Кіріспе
Манипур тауы ұлттық паркі – Үндістанның Андаман және Никобар аралдарында орналасқан ұлттық парк. 1969 жылы құрылған бұл парк шамамен 4,62 км² (18,00 миль²) аумақты алып жатыр. Парктің құрамына кіретін Манипур тауы (Харриет тауы) – Солтүстік Андаман мен Ұлы Никобардағы Туллиер тауынан кейін Андаман және Никобар архипелагындағы үшінші ең биік шыңы. Парк британдық әскери офицер, әкімші, табиғатты зерттеуші және фотограф Роберт Кристофер Тайтлердің екінші әйелі Хариет К. Тайтлердің құрметіне аталған. Ол 1862 жылдың сәуірінен 1864 жылдың ақпанына дейін Андаман аралдарындағы Порт-Блэрдегі сотталғандар лагерінің басшысы болып тағайындалған. Хариет Делидегі ескерткіштерді құжаттаған еңбегімен және 1857 жылғы Үндістан көтерілісі кезіндегі жазбаларымен есте қалады. Паркте Андаман жабайы шошқасы (жою қаупі төнген түр), тұз су крокодилдері, тасбақалар және қарақшы крабтары сияқты жануарлар кездеседі. Бұл парк сонымен қатар көбелектерге толы мекен. 20 рупиялық банкноттың арт жағындағы сурет осы паркте түсірілген.
Mount Harriet National Park, officially renamed as Mount Manipur National Park, is a national park located in the Andaman and Nicobar Islands union territory of India. The park, established in 1969, covers about 4.62 km2 (18.00 mi2). Mount Manipur (Mount Harriet) , which is a part of the park, is the third highest peak in the Andaman and Nicobar archipelago next to Saddle Peak in North Andaman and Mount Thullier in Great Nicobar. The park is named in commemoration of Harriet C. Tytler, the second wife of Robert Christopher Tytler, a British army officer, an administrator, naturalist and photographer, who was appointed Superintendent of the Convict Settlement at Port Blair in the Andamans from April 1862 to February 1864. Harriet is remembered for her work in documenting the monuments of Delhi and for her notes at the time of the Revolt of 1857 in India. The park's well known faunal species are Andaman wild pigs (an endangered species), saltwater crocodiles, turtles and robber crabs. The park is also a butterfly hotspot. The picture on the back side of ₹ 20 banknote has been taken at the park.
География
Маунт-Харриет ұлттық паркі бастапқыда қорық орманы болған, ол 1979 жылы ұлттық паркке айналдырылды. Оның ауданы құрайды, және қосымша ауданына дейін кеңейтілуі мүмкін. Парк теңіз климатының ыстық және ылғалды жағдайларын бастан кешіреді, себебі ол экваторға жақын орналасқан. Парктен шалқара қашықтықта орналасқан ерекше орын – Калапатар, онда бұрын тұтқындарды тік жарға итеріп өлтіретін. Парк, одақтың астанасы Порт-Блэрден қашықтықта орналасқан, және онда әуежай да бар. Парк арқылы трекинг жасау танымал, себебі ол әдемі жағажайдан өтеді; мұнда эндемикалық құстар, жануарлар мен көбелектерді көруге болады, сондай-ақ ағаш таситын пілдерді де көруге мүмкіндік бар. Парктің тропикалық ормандарында өмір сүретін тайпа – аңшы-жинақшылар Негрито халқы.
Флора
Паркте мәңгі жасыл негізгі ормандар кездеседі, ал Чириатапуда орман түрі аралас жапырақты, негізгі және екіншілік ормандардың қосындысы. Орманның үш түрі тропикалық мәңгі жасыл, төбелік тропикалық мәңгі жасыл және жағалаулық болып жіктеледі. Барлығы 134 өсімдік және ағаш түрі тіркелген, оның ішінде 74 жергілікті және 51 әкелінген түрлер бар. Тропикалық түрлерінің кейбір өсімдіктері: Dipterocarpus gracilis, Dipterocarpus grandiflorus, Dipterocarpus kerrii, Endospermum chinensis және Hopea odorata, сондай-ақ Каледония аралдарына тән Araucaria columnaris. Төбелік тропикалық түрлері: Canarium manii, Cratoxylum formosum және Dipterocarpus costatus. Жағалау орманының өсімдіктері негізінен Manilkara littoralis және Moringa citrifolia. Бамбуфлаттан тау басына дейін жолмен жүргенде, жүзімдермен жабысқан ағаштарды көруге болады.
Canarium manii, Cratoxylum formosum, and Dipterocarpus costatus. The littoral forest species are mainly Manilkara littoralis and Moringa citrifolia. Trekking along the path from Bambooflat to the mountain top at , trees are seen with hanging vines.
Фауна
Bird Life International анықтаған құс түрлерінің арасында жеті "қатерге жақын" түрі бар: Андаман орман көгершіні (Columba palumboides), Андаман көгершіні (Macropygia rufipennis), Андаман шашаққұйрығы (Otus balli), Андаман бобогы (Ninox affinis), Андаман тоқылдағы (Dryocopus hodgei), Андаман дронгосы (Dicrurus andamanensis) және Андаман ағашқарғасы (Dendrocitta bayleyi); сондай-ақ "алаңдаушылық тудырмайтын" екі түр де кездеседі, олар – Андаман кукалы (Centropus andamanensis) және ақ бас жұлдызкөз (Sturnus erythropygius). Жабайы жануарлардан басқа, кіріспе түрлерге Азия пілі (Elephas maximus) және киік (Axis axis) жатады. 28 түрлі бауырымен жорғалаушы тіркелген (оның ішінде Андаман аралдарына тән 14 түрі бар), олардың көпшілігі кесірткелер мен жыландар. Амфибия фаунасы 6 түрден тұрады; оның 2 түрі – Андаман бұқа бақасы (Kaloula baleata ghoshi) және Андаман күріш бақасы (Limnonectes andamanensis) – эндемиктер. Өзендердегі су жануарлары 16 түрден құралған, олардың арасында шабақ, сом, гобилер, ұйқышыл балықтар және жыланбалықтар бар. Құрлықтағы жұмсақ денелілер алты түрден тұрады. Омыртқасыздардың 355 түрі анықталған, олардың 70% жәндіктер. Сонымен қатар, Samia cynthia жәндігінің тіршілік ететіні анықталды, ол төменгі жазықтардағы орман аймақтарында кездеседі. Бұған қоса, Samia fulva личинкалары Zanthoxylum rhetsa (Rutaceae) және Heteropanax fragrans (Araliaceae) жапырақтарын жегендері байқалды.