Кіріспе

Бағдарламалау психологиясы (ПП) – бағдарлама жазудың (әсіресе компьютерлік бағдарламалардың) психологиялық аспектілерімен айналысатын зерттеу саласы. Бұл саланы бағдарламалаудың эмпирикалық зерттеулері (БЭЗ) деп те атайды. Ол компьютерлік бағдарламалаушылардың танымдық процестерін, бағдарламалауға қатысты іс-әрекеттерге арналған құралдар мен әдістерін, сондай-ақ бағдарламалауды оқытуды қамтиды. Психологиялық тұрғыдан алғанда, компьютерлік бағдарламалау – компьютерлік тілді оқу және жазу, үйрену, мәселелерді шешу және логикалық ойлау сияқты танымдық қабілеттерді қолданатын адамның қызметі.

Тарих

Бағдарламалау психологиясының тарихы 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында басталды, осы кезде зерттеушілер бағдарламалау құралдары мен технологияларын бағалауда есептеу қуаты ғана емес, сонымен қатар пайдаланушылар үшін қолдану ыңғайлылығы да маңызды екенін түсінді. Бағдарламашыларды эмпирикалық зерттеулер жөніндегі алғашқы семинарда Бен Шнайдерман зерттеушілерге бірнеше маңызды бағыттарды ұсынды. Оларға қазіргі тілдерді жетілдіру, ағымдағы және болашақ тілдерді дамыту, арнайы мақсаттағы тілдерді жасау және құралдар мен әдістерді жақсарту кіреді. Соңғы екі онжылдықта бағдарламалау психологиясына арналған екі маңызды семинар сериясы өткізілді: АҚШ-та негізделген Бағдарламашыларды эмпирикалық зерттеулер семинары (ESP) және еуропалық сипаттағы Бағдарламалау психологиясы қызығушылар тобының семинары (PPIG). ESP бағдарламалаудағы таза психологиядан гөрі кең ауқымды, ал PPIG PoP саласына көбірек назар аударады. Дегенмен, PPIG семинарлары мен PPIG ұйымының өзі бейресми сипатта, PoP саласына қызығушылық танытқан адамдардың бірігіп, талқылауларын жариялап отыру тобы болып табылады.

Мақсаттары мен мақсаттары

Бағдарлама жасаудың нәтижесіндегі өнімділік, бағдарламаның талаптарға сай келуін, уақтылы аяқталуын, болашаққа бейімделу мүмкіндігін және тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл мақсаттардың бәрін төмен құнмен іске асыру – бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу және жобаларды басқару саласындағы жиі кездесетін және қиын мәселе. Компьютерлік бағдарламалаудың психологиялық жақтарын түсіну арқылы біз жоғары өнімділікке қалай қол жеткізуге болатынын жақсырақ түсінеміз және бағдарламашыларға қателерді азайта, сапалы бағдарламалар жасауға көмектесеміз.

Зерттеу әдістері

Компьютерлік бағдарламалаудың психологиялық аспектілерін зерттеуге қолданылатын әдістердің арасында интроспекция, байқау, эксперимент және сапалық зерттеулер бар. Зәкірлеу бейімділігі бағалау және идеяларды қайта пайдалану кезінде анықталған.