Еуропадағы қасиетті саяхат жолдары

Еуропадағы қасиетті саяхат жолдары: Сантьяго де Компостелаға бару жолдары, тарихы, туризм мақсатында қайта жаңартылуы. ЮНЕСКО мұрасы тізіміндегі бағыттар.

16 мин оқу

100%

Дереккөз: Camino de Santiago (route descriptions) — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Еуропадағы қажылық жолдары

Камино де Сантьяго, сонымен қатар Әулие Жақыптың жолы деп те аталады, Сантьяго-де-Компостела және Финистерраға қарай Еуропаның әртүрлі елдерінен, тіпті Солтүстік Африкадан бастау алады. Жергілікті билік туризмді дамыту мақсатында, тіпті қысқа мерзімде ғана қолданылған ежелгі жолдардың көптегенін қайта жаңартуға тырысады. Келесі бөлімдерде қазіргі заманғы қажылықтың негізгі бағыттарына шолу жасалған.

ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұра тізімі

Солтүстік Испанияның жолдары және Француз жолы (Camino Francés) ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне кірген.

Француз жолдары

Француз жолы (lang es) – ең көп таралған бағыт. Ол Пиреней тауының француз жағындағы Сен-Жан-Пье-де-Порт қаласынан басталып, Испания жағындағы Ронсесваллес қаласына дейін созылады. Содан кейін Памплона, Логроньо, Бургос және Леон сияқты ірі қалалар арқылы Сантьяго-де-Компостелаға жетеді.

Солтүстік Испанияның бағыттары

Солтүстік Испания жолдары – Солтүстік Испаниядағы төрт христиан қажылық маршруттарының желісі.

Бастапқы жол

Камино Примитиво Виллавичосаның оңтүстігіндегі Нортеден бөлініп, Овьедоға жақын жерден басталып, 355 км-ге созылады (соның ішінде соңындағы Камино Франсес жолында шамамен 40 км). Аталымы айтқандай, бұл – ең алғашқы Камино жолдарының бірі.

Солтүстік жолы

Солтүстік жол (lang es) (сонымен қатар "Лиэбана жолы" деп те аталады) – 817 км, бес апталық жағалау маршруты, Баск елінен Ирунда қаласынан, француз шекарасына жақын жерден басталып, Испанияның солтүстік жағалауымен Галисияға дейін созылады, онда ол Сантьягоға қарай ішкі аймаққа бұрылып, Арзуада Камино Франсеспен қосылады. Бұл маршруттың бір бөлігі ежелгі римдік Via Agrippa жолымен өтеді және Жағалау жолының (lang es) бөлігі болып табылады. Бұл маршрутты христиан паломниктері мұсылман билігі солтүстікке қарай кеңейіп, Камино Франсеспен саяхаттау қауіпті болған кезде пайдаланған. Маршрут Сан-Себастьян, Герника, Бильбао және Овьедо қалаларынан өтеді. Бұл аймақта халық тығыздығы төмен, көпшілікке беймәлім және әдетте жаяу жүру қиынға соғады. Паналар 20-35 шақырым арақашықтықта орналасқан, ал Камино Франсесте әр төрт-он шақырым сайын хостелдер (lang es) немесе монастырлар кездеседі. Жағалау жолы Лиэбана жолы арқылы Француз жолымен байланысады.

Туннель жолы

Туннель жолы сондай-ақ Туннель бағыты, Баск ішкі жолы және Сан-Адриан жолы деп аталады. Ерте орта ғасырларда, солтүстік (жағалау) жолы викингтердің шабуылдарына ұшырағанда және мұсылмандықтардың қауіптері діни саяхатшылар мен сауда жолдарына шекаралық аймақта қауіп төндіргенде, Туннель жолы шекараның солтүстігінде, яғни Гипускоа мен Алавада қауіпсіз бағытты қамтамасыз етті. Бұл 13 ғасырдағы өркендеу кезеңіне дейін Киелі Яков жолының ең көне және маңызды бөлігі болуы мүмкін. Ирундағы бастапқы нүктеден жол Ория аңғарымен (Виллабона, Ордизия, Зегама) оңтүстік-батысқа қарай көтеріледі, Сан-Адриан туннеліне жетеді және Алава жазықтарынан өтеді (Зальдуондо, Сальватиерра/Агурайн, Витория-Гастеис және Миранда-де-Эбро). Алайда, соңғысына дейін қазіргі қажылар көбінесе Хароға және одан әрі Санто-Доминго-де-ла-Кальсадаға жақын жолға бұрылады, себебі онда жақсы жағдайлар жасалған.

Испания мен Португалияда

Иберия түбегінде Сантьягоға дейінгі келесі маршруттарды із баруға болады.

Португалдық тәсіл

Португал жолы (Caminho Português) Португалиядағы Лиссабон немесе Порто қалаларынан басталады. Портодан Дуро өзені бойымен қажылар Испанияға өтуден бұрын Аве, Кавадо, Лима және Миньо өзендерін кесіп, Падрон қаласынан өтіп, Сантьягоға жетеді. Бұл француздық жолдан кейін екінші ең танымал жол. Жолдың ұзындығы Лиссабоннан бастағанда 610 км, Портодан бастағанда 227 км. Лиссабоннан бастау орны – Лиссабон соборы, содан кейін 1485 жылы салынған Кальдас да Рейнаның термалдық ауруханасынан өтіп, 1252 жылы салынған Алькобаса монастырына жетеді, ол ортағасырлық қажылар үшін бір түнге ғана арналған жатақ болған. Римдік жолдарды пайдаланып, қажылар Коимбраға бет алады және қала қақпалары жабылатын түнге дейін Портоға үлгеруі керек еді. Кейде қажылар Сан-Мартиньо де Седофеита шіркеуіне (шамамен 1087 жыл) баратын. Портодан екі дәстүрлі бағыт бар: бірі ішкі (Орталық жол), екіншісі – Жағалау жолы (Caminho da Costa). Ратес португалдық жолдың маңызды орталық нүктесі болып саналады. Бұл жол орта ғасырлардан бері қолданылып келеді және 1100 жылы қайта салынған ежелгі Ратес монастыры әулие Петр Ратестің аңызына байланысты маңызға ие болды. Аңыз бойынша, әулие Яков Петрді 44 жылы Браганың бірінші епископы етіп тағайындаған. Петр жергілікті бұзықтарды дінге көндіруге тырысқанда шейіт болған. Ратес қаласында португалдық жолдың алғашқы заманауи қажылар жатақханасы (Альберг) орналасқан. Ратес монастырына бара жатқан жолда ортағасырлық Дом Замейро көпірі орналасқан. Ол 1185 жылы ортағасырлық қажылар үшін Аве өзенін оңай кесіп өту үшін (қайта) салынған. Бұл көпір Римнің Via Veteris жолының бөлігі және орта ғасырларда Karraria Antiqua (ескі жол) деп аталған, сондықтан көпірдің тамыры римдік дәуірге дейін жетеді. Монастырьдан шыққаннан кейін Кавадо өзенін кесіп өту үшін баржалар қолданылып, Барка-ду-Лагоға жеткен, яғни «көлдің баржасы» деген мағынаны білдіреді. Барка-ду-Лагоның бауырластығы 1635 жылы: «Бұл өткел өте танымал және 400 жылдан бері біздің бейбіт иелігімізде» деген мәлімдеме жасаған. Португалия королі Саншу II 1244 жылы қажылық сапарында осы жерден өтіп, ғасырлар өткен соң 1502 жылы король Мануэль I де солай істеген. Қазіргі уақытта орталық жолдың жағалау және жағалау бағытындағы баржаларды алмастырған өткел 1892 жылы салынған Понте-де-Фао көпірі арқылы Неива қамалына жетеді, қазіргі уақытта бұл қамал жоғалған, Неива – Кастро мәдениетінің төбешік қамалы және ерте ортағасырлық қамал болған. Ішкі бағытты ұнататын қажылар 1325-1328 жылдар аралығында салынған Барселос ортағасырлық көпірі арқылы өтеді. Жағалау жолымен Лима өзенін кесіп өту үшін 1878 жылы салынған Эйфель көпірі қолданылады, бастапқыда баржалар пайдаланылған. Көпір мен Виана-ду-Кастело қаласының ерекше белгісі – Санта-Лузия ескерткіш шіркеуінің (1904) төбесінен көрінетін көрініс. Қасиетті орынның мұнарасынан қажылар Солтүстік Португалияның ең әдемі көріністерінің бірін көре алады. Қажылар 15 ғасырдың басынан бері қажыларға арналған Виана-ду-Кастелоның ескі ауруханасында емделген. Ішкі бағыт үшін Понте-де-Лима көпірі пайдаланылады. Бұл көпірдің тарихы біздің заманымыздан бұрынғы 1 ғасырға дейін жетеді және 1125 жылы қайта салынған. Португалияның ішкі жолындағы ең қиын бөліктердің бірі – Лабруха төбелері, Понте-де-Лима, оларды кесіп өту өте қиын. Классикалық дәуірде Лима өзенінің суы есте сақтау қабілетін жоғалтады деп айтылған, себебі бұл жерде түрдулилер мен келттер арасындағы ежелгі шайқас болған. Страбон оны мифологиялық Лете өзенімен, ұмытылу өзенімен салыстырған. Ланхесесте (Виана-ду-Кастело) табылған екі ежелгі каноэ және Лока-Маритима Рим жолының маршруты бұл аймақты жаулап алу кезінде римдік сарбаздардың өткелден қорқуын көрсетеді. Жағалау жолы 15 ғасырда, Ашық аспан ғасырлары кезінде жағалау қалаларының маңыздылығы артуына байланысты танымал болды. Портодан шыққаннан кейін жол Вила-ду-Конде ауылдық жерінде орталық жолдан бөлінеді. Қала әлі күнге дейін Санта-Клара монастырымен (1318 жыл) безендірілген. Қала қатал готикалық және сәнді кеш готикалық сәулетімен танымал, Вила-ду-Конде шіркеуі Португалия королі Мануэль I қажылық сапарында салынған. Повоа-де-Варзимнің маңыздылығы артып, бұл жаңа бағытты қалыптастырды. Повоа-де-Варзимде Праса-да-Республикадағы шағын Сент-Джеймс шіркеуі (1582) жағажайда табылған 15 ғасырлық Сент-Джеймс иконасын сақтайды. Жол батысқа қарай жағажайға қарай жүреді, Испания шекарасына жетуден бұрын Эспосенде, Виана-ду-Кастело және Каминья қалаларынан өтеді. Неміс қажылары ұсынған Жағалау жолының заманауи нұсқасы Солтүстік Португалияның теңіз жағалауымен үздіксіз жалғасады, жағажай жолдары қолданылады. Бұл Жағалау жолының нұсқасы, сондай-ақ Senda Litoral деп те аталады, маңызға ие болып келеді, себебі дәстүрлі бағыт көбінесе қалалық жерлерден өтеді және кейбір қажылар үшін жаңа нұсқасы ыңғайлырақ болып көрінеді. Испанияға өтуге дейін Жағалау жолынан 2-3 күндік «Рухани жол» (variante espiritual) деп аталатын шалқасы бар, ол тыныштығымен және сұлулығымен танымал. Жол Валенса арқылы Миньо өзенінен Испания шекарасына дейін жалғасады, содан кейін Туи қаласынан өтіп, Сантьягоға дейін 108 км саяхаттайды. Португалияның танылмаған жолы – Caminho Português Interior, Фарминьян ауылынан немесе оған жақын орналасқан Визеу қаласынан басталады, содан кейін Ламегу, Шавеш және Верин қалалары арқылы Дуро өзенінің аңғарымен жүріп, Оренседе Via de la Plataмен қосылады. Бұл жолдың 420 км-ге жуық бөліктерінде белгілер жиі кездеспейді, әсіресе Испания шекарасына дейін.

The Portuguese Way (lang es, Caminho Português) begins at Lisbon or Porto in Portugal. From Porto, along the Douro River, pilgrims travel north crossing the Ave, Cávado, Lima and Minho rivers before entering Spain and then passing through Padron before arriving at Santiago. It is the second most popular way, after the French one. The route is 610 km long starting in Lisbon or 227 km long starting in Porto. From Lisbon, the starting point is Lisbon Cathedral, crossing the Thermal Hospital of Caldas da Rainha (1485) and heading to the Alcobaça Monastery (1252), which was an albergue (hostel) for medieval pilgrims who could only stay there for a single night. Using Roman roads, pilgrims headed to Coimbra and had to reach Porto before night falls, as the gates of the city closed, once in the pilgrims headed to Church of São Martinho de Cedofeita (c. 1087). There are two traditional routes from Porto, one inland (the Central Way) and the Coastal Way (Caminho da Costa). Rates is considered a central site of the Portuguese Way. The way has been used since the Middle Ages and the ancient monastery of Rates (rebuilt in 1100) gained importance due to the legend of Saint Peter of Rates. The legend holds that Saint James ordained Peter as the first bishop of Braga in the year AD 44. Peter died as a martyr while attempting to convert local pagans. Rates is also the location of the first modern pilgrim hostel (Albergue) in the Portuguese way. On the way to the Rates Monastery there is the medieval Dom Zameiro Bridge. It was (re)built in 1185 for an easy cross of the Ave river by medieval pilgrims. It is part of Roman Via Veteris and known in the Middle Ages as Karraria Antiqua (the old way), as such the bridge has Roman origin. After leaving the monastery, the crossing of Cávado River was made using barges landing in Barca do Lago, which literally means "Lake's barge". The Brotherhood of Barca do Lago stated in 1635: "this passage is very popular and it is for more than 400 years in our peaceful possession". The Portuguese King Sancho II made the crossing there during a pilgrimage in 1244 and centuries later King Manuel I did the same in 1502. Currently, the crossing which replaces the barges in both the Coastal and the Coastal derivation of the central way is made through Ponte de Fão, built in 1892, heading to the Neiva Castle, currently lost, the Neiva was a Castro culture hillfort and early medieval castle. For pilgrims preferring the inland route, the crossing is made through the Medieval Bridge of Barcelos, constructed between 1325 and 1328. The crossing of the Lima River is made through the Eiffel bridge (1878) in the Coastal way, originally via barges. The bridge and the town of Viana do Castelo are signed by the sighting of the Monument Temple of Santa Luzia (1904) over a hilltop. The Lantern tower of the sanctuary is where the pilgrim can see most of one's route in one of the most iconic views of Northern Portugal. Pilgrims were treated in the Old Hospital of Viana do Castelo, an hostel for pilgrims from early 15th century. For the inland route, Ponte de Lima's bridge is used. The later bridge possibly dates to the 1st century and was rebuilt in 1125. One of the most tiring parts of the Portuguese inland Way is in the Labruja hills in Ponte de Lima, which are hard to cross. In Classical antiquity, the Lima was said to have properties of memory loss due to events in an ancient battle there between the Turduli and the Celts. Strabo compared it to the mythological Lethe, the river of unmindfulness. Two ancient canoes found in Lanheses (Viana do Castelo) and the itinerary of the Loca Maritima Roman way suggest that to be the site where the Roman soldiers were fearful of the crossing during the conquest of the region in 136 BC. The Coastal Way gained prominence in the 15th century due to the growing importance of the coastal towns in the advent of the Age of Discovery. After leaving Porto, the route splits from the central way in the countryside of Vila do Conde. The town is still today crowned by the Monastery of Santa Clara (1318). The town is noted for the austere Gothic and lavish Late Gothic architecture, with the Matriz Church of Vila do Conde being built by king Manuel I of Portugal while in pilgrimage. The rising importance of Póvoa de Varzim imposed this new direction, In Póvoa de Varzim, the small Saint James Chapel (1582) in Praça da República holds a 15th century icon of Saint James found at the beach, the way follows west to the beach, heading to Esposende, Viana do Castelo and Caminha before reaching the Spanish border. A contemporary version of the Coastal Way, pushed by German pilgrims, goes through Northern Portugal continuously along the sea, using beach walkways. This version of the Coastal Way, also referred to as the Senda Litoral, is gaining importance, as the traditional route is increasingly urbanized and the new version is considered by some pilgrims to be more pleasant. Just before the crossover into Spain, there is also a 2 3 day detour from the Coastal Way called the Spiritual Detour (variante espiritual) known for solitude and beauty. The Camino winds its way inland until it reaches the Spanish border at the Minho river through Valença, heading for a 108 km walk to Santiago, passing through Tui. A less travelled Portuguese route, the Caminho Português Interior, begins at either the village of Farminhão or the adjacent city of Viseu, and continues along the Douro river valley via Lamego, Chaves, and Verín before connecting with the Via de la Plata at Ourense. Waymarking along this route, some 420 km in total, is intermittent until the Spanish border.

Арагон жолы

Арагон жолы (lang es) Пиренейдегі Сомпорт жотасынан басталып, Арагонның ежелгі патшалығы арқылы төменге қарай бағыт алады. Ол Арагон өзенімен ағып, Жака сияқты қалалардан өтеді. Содан кейін Наварра провинциясына өтіп, Пуэнте-ла-Рейнаға жетеді, онда ол Француз жолымен (Камино Франсес) бірігеді.

Ағылшынша

Ағылшын жолы (lang es) дәстүрлі түрде Испанияға теңіз арқылы саяхаттап, Ферроль немесе А Коруньяда түскен зыяратшыларға арналған. Олар кейін құрлықпен Сантьягоға қарай жол жүрді. Бұл жол осылай аталуына себебі, осы зыяратшылардың көпшілігі ағылшын болған, бірақ Солтүстік Еуропаның басқа да аймақтарынан келгендер де болды.

Мосарабе жолы мен Ла-Плата жолы

Кейде ағылшын тілінде "күміс жол" немесе "жол" деп қате аталатын "Plata" сөзі араб тіліндегі "балат" сөзінің бұрмалануы, яғни "асфальтталған жол" дегенді білдіреді. Виа де Ла Плата (бұрын Италия мен Астурика Аугустанының арасын байланыстырған римдік жол) Севильядан басталып, Зафра, Касерес және Саламанка арқылы солтүстікке қарай Замораға дейін созылады. 2013 жылы ол француз жолынан және тіпті Солтүстік жолынан да әлдеқайда аз қолданылды. Сантьягода "компостела" алған 215 000 паломниктің 4,2% Виа де Ла Плата арқылы, ал 70,3% Камино Франсес арқылы саяхаттады. Заморадан кейін үш бағыт бар. Бірінші бағыт, яки Санабрес жолы, батысқа қарай Оуренсе арқылы Сантьягоға жетеді. Екінші бағыт солтүстікке қарай Асторгаға дейін жалғасады, онда паломниктер Камино Франсес арқылы батысқа қарай Сантьягоға бара алады. Үшінші, көбінесе таңдалмайтын бағыт Португалияға өтіп, Браганса арқылы өтеді және Оуренсе маңында Санабрес жолымен қосылады. Мосараб жолы (сонымен қатар "es" деп те аталады), Альмерия, Гранада немесе Малага қалаларынан Кордоба арқылы өтіп, кейін Меридада Виа де Ла Платамен бірігеді.

Мадрид жолы

Камино де Мадрид Мадридтен солтүстікке қарай, Сеговия мен Вальядоид маңынан өтіп, Сахагунда Камино Франсеспен қосылады.

Эбро жолы

Ебро жолы Каталонияда, Дельтебре қаласының жанындағы Сант-Хауме-д'Энвеядан басталады. Дәстүр бойынша, Әулие Жақып осы жерден Палестинада шейіт болуға бара жатқан жолында Испанияны тастап кеткен деп есептеледі. Бұл жол Ебро өзені бойымен Тортоса және Сарагоса қалаларынан өтіп, Логроньода Француз жолымен бірігеді.

Сантьяго - де - Сория жолы

Кейде Кастелла-Арагон жолы деп аталатын бұл жол Галлур қаласында Эбро жолынан бөлініп, Сория арқылы өтіп, Санто-Доминго-де-Силосқа жетеді, онда ол Лана жолымен бірігеді.

Ла Лана жолы

Ла Лана жолы (кейде Ruta de la Lana), немесе жүн жолы Аликантеден басталып, негізінен солтүстікке қарай 670 шақырымға созылып, Бургоста Француз жолымен қосылады.

Леванте жолы

Камино де Леванте Валенсиядан басталып, Кастилия-Ла-Манча арқылы өтеді, Толедо, Эль-Тобосо, Авила және Медина-дель-Кампо сияқты қалалар мен елді мекендерден өтіп, Заморада Виа-де-ла-Платамен бірігеді.

Оңтүстік-шығыс жолы

Камино-дель-Суресте Аликантеден басталады және Альбасетеден Медина-дель-Кампоға дейін Камино-дель-Леванте бағытымен ұқсас жолмен жүреді, онда маршруттар екіге бөлінеді: Суресте солтүстікке қарай Тордесильясқа беттейді және Бенавентеде Виа-де-ла-Платамен қосылады, ал Леванте батысқа қарай Торо мен Самораға дейін созылады.

Торрес жолы

Торрес жолы Саламанка қаласынан басталып, Сиуад Родригодан өтеді, Алмейда жанында Португалия шекарасын кесіп өтеді, Брагадан өтіп, Понте-де-Лимада Португалия жолымен бірігеді.

Қысқы жол

275 км ұзындығы бар бұл жол Понферрададағы француз жолынан бөлініп, О Себрейроны айналып өтеді. Оның орнына Кирога, Монфорте-де-Лемос және Лаллин қалалары арқылы өтіп, Ла-Лакста Виа-де-ла-Платаға қосылады. Дәстүр бойынша, қажылар қыс мезгілінде О Себрейроның қарлы жағдайларын болдырмау үшін осы жолды таңдаған, содан аталған. 2016 жылы бұл жол Компостела алуға лайықты маршруттардың бірі ретінде ресми түрде мойындалды. Бұл маршруттың ерекшелігі – ол Галисияның барлық төрт провинциясынан: Оуренсе, Луго, Понтеведра және А Коруньядан өтеді.

Францияда

Жақып жолы Францияда пайда болған деп есептеледі, онда ол Le Chemin de St. Jacques de Compostelle деп аталады. Сондықтан испандықтардың өзі Жақып жолын "француз жолы" деп атаған, себебі олар көріп жүрген паломниктің көп бөлігі француз болған. Қажылықтың бастауы көбінесе француз құжаты саналатын Codex Calixtinus деп көрсетіледі. Кодекс барлығын қажылыққа шақырғанмен, Тур, Везелей, Ле Пюи-ан-Велай және Арль қалаларындағы соборларда төрт негізгі бастапқы нүкте болған. Бүгінде олардың бәрі Grande Randonnée желісінің маршруттары болып табылады.

Париж мен Тур маршруты

Париж мен Тур маршруты (fr) бұрынғыда Төменгі елдер және Францияның солтүстік және батыс тұрғындары үшін басты қажылық сапары болған. Басқа маршруттар тығырылып бара жатқандықтан, осы маршруттың мәні артып келеді, себебі оның бойындағы ескерткіштердің діни және туристік қызығушылығы зор. Сапардың бастапқы нүктесі – Париждегі Tour St Jacques, одан кейін Орлеанс-Тур немесе Шартр-Тур қатарынан таңдалады. Тур қаласынан маршрут Пуатье және Бордо қалалары арқылы, содан кейін Ландес орманынан өтіп, Остабат жанындағы GR 65 ұлттық жолымен Камино Франсес маршрутына қосылады.

Ле-Пуй жолы

Le Puy жолы (Via Podiensis) Ле-Пюи-ан-Велай қаласынан басталатын немесе осы қала арқылы өтетін паломниктер тартатын жол. Ол Конк, Кахор және Мойсак қалаларынан өтіп, соңында Сен-Жан-Пье-де-Портқа жетеді. Бұл GR 65 бағытының бір бөлігі.

Арль жолы

Арль жолы (немесе Арль жолы) Францияның оңтүстігіндегі, осы маңызды соборлық қаланың атымен аталған, Монпелье, Тулуза және Олорон-Сент-Мари қалалары арқылы өтіп, жоғары Пиренейдегі Кол-де-Сомпортта Испания шекарасына жетеді. Ол Via Tolosana деп те аталады, бұл ат басқа француз жолдарының латын тіліндегі дәстүріне сәйкес келеді, себебі ол Тулуза қаласынан өтеді, ол өзіндік қажылық орталығы болып саналады. Пиреней тауларын басып өткеннен кейін бұл жол Арагон жолы деп аталады. Бұл Сен-Жан-Пье-де-Порт қаласында Камино Франсеспен қосылмайтын Франциядағы жалғыз жол. Арагондық атауын алғаннан кейін ол Пуэнте-ла-Рейнада Камино Франсеске қосылады.

Бельгия мен Нидерландыда

Нидерландыдағы Сантьяго жолы қасиетті Бонифаций христиан дінін Фризияға әкелгеннен кейін басталды деп есептеледі, ал оның Дөккум маңындағы қасиетті реликвияларына табыну 800 жылдан бастап кеңінен танымал болды. Алайда, бұл маршрут 15 ғасырға дейін, Сантьяго Матаморос аңызынан әлдеқайда кейін ғана танымал болды. Нидерландының Сент-Джеймс бауырластығы ресми бастау маршруттары деп санайтын бірнеше кафедралды собор қалалары бар. Ғасырлар бойы қолданылып келген Гаарлем қаласы 1983 жылдан бері Сантьяго-де-Компостелаға қазіргі заманғы велосипедтік маршруттың бастапқы нүктесі болып табылады, сол кезде халықаралық ғалымдар тобы ежелгі маршрутты зерттеп, олардың бірі маршрут карталарын жасады. Осы уақыттан бері Нидерландының басқа қалаларынан, ең әйгілісі Маастрихттен Сантьяго-де-Компостелаға басқа велосипедтік маршруттар жарияланды. Нидерландылықтар мен солтүстік (фламанд) бельгиялықтар бұл маршрутты Якобсруте деп атайды. Валлонияда (Оңтүстік Бельгияда) ол Le Chemin de St. Jacques de Compostelle деп аталады. Тағы бір нидерландылық ұзақ қашықтықтық жол, Pelgrimspad (Паломниктер жолы), Амстердамнан Бельгиядағы Визеге (Намурдан шамамен 100 км қашықтықта) дейін созылады және Амстердамнан шыққан Сантьяго паломниктері Везелейдегі негізгі маршруттардың біріне қосылатын жолы болуы мүмкін. Тағы бір ежелгі маршрутты Гент арқылы (Генттік құрбандық алтарінің төменгі оң жағындағы паломниктердің бас киіміндегі сиырқауызды байқаңыз) және Парижге, сондай-ақ Францияның төрт негізгі маршрутының бірі – Via Turonensis-ке қосылу үшін Амиенге дейін табуға болады. Орта ғасырлық паломниктердің бір ғана мақсаты болды деп есептеу қателік. Ғасырлар бойы Сантьягоға барушы паломниктер басқа да танымал қасиетті реликвияларды аралау үшін тоқтаған, ал Франция мен Солтүстік Испаниядағы ең танымал реликвиялардың көптегені Кодекске енгізілген. Көбінесе олардың қасында сиырқауыз және пальма жапырағы болған, бұл олардың Римге де, Сантьяго-де-Компостелаға да барғанын немесе бара жатқанын көрсетеді.

Германияда

Германиядағы жолдар "Wege der Jakobspilger" деп аталады. Жол белгілерінде "Jakobsweg" және "Jakobspilgerweg" деп те көрсетіледі. Неміс Сент-Джеймс жолының маршруттарын көптеген коммерциялық емес ұйымдар күтіп ұстайды. Олардың мақсаты қажылық саяхатын сапалы және шынайы ету болып табылады. Сент-Джеймс жолының бір бөлігі Германияның Саксония, Саксония-Анхальт, Тюрингия және Гессен штаттары арқылы, тарихи сауда жолы – Виа Регияның бағытымен өтеді: Гёрлицтен Баутцен, Каменц, Гроссенхайн, Вурцен, Лейпциг, Мерзебург, Наумбург (Саале), Эрфурт, Гота, Эйзенах және Ваха арқылы Фулдаға дейін. Оның ұзындығы 500 км. 2003 жылдың 6 шілдесінде Эрфуртқа дейінгі алғашқы бөлігі Кенигсбрюкте ашылды. 2003 жылдың 11 қазанында Вахада екінші бөлігі ашылды. Тарихи "Виа Регия" бойындағы бұл бөлік Экуменикалық қажылар жолы (Ökumenischer Pilgerweg) деп те аталады. Франкониямен байланыс орнату үшін, Саксония Сент-Джеймс жолы Франкония жолы (Sächsische Jakobsweg an der Frankenstraße) арқылы Кенигсбрюктен Вильсдруффқа, Грумбахқа (15 ғасырға дейінгі ежелгі жол төсегі) және Баутзеннен Бишофсверда, Дрезден, Кесселсдорф, Грумбах арқылы Таррандт орманнан Фрайбергке, содан кейін Хемниц пен Цвиккауға дейін, Лейпцигтен келетін Виа Империимен қосылып, Плауэн, Хоф және Байройт арқылы Нюрнбергке дейін жалғасады. Белгілеу 2009 жылы жүргізілді. Вильсдруфф пен Грилленбургтің арасында Таррандт орманмен өтетін бұл жол Богемиядан Мейсенге дейінгі қасиетті жолмен бірдей ежелгі дәлізді бөліседі, ол да қайта жаңғыртуда. Лахн-Рейн жолын 2001 жылдан бері бағдарламамен жүруге болады және 2005 жылдан бері St. Jakobus Gesellschaft Rheinland Pfalz Saarland e. V. коммерциялық емес ұйымы күтіп ұстайды. Бұл маршрут Германияның орталық бөлігінде солтүстік-шығыстан басталып, оңтүстік-батыс бағытта жалғасады. Жол бойындағы көптеген артефакттар ертедегі қажылық саяхаттар туралы ақпарат береді. Жол екі бөлімнен тұрады: 2018/19 жылдары жаңартылған және қайта белгіленген Лахн Камино және Рейн Камино. Жалпы ұзындығы 190 шақырымды құрайтын бұл жол Гессен штатында басталып, Рейнланд-Пфальц штатында аяқталады. Вецлардан басталатын маршрут алдымен Гессен қалалары мен ауылдары арқылы Вейльбургке дейін өтеді. Вейльбургтен Вильмар арқылы Дицке барады. Дицте келгеннен кейін келесі кезеңдер Обернхоф, содан кейін Бад-Эмс. Лахн Камино Лахнштейнде Рейн Каминомен қосылады, одан кейін Рейн өзенімен Камп Борнхофенге дейін жол жалғасады. Сол жерден Sankt Goarshausen-ге дейін тағы 15 шақырым жүріп, Рейн Каминосын аяқтау үшін Корбқа жетесіз. Мұнда Германияның ең көне қалаларының бірі – Трир немесе Вормсқа қарай саяхаттауға болады.

The paths in Germany are collectively named "Wege der Jakobspilger". Other names that can be seen on trail markings are "Jakobsweg" and "Jakobspilgerweg". The German Way of St. James routes are maintained by numerous non profit organizations. Their aim is, among others, to make the pilgrimage experience qualitative and authentic. One section of the Way of St. James runs through the German states of Saxony, Saxony Anhalt, Thuringia and Hesse following the course of the historic trade route, the Via Regia from Görlitz via Bautzen, Kamenz, Großenhain, Wurzen, Leipzig, Merseburg, Naumburg (Saale), Erfurt, Gotha, Eisenach and Vacha to Fulda. It has a length of 500 km. On 6 July 2003 the first section to Erfurt was opened in Königsbrück. The opening of the second section followed on 11 October 2003 in Vacha. The section along the historic "Via Regia" is also called the Ecumenical Pilgrims' Way (Ökumenischer Pilgerweg). Providing the link to Franconia, the Saxon Way of St. James on the Franconian Road (Sächsische Jakobsweg an der Frankenstraße) runs from Königsbrück via Wilsdruff to Grumbach (old roadbed until the 15th century) and from Bautzen via Bischofswerda, Dresden, Kesselsdorf, Grumbach, through the Tharandt Forest to Freiberg and on to Chemnitz and Zwickau, in order to join the Via Imperii coming from Leipzig, before continuing via Plauen, Hof and Bayreuth to Nuremberg. The signage was carried out in 2009 13. Between Wilsdruff and Grillenburg in the Tharandt Forest it runs in the same ancient route corridor as the Holy Way from Bohemia to Meißen, which is also being revived. The Lahn Rhine Camino can be followed since 2001 and is maintained by the non profit organization St. Jakobus Gesellschaft Rheinland Pfalz Saarland e. V. since 2005. The route starts in the central part of Germany, coming from the north east, and continues in a south western direction. Numerous artefacts along the path provide information about earlier pilgrimages. The trail consists of two sections, the Lahn Camino, which was updated in 2018/19 and re signposted along the way, and the Rhine Camino. With a total length of 190 kilometres, the trail crosses the federal state of Hesse, where it originates, and ends in Rhineland Palatinate. Starting in Wetzlar, the route first passes through Hessian towns and villages to Weilburg. From Weilburg, the route leads via Villmar to Diez. Once in Diez, the following stages are Obernhof and then Bad Ems. The Lahn Camino meets the Rhine Camino in Lahnstein, from where the route follows the Rhine to Kamp Bornhofen. From there, another 15 kilometres have to be overcome to Sankt Goarshausen, until one finishes the Rhine Camino by arriving in Korb. Here, one has the option to continue their way towards Trier or Worms, two of the oldest cities in Germany.

Швейцарияда

Жәкең жолы Швейцарияда Якобсвег деп те аталады, ал Швейцариядағы маршрут – Виа Якоби. Скандинавия, Германия, Австрия, Шығыс Еуропа және тіпті Италия/Оңтүстік Тирольден басталатын көптеген жолдар Швейцарияға, ал одан Францияға жетеді. Ерте орта ғасырлардан (9-10 ғасырлар) бастап, Солтүстік және Шығыс Еуропадан келген қажылар Констанц көлі арқылы Швейцарияға кіріп, Франция шекарасындағы Женеваға дейін саяхат жасады. Олар елді аралап жүргенде, үш дәстүрлі қажылық орындары – Эйнсиедельн аббаттығы, Флюэли-Ранфт және Сент-Беатус үңгірлерінен өтті. Сонымен қатар, Санкт-Галл, Люцерн, Швиц, Интерлакен, Тун, Фрибург және Лозанна сияқты тарихи қалалар мен ауылдардан өтті. Бүгінде бұрынғы жолдар қайта жаңартылып, Виа Якоби Еуропалық Жәкең жолының маңызды бөлігіне айналды.

Ирландияда

Дублиндегі Сент-Джеймс қақпасы дәстүрлі түрде ирландтық паломниктердің Камино де Сантьяго (Сент-Джеймс жолы) саяхатын бастайтын негізгі нүктесі болып келген. Паломниктердің төлқұжаттары әдетте Сантьягоның солтүстігіндегі А-Коруньяға аттану алдында осы жерде мөрмен таңбаланатын. Бүгінде ирландтық паломниктер Сент-Джеймс шіркеуінде осы дәстүрлі құжаттарға мөр бастыру мүмкіндігіне ие, және Сантьяго-де-Компостеллаға жол тартқан көптеген паломниктер осы мүмкіндікті пайдаланады.

Литвада

Сент-Джеймс жолының литвалық бөлігі "Camino Lituano" (ресми атауы: "Camino Lituano kultūros kelias") деп аталады. "Camino Lituano" бағытының негізгі ұзындығы 500 км. Бұл бағыт Латвия және Литва шекарасының жанындағы Жагаре қаласынан басталып, Шяуляй, Каунас, Алитус облыстары арқылы өтеді және Польшадағы Сейни қаласында аяқталады, онда ол "Camino Polaco" бағытына қосылады. Литваның Аукштаития және Самогития аймақтарында негізгі бағытқа қосылатын тағы екі бөлім бар.

Словакияда

Святого Иакова жолының словак бөлігі Svätojakubská cesta (ресми атауы: Svätojakubská cesta na Slovensku) деп аталады. Жол белгілерінде кейде тағы бір атау – Якубская cesta кездеседі. Словакиядағы басты маршрут Кошицеде, Святой Елизаветы соборының алдынан басталып, Братиславаның СНП алаңында аяқталады. Жалпы маршруттың ұзындығы 620 км-ден асады және оны шамамен 30 күнде аяқтауға болады. Камино Мальтес маршруты шамамен 3600 км-ге созылып, Мальтаны Сицилиямен (Сицилиядағы Сантьяго жолы арқылы), Сардиниямен (Санту Яку жолы арқылы), Барселонамен (Каталон жолы) және соңында Сантьяго-де-Компостеламен байланыстырады. Камино Мальтес маршрутының Мальтадағы бөлігі шамамен 35 км ұзындықта. Ол Мальтада апостол Павелдің кемеден құлағаннан кейін үш ай бойы болған жері – Святого Павла үңгірінен басталады. Мальтада Камино Мальтес тағы бір ежелгі қажылық жолымен – қазір Универсалды бейбітшілік жолы деп аталатын (Мдина мен Зейтун арасындағы) жолмен тоғысады. Камино Мальтес маршрутының Мальтадағы бөлігі Валеттада аяқталады, онда қажылар Сицилияға қатынайтын паромға мінеді.