Кіріспе

Пайдаланушыға бағытталған интерактивті дизайндағы техника. Пайдаланушылықты сынау – бұл пайдаланушыға бағытталған интерактивті дизайнда өнімді пайдаланушылармен сынау арқылы бағалауға қолданылатын техника. Бұл, өйткені ол нақты пайдаланушылардың жүйемен қалай өзара әрекеттесетіні туралы тікелей ақпарат береді, алмастырылмас пайдаланушылық практикасы болып табылады. Ол өнімнің дизайнының түсінікті болуына және бұрын таныс емес пайдаланушылармен сынауға көбірек назар аударады. Мұндай сынақ – пайдаланушыларды шатастыратын толыққанды жұмыс істейтін қосымша ұзаққа шыдамайтындықтан, дайын өнімнің сәтті болуы үшін өте маңызды. Бұл пайдаланушылықты тексеру әдістерінен өзгеше, онда сарапшылар пайдаланушы интерфейсін бағалау үшін пайдаланушыларды араластырмай әртүрлі әдістерді қолданады. Пайдаланушылықты сынау адам жасаған өнімнің мақсатты мақсатына жету мүмкіндігін өлшеуге бағытталған. Пайдаланушылықты сынаудан көбінесе тағам, тұтыну тауарлары, веб-сайттар немесе веб-қосымшалар, компьютерлік интерфейстер, құжаттар және құрылғылар сияқты өнімдер пайда алады. Пайдаланушылықты сынау белгілі бір нысанның немесе нысандар жиынтығының қолдануға ыңғайлылығын немесе пайдаланудың қарапайымдығын өлшейді, ал жалпы адам-компьютерлік өзара әрекеттесу зерттеулері әмбебап принциптерді қалыптастыруға тырысады.

Не емес

Бір зат немесе құжат туралы пікірлерді ғана жинау – бұл нарықтық зерттеу немесе сапалық зерттеу, пайдаланушылық тестілеу емес. Пайдаланушылық тестілеу әдетте адамдардың өнімді қаншалықты жақсы қолдана алатынын анықтау үшін бақыланатын жағдайларда жүйелі түрде бақылауды қамтиды. Дегенмен, сапалық зерттеулер мен пайдаланушылық тестілеулер жиі қолданылады, бұл пайдаланушылардың әрекеттерінен өзге, олардың ниеттерін/қабылдауларын жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді. Пайдаланушыларға дайын нұсқаны көрсетіп, "Мұны түсінесіз бе?" деп сұраудың орнына, пайдаланушылық тестілеуде адамдар белгілі бір мақсат үшін бір нәрсені қолдануға тырысқанда бақыланады. Мысалы, ойыншықты құрастыру жөніндегі нұсқауларды тексеру кезінде, тәжірибеге қатысушыларға нұсқаулар мен бөлшектер жинағы берілуі керек, ал олардан бөлшектер мен материалдар туралы пікір білдіруді сұраудың орнына, ойыншықты құрастыруын сұраған жөн. Нұсқаулардың мәтіні, суреттердің сапасы және ойыншықтың дизайны құрастыру процесіне әсер етеді.

Әдістер

Пайдалануға қабілеттілікті тексеруді ұйымдастыру үшін нақты жағдайды немесе сценарийді мұқият жасау қажет, онда тексерілетін өнімді пайдалана отырып, қатысушы тапсырмалар тізімін орындайды, ал бақылаушылар оның қызметін қадағалап, жазбалар түсіреді (динамикалық тексеру). Тексерілетін өнім туралы ақпарат алу үшін, басқа да бірнеше құралдар қолданылады, мысалы, жазбаша нұсқаулар, қағаз прототиптер, сондай-ақ тест алдында және кейін толтырылатын сауалнамалар (статикалық тексеру). Мысалы, электрондық пошта бағдарламасының тіркеме қосу мүмкіндігін тексеру үшін, сценарийде адамның электрондық хатқа тіркеме қосып жіберуі керек жағдай сипатталады, содан кейін осы тапсырманы орындау сұралады. Мақсаты – адамдардың нақты жағдайда қалай әрекет ететінін бақылау, осы арқылы әзірлеушілер мәселелі тұстарды анықтап, түзетуге мүмкіндік алады. Пайдалану тестілеу кезінде деректерді жинау үшін жиі қолданылатын әдістерге: дауыстап ойлау әдісі, бірлесіп білу және көз қозғалысын бақылау жатады.

Коридорды тексеру

Коридорлық тестілеу, сонымен қатар партизандық қолдану тестілеуі деп те аталады, – бұл қолдануды жылдам және төмен құнмен тестілеу әдісі. Онда кездейсоқ адамдардан – мысалы, дәлізден өтіп бара жатқандардан – өнімді немесе қызметті қолданып көрулерін сұрайды. Бұл дизайнерлерге жаңа дизайнның бастапқы кезеңдерінде пайдаланушылардың мүлдем ілгерілей алмайтын, өте қиын мәселелерді – "өтпес кедергілерді" анықтауға көмектеседі. Жобаны жасаған дизайнерлер мен инженерлерден басқа кез келген адамды қолдануға болады (олар жобаға тым жақын болғандықтан "сарапшы рецензенттер" рөлінде әрекет етеді). Бұл тестілеу түрі ыңғайлы үлгілеудің мысалы болып табылады, демек нәтижелердің бұрмалануы мүмкін.

Автоматтандырылған сарапшылық тексеру

Сарапшылар пікірлеріне ұқсас, автоматтандырылған сарапшы пікірлері жақсы дизайн және эвристика ережелерімен бағдарламаланған арнайы программалар арқылы қолданушылықты тестілеуді жүзеге асырады. Автоматтандырылған пікірлер адамдардан алынған пікірлердей толыққанды және терең түсінік бермесе де, оларды жылдам және тұрақты түрде аяқтауға болады. Қолданушылықты тестілеу үшін шартты қолданушыларды жасау идеясы жасанды интеллект саласындағы мақсатты бағыт болып табылады.

А/В тестілеу

Веб-әзірлеу және маркетингте A/B тестілеу немесе бөлінген тестілеу – веб-дизайнға (әсіресе қолданушы тәжірибесі дизайнына) қатысты эксперименталдық тәсіл, мақсаты – веб-беттердегі өзгерістерді анықтау, олар қызығушылық тудыратын немесе мақсатқа жетуді барынша арттыратын нәтижелерге (мысалы, баннерлік жарнамаға түрту жылдамдығы) әсер етеді. Аты айтқандай, екі нұсқа (A және B) салыстырылады, олар бір ғана өзгерістен басқа толықтай бірдей, бұл өзгеріс қолданушының мінез-құлқына әсер етуі мүмкін. A нұсқасы қазіргі қолданыстағы нұсқа болуы мүмкін, ал B нұсқасы белгілі бір жағынан өзгертілген. Мысалы, электрондық коммерция сайтында сатып алу процесі A/B тестілеу үшін өте қолайлы, себебі тастап кету көрсеткішінің тіпті шамалы да жақсаруы сату көлемінің айтарлықтай өсуіне әкелуі мүмкін. Мәтін, макет, суреттер және түстер сияқты элементтерді тестілеу арқылы маңызды жақсартуларға қол жеткізуге болады. Көптүрлі тестілеу немесе "шелек" тестілеуі A/B тестілеуіне ұқсас, бірақ бір уақытта екі нұсқадан артық нұсқаны тестілейді.

Білім

Пайдалануға қолайлылықты тестілеу әртүрлі салаларда академиялық оқытудың ресми пәні болып келген. Пайдалануға қолайлылықты тестілеу құрастыру зерттеулері және онлайн жазу оқыту (OWI) үшін маңызды. Ғалым Коллин Бьорк пайдалануға қолайлылықты тестілеу "тиімді OWI-ді дамыту үшін қажет, бірақ жеткіліксіз, егер ол цифрлық риторика теорияларымен қатар қолданылмаса" деп мәлімдейді.

Сауалнамалық зерттеулер

Сауалнама өнімдеріне қағаз және цифрлық сауалнамалар, формалар мен құралдар кіреді, оларды сауалнамаға қатысушы өздігінен немесе дерек жинаушымен бірге толтыруға немесе пайдалануға болады. Пайдаланушылықты тексеру көбінесе веб-сауалнамаларда жүргізіледі және сауалнамамен адамдардың қарым-қатынасын, мысалы, сауалнамада шарлауды, жауаптарды енгізуді және анықтамалық ақпаратты табуды бағалауға бағытталған. Пайдаланушылықты тексеру, сауалнаманы алдын ала тестілеудің дәстүрлі әдістерін толықтырады, оларға когнитивтік алдын ала тестілеу (адамдар өнімдерді қалай түсінеді), пилоттық тестілеу (сауалнама процедуралары қалай жұмыс істейді) және сауалнама әдістемесі саласындағы сарапшының сараптамалық шолуы жатады. Аудармаланған сауалнама өнімдеріндегі пайдаланушылықты тексеру, "мәдени сәйкестіктің" сөйлем және сөз деңгейлерінде, сондай-ақ деректерді енгізу және навигация дизайнында ескерілуі керектігін, ал аударма мен танымал функционалдық элементтердің (қосымшалар, гиперсілтемелер, төмендегі мәзірлер және URL-дер) визуальды белгілерін көрсету пайдаланушы тәжірибесін жақсартуға көмектесетінін көрсетті.