытта қасылмайтын велосипедтерге жол жүруге тыйым салынған. Қасылатын велосипедтерге метро желісінің барлық бөлігінде жүруге рұқсат етіледі, егер олар бүктелген күйде сақталса және тұтқалары/педальдары жолаушыларға қауіп тудырмаса.

Туннельдер

Ньюкаслдың астында екі бағыт бір-біріне тік бұрышта жер астынан өтеді және екі деңгейде төрт платформасы бар Монументпен қиылысады. Бірінші бағыт, Жасыл желі (Оңтүстік Хилтоннан Әуежайға дейін) және Сары желі (Оңтүстік Шилдстен Сент-Джеймске дейін) солтүстіктен оңтүстікке қарай жүреді. Ол Джесмондта жер астына түседі, содан кейін Монумент пен Централ арқылы оңтүстікке қарай өтеді, одан кейін Тайн өзені арқылы Королева Елизавета II көпірінен жер бетіне шығады. Содан кейін ол Гейтсхедке қызмет көрсететін, Гейтсхедтің астында орналасқан тағы бір туннельге кіреді, ал Гейтсхед стадионының алдында қайтадан жер бетіне көтеріледі. Екінші жерасты бағыты, Сары желінің бөлігі (Оңтүстік Шилдстен Сент-Джеймске дейін), шығыстан батысқа қарай жүреді, Шығыс жағалауының негізгі теміржол желісі бойымен шығысқа қарай жүргеннен кейін жер астына түседі, содан кейін Манорстан және Монументтен өтіп, Сент-Джеймсте аяқталады. Сары желі пойыздары Монумент арқылы екі рет өтеді: бір рет шығыс-батыс платформалар арқылы шығысқа қарай, ал Солтүстік Тайнсайд айналымын айналып өткеннен кейін, солтүстік-оңтүстік платформалар арқылы оңтүстікке қарай, Оңтүстік Шилдсқа қарай жүреді.

Қашықтықтар

Жүйедегі қашықтықтар Оңтүстік Госфорттағы бастапқы нүктеден өлшенеді. Жүйе метрикалық, қашықтықтар километрмен көрсетіледі және ең жақын метрге дейін дөңгеленеді. Желілер "Ішке қарай" және "Сыртқа қарай" деп белгіленеді. "Ішке қарай" желісі Сент-Джеймстен Оңтүстік Шилдске дейін Солтүстік Тайнсайд айналымының ішкі жағынан (Волсенд арқылы, содан кейін Уитли-Бей арқылы) өтеді, ал "Сыртқа қарай" желісі кері бағытта жүреді. Сонымен қатар, "Ішке қарай" желісі Әуежайдан Оңтүстік Госфортқа дейін, ал Пелаудан Оңтүстік Хилтонға дейін созылады. Барлық жоғары кернеулі сымдардың тіректеріне қашықтық тақталары орнатылған. Әдетте, станциялар үшін көрсетілетін қашықтықтар, бағыт "Ішке қарай" ма, әлде "Сыртқа қарай" ма, дегенге байланысты өзгеше болады. Қашықтықтар бастапқы нүктеден барлық бағытта артады. Network Rail-ге тиесілі Пелау мен Оңтүстік Хилтон арасындағы желі бөлігі метрикалық бірліктермен қатар, мильдер мен тізбектерде де көрсетілген. Екі жүйенің шекарасы Пелау түйісінде орналасқан. Желідегі қашықтық бойынша ең жақын станциялар – Сент-Питер және Сандерленд, ал ең алыс – Пелау мен Феллгейт.

Электрмен жабдықтау

Тайн және Уэр метрополитені 1500 В тұрақты тоқпен (ВDC) жоғары сымдар арқылы электрлендірілген және қазір Ұлыбританияда осы жүйені пайдаланатын жалғыз теміржол желісі болып табылады. Nexus ұзақ мерзімді мақсаты – ауыр теміржолмен ортақ болатын Пелау мен Сандерленд арасындағы электрлендіруді Network Rail стандартына сәйкес жаңарту. Алайда, мұндай жағдайда жаңа екі вольтты пойыз паркі қажет болады. Қазіргі уақытта пойызды жүргізуші толығымен басқарады. Оң пойыз идентификациясы жүйесі станциялардағы, өткізгіштердегі және жол өткелдеріндегі сигналдарды басқарады, ал желінің қалған бөлігінде екі немесе үш жақты түсті шамдармен стандартты тұрақты блок сигналы қолданылады. Минималды аралық үш минутты құрайды. 1990 жылдары пайдалану азайды және 2000/01 жылы 32,5 миллионға дейін төмендеді. Ғсыр басынан бастап жолаушылар саны өсті және тұрақталды, жылдық көрсеткіш 3,540 миллион жолаушыны құрады. 2016/17 жылға дейін Тайн және Уэр метрополитені Лондонның Доклендс жеңіл теміржолынан кейін Ұлыбританиядағы ең көп пайдаланылатын екінші трамвай және жеңіл теміржол желісі болып саналатын. COVID-19 пандемиясы кезінде жолаушылар саны 2020/21 жылы 9,4 миллионға дейін күрт төмендеді. Метро Ұлыбританиядағы ең көп пайдаланылатын үшінші трамвай және жеңіл теміржол желісі болып табылады, Доклендс жеңіл теміржолынан кейін, және Манчестер Метролинкісіне жақын. Бұл желі бастапқыда 1980 жылдары ауыстырылған ескірген теміржол жүйесінен өзгеше болу үшін, сондай-ақ 1986 жылы жекешелендіруге дейін Тайн және Уэр жолаушылар тасымалы басқармасының автобустарының түс схемасына сәйкес болу үшін жасалған. Calvert шрифтін Маргарет Калверт жасаған және алғаш рет Метрода қолданылған; ол жүйе бойынша кеңінен қолданылады, соның ішінде сары фондағы қара M логотипінде. Логотип Метроны белгілеу үшін қолданылады және станциялардың кіреберістеріндегі, сондай-ақ пойыз ішіндегі және станциялық табельдерде орналасқан. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Метро брендінің бірегейлігі тұрақсыз және шатастырыла бастағаннан кейін, Nexus брендті жаңартуға көмектесу үшін жергілікті дизайн агенттігі Gardiner Richardson-ды тартты. 2009 жылы «Метро: Толық өзгеріс» бағдарламасы аясында ребрендинг жұмыстары басталды. Ребрендингте әріптерде, табельдерде және карталарда Calvert шрифтіне баса назар аударылды. Сондай-ақ, жаңартылған станцияларда, табельдерде және пойыздарда қолданылатын қара, ақ, сұр және сары түстердің қарапайым схемасы енгізілді. 2009 жылы Хеймаркет жаңа корпоративтік брендті және түсті схеманы пайдалана отырып, жаңартылған алғашқы станция болды.

The Tyne and Wear Metro is electrified with overhead lines at 1,500VDC, and is now the only rail network in the United Kingdom to use this system. Nexus has stated that its long term ambition is to convert the electrification of the line between Pelaw and Sunderland, which is shared with heavy rail, to the Network Rail standard of However, in doing this, a new fleet of dual voltage trains would be required. Train control is currently fully driver operated. A positive train identification system controls signals at stations, switches and crossings, while the rest of the network uses standard fixed block signalling with two or three aspect colour light signals. There is a minimum headway of three minutes. Usage continued to decline during the 1990s, reaching a low of 32.5million during 200001. From the turn of the century, passenger usage rose and stabilised, fluctuating in a range of 3540million passengers annually. Prior to 201617, the Tyne and Wear Metro consistently ranked as the second most used tram and light rail network in the United Kingdom, after London's Docklands Light Railway. Ridership significantly fell during the COVID 19 pandemic to an all time low of 9.4million in 202021. The Metro is the third most used tram and light rail network in the United Kingdom, after the Docklands Light Railway, closely following the Manchester Metrolink. initially developed to distinguish itself from the antiquated rail system it replaced in the 1980s, as well as to match the livery of the buses operated by the Tyne and Wear Passenger Transport Executive, prior to deregulation in 1986. The Calvert typeface was designed by Margaret Calvert and first used on the Metro; it is used extensively throughout the system, including on the distinctive black M logo on a yellow background. The logo is used to denote the Metro, and is featured on cube signs at station entrances, as well as on board trains, and on station signage. After the branding identity of the Metro became inconsistent and confused in the late 1990s and early 2000s, Nexus employed a local design agency, Gardiner Richardson, to help the organisation to revive the brand. During 2009, as part of the Metro: All Change programme, re branding began to take place. Re branding saw an emphasis placed on the Calvert typeface on lettering, signage and maps. It also saw the introduction of a simplified colour scheme of black, white, grey and yellow, to be used on refurbished stations, signage and trains. In 2009, Haymarket was the first station to be refurbished, using the new corporate branding and colour scheme.

Вашингтон IAMP-ке кеңейту

Бұрынғы Лимсайд желісін Вашингтонға қайта ашу мүмкіндігін зерттейтін бірнеше ұсыныс жасалды, оның ішінде Пойыздарды пайдаланушы компаниялар қауымдастығының (ATOC) 2009 жылғы есебі, Солтүстік-Шығыс біріктірілген органының (NECA) 2016 жылғы ұсынысы, сондай-ақ 2000-шы жылдардың басында тоқтатылған Project Orpheus бағдарламасы бар. 2020 жылға таман Pelaw және South Hylton станцияларындағы қолданыстағы желіні, бұрынғы Leamside желісінің бөлігін пайдаланып, Вашингтондағы Халықаралық озық өндіріс паркімен байланыстыру жөніндегі ұсыныстар көтерілді. Бизнес-жоспардың алғашқы кезеңдері 2022 жылдың қараша айында жарияланды. Бұл жоба Солтүстік-Шығыс бірлескен көлік комитеті тарапынан бағаланады, мақсаты – жобаның құны 745 миллион фунт стерлингті құрайды деп күтілуде, мемлекеттен қаржы алу.