Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өнімді жиі қолданатын пайдаланушы
Regular user of a product
Өнімді әзірлеуде, соңғы пайдаланушы (кейде түпкілікті пайдаланушы) – өнімді тікелей пайдаланатын немесе пайдалануға арналған адам. Соңғы пайдаланушы, өнімді қолдауға немесе күтіп ұстауға арналған пайдаланушылардан ерекшеленеді, мысалы, жүйе операторлары, жүйе әкімшілері, деректер базасы әкімшілері, ақпараттық технология (АТ) сарапшылары, бағдарламалық қамтамасыз ету мамандары және компьютер техникалық мамандары. Соңғы пайдаланушылар, әдетте, өнім дизайнерлерінің техникалық білімі мен шеберлігіне ие болмайды, бұл дизайнерлердің көз жазбай қалуы және ұмытуы мүмкін факт: нәтижесінде, клиенттердің қанағаттану деңгейі төмендейді. Мысалы, егер ірі сауда компаниясы өз қызметкерлері үшін бағдарламалық жасақтама сатып алса, тіпті сол ірі сауда компаниясы бағдарламалық жасақтаманы сатып алған клиент болса да, соңғы пайдаланушылар – компанияның қызметкерлері болып табылады, олар жұмыста бағдарламалық жасақтаманы қолданады.
In product development, an end user (sometimes end user) is a person who ultimately uses or is intended to ultimately use a product. The end user stands in contrast to users who support or maintain the product, such as sysops, system administrators, database administrators, information technology (IT) experts, software professionals, and computer technicians. End users typically do not possess the technical understanding or skill of the product designers, a fact easily overlooked and forgotten by designers: leading to features creating low customer satisfaction. For example, if a large retail corporation buys a software package for its employees to use, even though the large retail corporation was the customer that purchased the software, the end users are the employees of the company, who will use the software at work.
Контекст
Ақырғы пайдаланушылар ақпараттық жүйелерді басқарудың күрделілігіне себеп болатын үш маңызды фактордың бірі болып табылады. Ақырғы пайдаланушының ролі 1950 жылдардағы (ақырғы пайдаланушылармен басты компьютер тікелей өзара әрекеттеспеген; компьютер мамандары басты компьютерді бағдарламалап, іске қосқан) жағдайдан 2010 жылдардағы ақырғы пайдаланушы басқару ақпараттық жүйесімен және ақпараттық технологиялар бөлімімен бірлесіп жұмыс істейтін, жүйе немесе өнімге қатысты қажеттіліктері туралы кеңес беретін жағдайға өзгерді. Бұл мынадай жаңа сұрақтар тудырады: әрбір ресурсты кім басқарады?, Басқару ақпараттық жүйесі бөлімінің қызметі қандай? және ақырғы пайдаланушы мен Басқару ақпараттық жүйесі бөлімі арасындағы ең тиімді қарым-қатынас қандай болуы керек?
End users are one of the three major factors contributing to the complexity of managing information systems. The end user's position has changed from a position in the 1950s (where end users did not interact with the mainframe; computer experts programmed and ran the mainframe) to one in the 2010s where the end user collaborates with and advises the management information system and Information Technology department about his or her needs regarding the system or product. This raises new questions, such as: Who manages each resource?, What is the role of the MIS Department? and What is the optimal relationship between the end user and the MIS Department?
Құтқару
Соңғы пайдаланушы туралы түсінік алғаш рет 1980 жылдардың соңында пайда болды және содан бері көптеген талқылауларға себеп болды. Бір мәселе – пайдаланушыға, кеңейтілген мүмкіндіктер мен функцияларды (күрделі пайдаланушылар үшін) және шектеулерді (жаңадан бастаған пайдаланушының компанияның барлық деректер қорын қателікпен жоюына жол бермеу үшін) қосу арқылы оған көбірек еркіндік беру мақсаты еді. Бұл құбылыс компьютерлік өнімдер мен бағдарламалық жасақтаманы тұтыну салдарынан туындады. 1960-1970 жылдары компьютер пайдаланушылары көбінесе бағдарламалау мамандары және компьютерлік ғалымдар болды. Дегенмен, 1980 жылдары, әсіресе 1990 жылдардың ортасы мен соңында және 2000 жылдардың басында, кәдімгі адамдар компьютерлік құрылғылар мен бағдарламалық жасақтаманы жеке және жұмысқа пайдалана бастады. IT-мамандар осы тенденцияға түрлі жолдармен бейімделуге тиіс болды. 2010 жылдары пайдаланушылар өздері басқаратын жүйелерге көбірек бақылауды қалайды, өздерінің мәселелерін шешуге және жүйелерді өздерінің қажеттіліктеріне сәйкес реттеуге ұмтылады. Бұл еркіндіктің кері жағы – пайдаланушылардың компьютерлік/бағдарламалық жасақтаманы жетілдірілген деңгейде дұрыс пайдалану туралы білімі жеткіліксіз болғандықтан, олар басқаратын жүйелер мен деректердің зақымдану қаупі. Компаниялар пайдаланушыларға ұнайтын өнімдер жасау үшін, жаңа өнімдерді, бағдарламалық жасақтаманы іске қосу және жаңарту кезінде соңғы пайдаланушыларды ескеруге баса мән берді. Бағдарламашыл-әзірлемешілер мен кәдімгі пайдаланушылар арасында серіктестік құру қажет болды, осылайша екі тарап та өнімдерді тиімді пайдалану мүмкіндігін арттыра алады. Қоғамның соңғы пайдаланушының талаптарына тигізген әсерінің айқын мысалы – қоғамдық кітапханалар. Оларға жаңа технологиялар көптеген жағынан әсер етті, мысалы, картотеканы цифрландырудан бастап электрондық кітаптарға, электрондық журналдарға көшуге және онлайн қызметтер ұсынуға дейін. Кітапханалар осы өзгерістерге бейімделу үшін көптеген өзгерістерге ұшырады, оның ішінде Web 2.0 және деректер базасы дағдылары бойынша кітапханашыларды оқытудан бастап IT және бағдарламалық жасақтама мамандарын жұмысқа алуға дейін.
The concept of end user first surfaced in the late 1980s and has since then raised many debates. One challenge was the goal to give both the user more freedom, by adding advanced features and functions (for more advanced users) and adding more constraints (to prevent a neophyte user from accidentally erasing an entire company's database). This phenomenon appeared as a consequence of consumerization of computer products and software. In the 1960s and 1970s, computer users were generally programming experts and computer scientists. However, in the 1980s, and especially in the mid to late 1990s and the early 2000s, everyday, regular people began using computer devices and software for personal and work use. IT specialists needed to cope with this trend in various ways. In the 2010s, users now want to have more control over the systems they operate, to solve their own problems, and be able to customize the systems to suit their needs. The apparent drawbacks were the risk of corruption of the systems and data the users had control of, due to their lack of knowledge on how to properly operate the computer/software at an advanced level. For companies to appeal to the user, it took primary care to accommodate and think of end users in their new products, software launches, and updates. A partnership needed to be formed between the programmer developers and the everyday end users so both parties could maximize the use of the products effectively. A major example of the public's effects on end user's requirements were the public libraries. They have been affected by new technologies in many ways, ranging from the digitalization of their card catalog, the shift to e books, e journals, and offering online services. Libraries have had to undergo many changes in order to cope, including training existing librarians in Web 2.0 and database skills, to hiring IT and software experts.
Соңғы пайдаланушының құжаттамасы
Соңғы пайдаланушы құжаттамасының (мысалы, өнімдерге арналған нұсқаулықтар мен оқулықтар) мақсаты – пайдаланушыға жүйелердің белгілі бір аспектілерін түсінуге көмектесу және барлық жауаптарды бір орында ұсыну. Пайдаланушыларға белгілі бір өнімді немесе қызметті түсініп, дұрыс пайдалануға көмектесетін көптеген құжаттама қолжетімді. Алайда, қолжетімді ақпарат көбінесе өте көп көлемді, үйлесімсіз немесе түсініксіз болады (мысалы, жүздеген беттен тұратын, оның ішінде кеңейтілген мүмкіндіктерді пайдалану туралы нұсқаулар бар пайдаланушы нұсқаулығы). Осының салдарынан көптеген пайдаланушылар ақпаратты шамадан тыс сіңіруден зардап шегеді. Сондықтан олар дұрыс шешім қабылдауға шамалары жетпейді. Өнімдер мен қызметтерді және оларға қажетті құжаттаманы әзірлеу кезінде мұны ескеру қажет. Пайдаланушыға анық жазылған құжаттама қажет. Мұндай құжаттаманың негізгі аспектілері:
The aim of end user documentation (e. g., manuals and guidebooks for products) is to help the user understand certain aspects of the systems and to provide all the answers in one place. A lot of documentation is available for users to help them understand and properly use a certain product or service. Due to the fact that the information available is usually very vast, inconsistent or ambiguous (e. g., a user manual with hundreds of pages, including guidance on using advanced features), many users suffer from an information overload. Therefore, they become unable to take the right course of action. This needs to be kept in mind when developing products and services and the necessary documentation for them. Well written documentation is needed for a user to reference. Some key aspects of such a documentation are:
Заң
Соңғы пайдаланушы лицензиялық келісімдерінде соңғы пайдаланушы, бағдарламалық жасақтаманы орнататын немесе оны сатып алып, басқаратын ұйымнан ажыратылады. Кейбір Америка Құрама Штаттарына қатысты қорғаныс тауарлары мен ақпаратты экспорттау үшін Халықаралық қару-жарақ саудасы және Экспорттық әкімшілік ережелеріне сәйкес АҚШ Үкіметінен экспортқа рұқсат алу қажет. Экспорт лицензиясын алу үшін экспорттаушы соңғы пайдаланушыны және соңғы пайдалану мақсатын нақты көрсетуі тиіс, сондай-ақ соңғы пайдаланушы туралы сертификат ұсыну керек. Ұлыбританияда соңғы пайдаланушы міндеттемелерінде аталған өнімдерге лицензиямен бірге жүретін құжаттар бар.
In end user license agreements, the end user is distinguished from the value added reseller, who installs the software or the organization that purchases and manages the software. Certain American defense related products and information require export approval from the United States Government under the International Traffic in Arms Regulations and Export Administration Regulations. In order to obtain a license to export, the exporter must specify both the end user and the end use for undertaking an end user certificate. In the UK, there exist documents that accompany licenses for products named in the end user undertaking statements.